Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 4145/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

I

Zaskarżonym postanowieniem z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 4145/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. F. (dalej jako "skarżący") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 23 października 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:

Pismem z 21 listopada 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję w przedmiocie jak wyżej.

Pismem z 3 lutego 2025 r. skarżący przedstawił dodatkowe stanowisko w sprawie, zawierające wniosek o dopuszczenie dowodów w postaci m.in. protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 sierpnia 2016 r.

W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 16 lutego 2026 r., pismem z 19 lutego 2026 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 25 lutego 2026 r. (zpo k. 85 akt sądowych).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w postaci wskazania swojego numeru PESEL w ustawowym, siedmiodniowym terminie, a skarżącego pouczono, że niewykonanie wezwania będzie skutkować odrzuceniem skargi, wobec czego Sąd I instancji za zasadne uznał odrzucenie skargi, w podstawie prawnej przyjętego rozstrzygnięcia wskazując art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Zażaleniem z 22 kwietnia 2026 r., uzupełnionym pismem z 11 maja 2026 r., skarżący zaskarżył wydane w sprawie postanowienie w całości, zarzucając "wadliwe doręczenie pisma w myśl art. 168 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego" i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przesłanie kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego skargi.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż podniesione w zażaleniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym odrzucono skargę skarżącego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w postaci wskazania numeru PESEL. Jako podstawę prawną postanowienia Sąd I instancji wskazał art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że w doktrynie wskazuje się, że zażalenie jest środkiem prawnym znacznie mniej sformalizowanym niż skarga kasacyjna. W postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2014 r., II FZ 1048/14, LEX nr 1497838, NSA przyjął, że "jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny". W postępowaniu zażaleniowym nie stosuje się zatem rygoryzmu formalnego, mającego swoją podstawę w art. 174 i 176 (tak H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 194., teza 17. i przywołane tam orzecznictwo).

Tym samym, jakkolwiek podniesiony w zażaleniu zarzut nie mógł zostać uznany za zasadny, tak jednak Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł w sprawie okoliczność, której wystąpienie skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia, zgodnie z wnioskiem wnoszącego zażalenie.

Kwerenda akt sprawy wskazała bowiem, że w aktach sądowych znajdował się numer PESEL skarżącego, a tym samym postępowanie Sądu I instancji, tj. wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w tym przedmiocie oraz odrzucenie skargi z uwagi na jego niewykonanie, należało uznać za nieprawidłowe.

Przy piśmie z 3 lutego 2026 r. (k. 55), a więc jeszcze przed wydaniem przez sędziego sprawozdawcę zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi (k. 73), skarżący złożył do akt sądowych kopię protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 sierpnia 2016 r. (k. 56), w którego komparycji, w części dot. danych identyfikacyjnych płatnika, został wskazany numer PESEL skarżącego – tożsamy z numerem PESEL podanym przez skarżącego w piśmie z 22 kwietnia 2026 r. (k. 100).

Wobec powyższego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy należało uznać, że w aktach sprawy znajdował się numer PESEL skarżącego, a tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w tym przedmiocie – za nieprawidłowe.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.