Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. z dnia 24 grudnia 2020 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1498/19 w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...], na podstawie 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi pomimo wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi.

A. M. 24 grudnia 2020 r. wniósł zażalenie na postanowienie z 25 listopada 2020 r., zaskarżając je w całości. Zarzucił rażące naruszenie art. 220 § 3, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu, Praw Obywatelskich i Politycznych jak również rażące naruszenie interesu społecznego i obywatelskiego oraz powodowanie utraty zaufania do władzy publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie został rozpoznany jego wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w postaci wpisu od skargi, co uniemożliwiało odrzucenie skargi. Ponadto, nie został pouczony o skutkach niezastosowania się do wezwania oraz nie wskazano mu, jakie pismo procesowe zostanie odrzucone w przypadku braku uiszczenia wpisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy należało − stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. − wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Mimo że skarżący po doręczeniu mu wezwania a przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany, a jego bezskuteczny upływ skutkować musiał odrzuceniem skargi.

Dnia 17 lipca 2019 r. A. M. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...].

Zarządzeniem 12 sierpnia 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi.

Dnia 6 września 2019 r. skarżący zaskarżył zarządzenia z 12 sierpnia 2019 r. wzywające go do uiszczenia wpisu od skargi, zarzucając mu przedwczesność wobec braków skargi związanych z numerem PESEL skarżącego, a tym samym naruszenie art. 167 w zw. z art. 163 § 2 w zw. z art. 163 § 3, art. 220 § 1, art. 220 § 3 p.p.s.a., § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz art. 2 Konstytucji.

Postanowieniem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II FZ 941/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie z 12 sierpnia 2019 r., uznając, że skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Odpis prawomocnego postanowienia skarżący odebrał 31 marca 2020 r.

Zarządzeniem z 4 czerwca 2020 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 12 sierpnia 2020 r. poprzez uiszczenie wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...] - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 24 czerwca 2020 r.

Dnia 26 czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...]. Wniosek został zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 20 sierpnia 2020 r. pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków wniosku w terminie.

Postanowieniem z 28 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy zarządzenie z 20 sierpnia 2020 r. po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego z 14 września 2020 r. Dnia 23 października 2020 r. odpis postanowienia z 28 października 2020 r. został doręczony skarżącemu.

Zarządzeniem z 7 października 2020 r. A. M. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...] - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 29 października 2020 r.

W odpowiedzi na zarządzenie z 7 października 2020 r. skarżący wniósł ponowny wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi.

Postanowieniem z 25 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...], na podstawie 220 § 3 p.p.s.a.

Uwzględniając powyższy przebieg czynności w sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo odrzucił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 maja 2019 r., nr [...] na podstawie 220 § 3 p.p.s.a.

Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienia NSA z: 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z: 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia innej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie w sprawie mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (zob. postanowienie NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16).

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącego, który − mimo prawidłowego wezwania − nie uiścił wpisu od skargi. Z treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nieuprawnione są zarzuty skarżącego co do braku pouczenia o skutkach nieuiszczenia wpisu w terminie oraz niewskazania mu w wezwaniu, które pismo zostanie odrzucone w przypadku niezastosowania się do wezwania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.