Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku X.Y. w sprawie ze skargi kasacyjnej X.Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1199/22 w sprawie ze skargi X.Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 marca 2022 r. nr KO C/954/Go/22 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wyrokiem z 22 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1199/22 (dalej wyrok z 22 grudnia 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę X.Y. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 9 marca 2022 r. nr KO C/954/Go/22 utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 stycznia 2022 r. nr KOC/1699/Go/19 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491; dalej ustawa zmieniająca; k. 54 akt sądowych).

Skargę kasacyjną od wyroku z 22 grudnia 2022 r. wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; w razie uznania, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 9 marca 2022 r. nr KO C/954/Go/22; zasądzenie na jej rzecz [zwrotu] kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej Konstytucja RP) art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa: art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym z uwagi na fakt, że od odpowiedzi na tak sformułowane pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a następnie zawieszenie postępowania wywołanego niniejszą skargą na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 w zw. z art. 193 i art. 192 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej ppsa), względnie o zawieszenie postępowania wywołanego niniejszą skargą [kasacyjną] do chwili wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt K 2/22 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 192 ppsa z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku wskazanego postępowania; względnie o odroczenie rozpoznania sprawy i przedstawienie zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z wystąpieniem przesłanek, o których mowa w art. 187 § 1 ppsa (k. 72-75 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej.

Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 9 marca 2022 r. nr KO C/954/Go/22 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 stycznia 2022 r. nr KOC/1699/Go/19 w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 28 listopada 1964 r. nr GT.III.II-6/W/189/64 o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] została wydana w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Skarżący kasacyjnie zakwestionował konstytucyjność tego przepisu, wskazując na jego sprzeczność z normami konstytucyjnymi, zawartymi w art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy zasadniczej.

Zgłoszenie w skardze kasacyjnej wątpliwości konstytucyjnych wobec normy stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji administracyjnej w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym ma charakter zagadnienia wstępnego, istotnego z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22.

Przeciwko zawieszeniu postępowania nie przemawia zasada sprawiedliwego i jawnego rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, skoro żądaniu skarżącego kasacyjnie nie sprzeciwiła się żadna ze stron.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 131 ppsa, zawiesił postępowanie kasacyjne.