Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2025 r. nr 3201-IEE.7192.115.2025.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 21 października 2025 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (zwanego dalej: "organem I instancji") z 5.09.2025 r. znak: [...] wydane wobec A. S. (zwanej dalej: zobowiązaną, skarżącą) w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm. – zwanej dalej u.p.e.a.).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z 26.02.2010 r. od nr [...] do nr [...] obejmujących nieopłacone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych), od listopada 2002 r. do stycznia 2003 r., na ubezpieczenie zdrowotne od czerwca 2001 r. do stycznia 2003 r. oraz na Fundusz Pracy od czerwca 2001 r. do stycznia 2003 r. Podstawą dochodzonego obowiązku tytułem nieopłaconych należności z tytułu składek w powyższym zakresie było orzeczenie - prawomocna decyzja organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

z 21.01.2009 r. nr [...] określająca zobowiązanej wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych), ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy

zawierające się w okresie od czerwca 2001 r. do stycznia 2003 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniami z 10.03.2025 r. o numerach od [...] do [...] Dokonane czynności egzekucyjne

w ramach postępowania egzekucyjnego (w tym zajęcie kwoty uzyskanej w egzekucji

z nieruchomości) nie doprowadziły do wykonania dochodzonego obowiązku w całości.

W piśmie z 28.03.2025 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej", zobowiązana zakwestionowała wszczęcie postępowania egzekucyjnego i egzekucji powołując się na wygaśnięcie dochodzonego obowiązku wskazanymi administracyjnymi tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] Po analizie złożonego pisma, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. potraktował wniesione podanie jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z 15.09.2025 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 26.02.2010 r. od nr [...] do nr [...] Organ I instancji nie znalazł przesłanek do umorzenia prawidłowo prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu tym organ wskazał, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. W ustalonym stanie faktycznym doręczenie zobowiązanej tytułów wykonawczych, jako pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której zobowiązana została zawiadomiona, skutkowało o zawieszeniem biegu terminu przedawnienia dochodzonych przez organ należności.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 15.09.2025 r., zobowiązana wniosła na nie zażalenie. Strona zażądała uchylenia postanowienia w całości, dopuszczenia dowodów i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zobowiązana zarzuciła naruszenie art. 43 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust 5b u.s.u.s.; art. 24 ust. 5b; art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 26 § 1 pkt 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 43 k.p.a.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że przedmiotem oceny w postępowaniu było sprawdzenie, czy wystąpiły przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] W zaskarżonym postanowieniu z 5.09.2025 r. organ egzekucyjny wyjaśnił, że z uwagi na fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed 30.07.2020 r., zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji zobowiązana mogła wnieść w terminie 7 dni od doręczenia tytułów wykonawczych. Z uwagi zatem na upływ terminu do złożenia zarzutów, podanie z 28.03.2025 r. rozpoznano jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi bowiem o zaprzestaniu jego prowadzenia, co było wolą zobowiązanej wyrażoną w złożonym piśmie.

Podstawą dochodzonego obowiązku tytułem nieopłaconych należności jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 21.01.2009 r. nr [...], określająca wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek, stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]

Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej, w szczególności analizy, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. ustawy zmieniającej.

Postępowanie egzekucyjne objęte wnioskiem o umorzenie zostało wszczęte w lutym 2010 r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli do 30 lipca 2020 r. Tym samym, w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w swoim dotychczasowym brzmieniu.

Jak wskazał ZUS, zobowiązana, jako osoba prowadząca działalność była płatnikiem składek zgłoszonym i zaewidencjonowanym pod nr NIP: [...] (działalność zakończona od 1.02.2023 r. wg dokumentu ZUS ZWPA). Na stronie jako na płatniku składek, z mocy prawa, w oparciu o przepisy ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009) (zwanej dalej u.s.u.s.), a także ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (tj. Dz. U. poz. 391, z późn. zm.) poprzednio ustawa z dnia 7 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (tj. Dz. U. Nr 28 poz. 153), oraz ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.. U. z 2003 r. poz. 514, z późn.) ciążył obowiązek opłacenia należności z tytułu składek oraz składanie w powyższym zakresie dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. W bazie Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności oraz Krajowej Ewidencji Płatników (rejestr urzędowy PESEL-KEP) zobowiązana posiadała adres: ulica [...].

Organ wyjaśnił, że w odrębnym postępowaniu organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wydał decyzję z 21 stycznia 2009 r. nr [...]) określającą zobowiązanej wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych), na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy od czerwca 2001 r. do stycznia 2003 r. Powyższa decyzja doręczona na ww. adres, pozostaje prawomocna od 10 marca 2009 r. i jako wykonalna stanowiła podstawę wystawienia administracyjnych tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem prowadzonego wobec A. S. postępowania egzekucyjnego są nieopłacone należności z tytułu:

1. składki na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2002 r. do stycznia 2003 r.;

2. składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2001 do stycznia 2003 r.;

3. składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od czerwca 2001 do stycznia 2003 r.

Następnie organ wskazał, na treść aktów prawnych regulujących kwestie przedawnienia należności z tytułu składek dochodzonych w przedmiotowej sprawie.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, np. wierzytelności z rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek.

Dalej organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca odpisy administracyjnych tytułów wykonawczych z 26.02.2010 r. o numerach od [...] do [...], została wysłana przez operatora Poczta Polska na ówcześnie wskazany przez zobowiązaną adres zamieszkania, tj. [...] i doręczona 13.03.2010 r. w trybie art. 43 K.p.a. A. L. (dorosłemu domownikowi).

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia spornych należności z chwilą doręczenia stronie odpisów tytułów wykonawczych. Była to bowiem pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której strona została zawiadomiona.

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, organ podał termin przedawnienia składek objętych tytułami wykonawczymi z 26.02.2010 r. od nr [...] do nr [...] na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP. W ocenie organu zarzut zobowiązanej dotyczący przedawnienia egzekwowanych należności okazał się nieuzasadniony. Organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że bieg terminu przedawnienia spornych składek uległ zawieszeniu i nie biegnie dalej do chwili obecnej. Postępowanie egzekucyjne nie zostało bowiem zakończone od chwili jego wszczęcia. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przesądziło doręczenie zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 8 K.p.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., Dyrektor stwierdził, że organ prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Organ ustosunkował się do podniesionych argumentów oraz wyczerpująco wyjaśnił powody wydanego rozstrzygnięcia.

Sumując, Dyrektor uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 59 § 1 pkt2 u.p.e.a., stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. nieistnienie i wygaśnięcie dochodzonego obowiązku poprzez jego przedawnienie. Jak zostało bowiem wykazane, dochodzone należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.

W skardze strona wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego do postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S.;

2. stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowego;

3. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust 5b u.s.u.s. polegającej na rozstrzygnięciu, że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania z tytułu składek ZUS wskutek zaistnienia zdarzenia nie powodującego zawieszenia terminu przedawnienia, a tym samym brak umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo faktu przedawnienia roszczenia oraz nieprawidłowego uznania, że w przypadku skarżącej nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązań na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy w sytuacji, gdy nigdy nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej jakiegokolwiek dokumentu zmierzającego do prowadzenia egzekucji - tytułów wykonawczych (także brak skutecznego doręczenia decyzji określającej wysokość nieopłaconych składek z dnia 21 stycznia 2009r. będącej podstawa późniejszych tytułów wykonawczych), zwłaszcza że skarżącą nie miała wiedzy o wszczęciu i prowadzeniu wobec niej jakiegokolwiek postępowania administracyjnego przez ZUS, bo decyzji z dnia 21 stycznia 2009 r. także nie otrzymała;

2. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w zw. z art. 43 kpa i art. 18 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie w niniejszym przypadku chociaż nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia wobec A. S., wskutek nie spełnienia łącznie wymaganych w owym przepisem dwóch przesłanek, tj. podjęcia czynności egzekucyjnej oraz zawiadomienia o niej dłużnika, z uwagi na brak zawiadomienia dłużnika o podjęciu czynności, gdyż nieskutecznie doręczono decyzję z dnia 21 stycznia 2009r. i tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], poprzez wysłanie ich na adres nie stanowiący miejsca zamieszkania zobowiązanej i doręczenie ich osobie nieuprawnionej tj. byłemu mężowi zobowiązanej (z którym rozwód orzeczono wyrokiem z dnia 28 maja 2008r.) mocno skonfliktowanemu ze zobowiązaną, co wykluczało prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, a tym samym nie mogło mieć zastosowania skuteczne doręczenie zastępcze;

3. art. 15 kpa w zw. z art. 107 §3 kpa i art. 138 § 2 kpa poprzez brak merytorycznego rozpoznania zażalenia skutkującego nierozpatrzeniem zarzutów zażalenia, pominięciem dowodów zgłoszonych przez stronę ograniczając się do formalnego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stanowiącego rażące naruszenie prawa i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, pomimo nie podejmowania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych przez ZUS od wystawienia i wysłania tytułów wykonawczych tj. od 2010 roku aż do 2025, a więc przez 15 lat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że rozpoznanie niniejszej sprawy zostało dokonane przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie

z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. z 5 września 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...]

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w sprawie pozostaje dokonana przez organ odwoławczy ocena prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych oraz zwieszenia terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych, zdrowotnych i z funduszu pracy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzuty skargi sprowadzają się do powielenia argumentacji przedstawionej w zażaleniu.

Odnosząc się do kwestii doręczenia tytułów wykonawczych wskazać należy, że korespondencja zawierająca odpisy administracyjnych tytułów wykonawczych z 26 lutego 2010 r. o numerach od [...] do [...], została wysłana przez operatora Poczta Polska na ówcześnie wskazany przez zobowiązaną adres zamieszkania, tj. [...] i doręczona 13.03.2010 r. w trybie art. 43 K.p.a. A. L. (dorosłemu domownikowi).

Doręczenie to zostało dokonane na adres znany organowi a przede wszystkim na adres wskazany przez stronę dla organu i adres, którego strona nie zmieniła. Jest rzeczą oczywistą, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą także może borykać się z problemami natury osobistej, jednak w sytuacji, gdy jej osobiste problemy mogą mieć wpływ na odbieranie korespondencji od organów administracji, wówczas do aktów podstawowej staranności należy poinformowanie organu o zmianie adresu prowadzonej działalności. Organ bowiem z urzędu nie posiada wiedzy o tym, że strona pomimo nie dokonania zmiany adresu do doręczeń, nie będzie odbierała kierowanej do niej korespondencji na adres znany organowi.

Organ w sposób pełny wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu także kwestię zmian przepisów regulujących przedawnienie składek objętych tytułami wykonawczymi z 26.02.2010 r. od nr [...] do nr [...]

Podstawą dochodzonego obowiązku tytułem nieopłaconych należności jest bowiem decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 21 stycznia 2009 r. określająca wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek, stanowiąca podstawę wystawienia wymienionych wyżej tytułów wykonawczych.

Kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowana jest w art. 59 § 1 u.p.e.a., który określa sytuacje skutkujące obligatoryjnym umorzeniem egzekucji z przyczyn.

Na wstępie jednak wskazać należy, że stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 30.07.2020 r,: do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne objęte wnioskiem o umorzenie zostało wszczęte w lutym 2010 r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, czyli do 30 lipca 2020 r., tym samym zastosowanie znajduje przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Stosownie do at. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Jak wynika z informacji udzielonej przez wierzyciela, zobowiązana, jako osoba prowadząca działalność była zgłoszonym i zaewidencjonowanym płatnikiem składek pod nr NIP: [...], działalność zakończona została od 1.02.2023 r. (wg dokumentu ZUS ZWPA). Na zobowiązanej jako na płatniku składek, z mocy prawa, w oparciu o przepisy ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009) (zwanej dalej u.s.u.s.), ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (tj. Dz. U. poz. 391, z późn.zm.) poprzednio ustawa z dnia, 7 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (tj, Dz. U. Nr 28 poz. 153), a także ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.. U. z 2003 r. poz. 514, z późn.zm.) ciążyły obowiązki opłacenia należności z tytułu składek i składania dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. Poza sporem pozostaje, że w bazie Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności oraz Krajowej Ewidencji Płatników (rejestr urzędowy PESEL-KEP) widniał adres; ulica [...], który podała zobowiązana.

Jednocześnie należy zauważyć, że w odrębnym postępowaniu organ rentowy Społecznych Oddział w S. wydał .decyzję z 21 stycznia 2009 r. nr [...] określającą zobowiązanej wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych), na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy od czerwca 2001 r. do stycznia 2003 r. Decyzja ta została doręczona na adres ul. [...] i jako wykonalna oraz prawomocna stanowiła podstawę wystawienia administracyjnych tytułów wykonawczych i wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Prowadzone wobec zobowiązanej postepowanie egzekucyjne obejmuje nieopłacone należności z tytułu:

1. składki na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2002 r. do stycznia 2003 r.;

2. składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2001 do stycznia 2003 r.;

3. składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od czerwca 2001 do stycznia 2003 r.

Organ zasadnie wskazał, że przedawnienie należności powstałych w ww. okresach uregulowane jest w kilku aktach prawnych:

Do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenia społeczne. Wynika to z poszczególnych przepisów dotyczących tych składek.

Natomiast w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne, kwestię przedawnienia w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r., czyli w okresie kiedy powstały dochodzone należności z tego tytułu, regulował przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r., o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), zgodnie z którym: należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Przy czym ust. 3 tego przepisu stanowił, że: bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat. Za zdarzenia prawne powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia przepis ten określał: odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty oraz każdą inną czynność zmierzającą do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Następnie od 1 kwietnia 2003 r. do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie miał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.). Przepis ten brzmiał tak samo jak przytoczony powyżej art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Następnie ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), przepis art. 33 ust. 2 ww. ustawy został zmieniony (z mocą obowiązującą od 1 lipca 2004 r.), i stanowił, że: należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Z uwagi na brak dla tej regulacji przepisów przejściowych do wszystkich nieprzedawnionych należności zastosowanie miały nowe reguły przedawnienia. Przepisy te zostały uchylone w związku z wejściem - w życie od 1 października 2004 r. ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 ze zm.), która przedawnienie składek na ubezpieczenie zdrowotne uregulowała w art. 93, treść przepisu pozostała tożsama. Zgodnie z art.93 ww. ustawy: składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (ust. 1), należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (ust.2).

W odniesieniu do składek na Fundusz Pracy zastosowanie znajdował art. 56, obowiązującej do 30 kwietnia 2004 r., ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.), obowiązującej od 1 maja 2004 r., zgodnie z którym: składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.

Przedawnienie składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynika natomiast z art. 19 ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), który obowiązywał do 30 września 2006 r. i art. 30 ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności : pracodawcy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1087 ze zm.), która weszła w życie 1 października 2006 r. wymienione przepisy odsyłają do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiąc, że: w zakresie poboru składek na Fundusz, egzekucji tych składek, wymierzania odsetek za zwłokę oraz dodatkowej opłaty i grzywny z tytułu nieopłacenia składek w terminie stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji, do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zastosowanie znajdują terminy przedawnienia dla składek na ubezpieczenia społeczne.

W tym miejscu zatem odwołać się należy do treści art. 24 ust. 4 u.s.u.s., regulującego kwestie przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne. Przepis ten na przestrzeni lat obejmujących należności w niniejszej sprawie był kilkukrotnie nowelizowany, i tak:

- Od 1 stycznia 1999 r. przedawnienie regulował art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

- Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s, obowiązujący od 1 stycznia 2003 r., zgodnie z jego brzmieniem nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz p zmianie , niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), stanowił, że: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów przejściowych odnośnie przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie, w ugruntowanym orzecznictwie przyjęto się, że upływ terminu przedawnienia wynoszącego do 31 grudnia 2002 r. - 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania. Natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, tj. jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Natomiast skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.

- Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r.: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Ustawą z dnia z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), ww. przepisowi art. 24 ust. 5b u.s.u.s. nadano nowe brzmienie, zgodnie z którym: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Następnie ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), zwaną dalej u.r.o.p., w art. 11 pkt 1 lit. a. znowelizowany został przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., poprzez nadanie mu brzmienia: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zaś regulacja przejściowa z art. 27 ust. 1 u.r.o.p. stanowiła, że: do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 2 u.r.o.p.: jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. nie został wówczas zmieniony.

Po zmianie dokonanej ustawą o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 24 czerwca 2021 r. (Dz. U. poz. 1621), przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s., od 1 stycznia 2022 r. stanowi, że: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został, zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie jednak z art. 13 pkt 1 ustawy zmieniającej: do egzekucji ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2022 r.: 1) przepisy art. 24 ust. 2 i 5b ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 140 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 2, art. 141 ust. 1 pkt 3 oraz art. 143 ustawy zmienianej w art. 3 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Stosownie zatem do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek to takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają do ściągnięcia należności. Przykładowo czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, np. wierzytelności z rachunku bankowego, bądź też dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1210/21).

Doręczanie korespondencji kierowanej do osób fizycznych regulowane jest w art. 42-43 k.p.a. Przy czym art. 42 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wyekspediowania wysyłki zawierającej odpisy tytułów wykonawczych stanowił, w § 1, że: pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 42 § 2 k.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z § 3 art.42 k.p.a. wynika zaś, że: razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce - pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że jak wynika z akt sprawy, korespondencja zawierająca odpisy administracyjnych tytułów wykonawczych z 26.02.2010 r. o numerach od [...] do [...], została wysłana przez operatora Poczta Polska na wskazany przez zobowiązaną adres zamieszkania, tj. [...] i doręczona 13.03.2010 r. w trybie art. 43 k.p.a. A. L. (dorosłemu domownikowi). Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia spornych należności z chwilą doręczenia stronie odpisów tytułów wykonawczych. Była to bowiem pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której strona została zawiadomiona.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ w sposób pełny przedstawił zmiany przepisów, które regulują przedawnienie składek objętych tytułami wykonawczymi z 26.02.2010 r. od nr [...] do nr [...]. Przedstawiono ocenę zarzutu przedawnienia, podano zdarzenia które miały wpływ na bieg terminu przedawnienia należności składkowych i tę ocenę sąd w pełni podziela.

Zdaniem sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organ zgromadził wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonał prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddał prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś jego zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.