II SA/Wa 198/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-12-16	
Data wpływu	2021-01-27	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych	
Hasła tematyczne	Ochrona danych osobowych	
Sygn. powiązane	III OSK 622/22	
Skarżony organ	Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 735; art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1; art. 58 ust. 2, art. 21 ust. 1; Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych uchyla zaskarżoną decyzję	
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. R. O. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł pismem z [...] października 2019r. skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej "Prezesem UODO") na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] (zwana dalej "Szkołą") i nauczycieli tej Szkoły na zebraniach klasowych [...] października 2019r., jakoby Skarżący występował w imieniu Rady Rodziców do Dyrektora Szkoły o udostępnienie sprawozdań, planów pracy i analiz egzaminów próbnych, w tym egzaminów gimnazjalnych. Zdaniem Skarżącego była to swobodna interpretacja jego pisma. Następnie część nauczycieli poinformowała rodziców, że czują się mobingowani, zaszczuwani i kontrolowani przez Radę Rodziców, która nie ma kompetencji do tego typu działań. Zdaniem Skarżącego miało to na celu podważenie jego dobrego imienia i naruszało art. 4 pkt 12 RODO, co doprowadziło do złożenia wniosku o odwołanie Skarżącego z funkcji przewodniczącego Rady Rodziców.

Skarżący złożył do Dyrektora Szkoły, że jako osoba prywatna, pełniąca funkcję Przewodniczącego Rady Rodziców, wniosek o udostępnienie, na podstawie art. 84 ustawy Prawo oświatowe i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej Szkoły, uchwał, zarządzeń i analiz wytworzonych przez Radę Pedagogiczną.

W związku z tym Skarżący złożył skargę [...] października 2019r. na bezprawne postępowanie nauczycieli. Dyrektor Szkoły w odpowiedzi z [...] października 2019r. poinformowała Skarżącego, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy pracy Rady Pedagogicznej i miała prawo niektórych jej członków poinformować o nim i informację tę podano na zebraniach, lecz było to działanie indywidualne nauczycieli. Dyrektor podała, że praca w szkole nie ma formy nakazowej pracy dyrektora z nauczycielami, lecz opiera się na współpracy i pełnej demokracji. Każdy ma prawo do własnych opinii i sądów, jeśli dotykają jego pracy, a rodzice mają prawo posiadać wiedzę dotyczącą spraw ich dzieci, niezależnie od tego, kto o taką wiedzę wnioskuje.

Skarżący [...] października 2019r. poinformował Dyrektor Szkoły, że argumenty dotyczące rozpowszechniania, przez część pracowników szkoły, bezpodstawnie jego danych osobowych, w kontekście nieprawdziwych informacji dotyczących rzekomego wystąpienia przez Skarżącego w imieniu Rady Rodziców o ww. dokumenty są niedopuszczalne, bo Radę Pedagogiczną obowiązuje tajemnica. Ujawnianie więc przez członków Rady Pedagogicznej i innych pracowników szkoły danych osobowych rodziców oraz treści ich pism, którzy występują z wnioskiem do Dyrektora Szkoły, bądź Rady Pedagogicznej było nieprawidłowe. Skarżący powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dane osobowe i inne nie podlegają upublicznieniu, w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, bo są to dane wrażliwe i podlegają ochronie prawnej. Zdaniem Skarżącego należy podkreślić, że wszelkie działania pracowników szkoły winny odbywać się z poszanowaniem obowiązującego prawa i pod nadzorem Dyrektora, który jest ustawowo zobligowany do przestrzegania prawa na terenie szkoły. Żadne prawa demokratyczne nie usprawiedliwiają pracowników Szkoły do nie przestrzegania prawa, a w szczególności do naruszenia zachowania tajemnicy Rady Pedagogicznej. Skarżący podkreślił, że w dotychczasowej korespondencji ze Szkołą (lata 2018/2019, 2019/2020), jeśli działał w imieniu Rady Rodziców, to pisma podpisywał w imieniu tej rady, zaznaczając, że czyni to jako przewodniczący. Skarżący wniósł też o umieszczenie przeprosin, z uwagi na naruszenie jego dóbr osobistych.

Skarżący wskazał, że otrzymał [...] października 2019r. od Dyrektor Szkoły informację, że w związku z jej nieobecnością [...] października, nie może odnieść się osobiście do twierdzeń Skarżącego i przesyła pismo wicedyrektora, z prośbą o akceptację i możliwość umieszczenia w dzienniku Librus, którego treść mówi o zniekształconych informacjach przekazywanych przez część nauczycieli. Dyrektor Szkoły podała też wszystkie dane w piśmie Skarżącego sugerują, że Skarżący wystąpił w imieniu Rady Rodziców. Skarżący nie zgodził się na publikację tego pisma i podkreślił, że opisana sekwencja zdarzeń pokazuje, że działania te miały na celu wyrządzeniu Skarżącemu szkody niematerialnej – naruszenie jego dobrego imienia (art. 4 pkt 12 RODO). Zdaniem Skarżącego swobodna interpretacja pracowników Szkoły określa sposób ochrony danych osobowych, a nie obowiązujące prawo, procedury i wytyczne, które powinny obowiązywać w tym zakresie.

W związku z tym Skarżący zwrócił się do Prezesa UODO o podjęcie działań mających na celu wyjaśnienie sytuacji, która podważyła dobre imię Skarżącego i jego rodziny, a także negatywnie odbiła się dziecku Skarżącego, zarówno w Szkole, jak i w najbliższym otoczeniu, ponieważ Szkoła zlokalizowana jest w Dzielnicy [...], [...], które jest małym kameralnym środowiskiem.

2. Skarżący w piśmie z [...] lutego 2020r. do UODO wskazał, że Dyrektor Szkoły, pomimo jego sprzeciwu z [...] października 2019r. ponownie udostępniła [...] listopada 2019r. rodzicom wniosek Skarżącego, czego dowód stanowi uchwała Rady Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2020r. nr [...] (organ nadzorujący Szkołę). Dodatkowo Dyrektor upubliczniła dane Skarżącego wraz z korespondencją, powiadamiając rodziców o złożeniu przez Skarżącego pisma do [...] Kuratora Oświaty. Dyrektor powinna jednak powstrzymać się od podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie do pełnego jej wyjaśnienia.

3. Prezes UODO decyzją z [...] listopada 2020r. odmówił uwzględnienia wniosku Skarżącego na nieprawidłowość przetwarzania Jego danych osobowych przez ww. Szkołę. W podstawie prawnej powołał art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256, ze zm.), art. 6 ust. 1 i art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016r., str. 1, ze zm., zwane dalej "RODO").

Prezes UODO w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że w związku ze złożoną do organu skargą, ustalił, że Skarżący w chwili złożenia do Dyrektora Szkoły wniosku o udostępnienie protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej oraz dokumentów wytworzonych przez tę radę, w trybie art. 84 ustawy z 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r., poz. 59, zwana dalej "u.P.o.") i art. 6 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019r. poz. 1429, ze zm.; zwanej dalej: "u.d.i.p."), pełnił funkcję przewodniczącego Rady Rodziców i wystąpił z tym wnioskiem, nie jako osoba fizyczne, lecz jako przewodniczący Rady Rodziców. Skarżący oprócz swoich danych osobowych (imię, nazwisko), podał sprawowaną funkcję, a także ww. podstawę skierowania wniosku o dostęp do żądanych dokumentów (pismo Skarżącego z [...] października 2019r. z załączonym do niego wnioskiem z [...] września 2019r.).

Dyrektor Szkoły udostępniła informację o złożonym przez Skarżącego wniosku niektórym nauczycielom Szkoły, a niektórzy nauczyciele udostępnili ją rodzicom dzieci uczących się w Szkole (pismo Skarżącego z [...] października 2019r. z załącznikami; pismo Dyrektora Szkoły z [...] lutego i [...] lipca 2020r. z załącznikami). Dyrektor Szkoły w wyjaśnieniach wskazała, że zwróciła się do przewodniczących zespołów przedmiotowych, wychowawczych i protokolantów o przygotowanie dokumentów do ww. wniosku przewodniczącego Rady Rodziców, dotyczących protokołów z posiedzeń rad pedagogicznych, uchwał, analiz i zarządzeń za rok szkolny 2018/2019r. i 2019/2020r., powołując się na art. 68 ust. 6 u.P.o. i § 46 ust. 1 pkt 3 statutu Szkoły. Nauczyciele podczas zebrań klasowych [...] października 2019r. (na podstawie § 11 Regulaminu Rady Pedagogicznej Szkoły) w niektórych klasach poinformowali rodziców o tym iż "Rada Rodziców wystąpiła z wnioskiem o protokoły, a w jednej z klas o analizy egzaminu ósmoklasisty w celu oceny pracy nauczycieli. Podczas zebrań nie poinformowano o danych osobowych Skarżącego i pełnionej funkcji (pismo Dyrektora Szkoły z [...] lutego 2020r. z załącznikami).

Dyrektor Szkoły wyjaśniła, że dane osobowe Skarżącego, z racji pełnionej przez niego funkcji przewodniczącego Rady Rodziców, były umieszczone na stronie szkoły w zakładce Biuletyn Informacji Publicznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz w Librusie - Szkolna Rada Rodziców. Dyrektor Szkoły, odnosząc się do zarzutu ponownego udostępnienia danych osobowych Skarżącego [...] listopada 2019r. na rzecz rodziców i w zakresie kierowanego przez Skarżącego pisma do [...] Kuratora Oświaty wyjaśniła, że [...] listopada 2019r. przekazała wniosek Skarżącego z [...] września 2019r. Radzie Rodziców, która w związku z powołaniem Zespołu Kontrolnego, wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie kopii pism lub maili skierowanych przez Radę Rodziców i przewodniczącego tej Rady lub innych osób reprezentujących Radę złożonych do Dyrektora Szkoły od [...] września do [...] października 2019r. Dyrektor Szkoły wskazała, że udostępniła Radzie Pedagogicznej informację o zalecaniach [...] Kuratorium Oświaty, jakie otrzymała w związku z pismem Skarżącego do Kuratorium, na mocy art. 70 ust. 1 pkt 6 u.P.o. (pismo Dyrektora Szkoły z [...] lipca 2020r.).

Prezes UODO uznał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący zwrócił się do Dyrektora Szkoły z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie jako osoba prywatna, lecz jako osoba pełniąca funkcję przewodniczącego Rady Rodziców, o czym świadczy treść ww. wniosku i zawarte tam informacje, bez wskazania adresu zamieszkania Skarżącego. W art. 84 u.P.o. - powołanym przez Skarżącego w ww. wniosku - uregulowane są kompetencje rady rodziców, która może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki.

Prezes UODO wskazał, że przetwarzanie danych osobowych oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak m.in. ujawnianie przez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie (art. 4 pkt 2 RODO). W sprawie nie doszło do ujawnienia danych osobowych Skarżącego, gdyż z wystąpił On z wnioskiem w związku z pełnioną funkcją przewodniczącego Rady Rodziców, w sprawach dotyczących działalności Szkoły, a konkretnie działalności organu, jakim jest Rada pedagogiczna. Zarówno Dyrektor Szkoły, jak i nauczyciele Szkoły mieli podstawy, by uznać, że informacja o złożonym przez przewodniczącego Rady rodziców wniosku nie tylko jest znana Radzie rodziców i rodzicom, których ta rada reprezentuje, ale i pochodzi od ich reprezentanta. Dyrektor Szkoły, w celu wykonania ciążącego na niej obowiązku udostępnienia informacji publicznej, o jaką wystąpił Skarżący, zwróciła się do niektórych nauczycieli (przewodniczący zespołów przedmiotowych, wychowawczych i protokolantów) o przygotowanie dokumentów, o które wnioskował Skarżący. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 u.P.o. podmiotem reprezentującym szkołę jest jej dyrektor. W związku z tym podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej był Dyrektor Szkoły.

Prezes UODO, odnosząc się do udostępnienia danych osobowych Skarżącego przez niektórych nauczycieli, podczas zebrań klasowych [...] października 2019r., wskazał, że nauczyciele, działając na mocy art. 83 oraz 84 u.P.o., zwrócili się do rodziców, których reprezentuje Rada rodziców, z pytaniami odnośnie ich wiedzy na temat wniosku złożonego przez Radę, a także niektórzy z nich wyrazili swoje obawy w związku z tym wnioskiem.

Prezes UODO, przyjmując wyjaśnienia Dyrektora Szkoły, że w trakcie zebrań klasowych nie udostępniono bezpośrednio imienia i nazwiska Skarżącego, wskazał, że już sama informacja, że z wnioskiem zwróciła się Rada rodziców pośrednio ujawniała imię i nazwisko Skarżącego. Dane Skarżącego w związku ze sprawowaną przez niego funkcją były powszechnie znane i oczywistym było, że z takim wnioskiem mógł zwrócić się przewodniczący Rady rodziców. Choć doszło do ujawnienia danych osobowych Skarżącego, to jednak nie można mówić o naruszeniu prawa Skarżącego do ochrony danych osobowych, gdyż z wnioskiem nie występował on jako osoba prywatna, ale jako przewodniczący społecznego organu szkoły, jakim jest Rada rodziców.

Prezes UODO za niezasadny uznał też zarzutu Skarżącego o ponowne udostępnienie Jego danych przez Dyrektora Szkoły na rzecz Rady rodziców, z uwagi na art. 83 i art. 84 u.P.o. oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W tym zakresie Prezes UODO przywołał wyrok NSA z 30 października 2002r. sygn. akt II SAB 181/02, zgodnie z którym informacja o sprawach publicznych to każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji, a także wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do nich. Do tej kategorii zalicza się również wniosek Skarżącego z [...] września 2019r. Dyrektor Szkoły, wypełniając więc ciążący na niej obowiązek, wynikający z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i z art. 68 ust. 1 pkt 1 u.P.o. udostępniła wniosek Skarżącego z [...] września 2019r. przewodniczącemu komisji rewizyjnej Rady rodziców Szkoły w ramach dostępu do informacji publicznej.

Prezes UODO wyjaśnił też, że w toku postępowania nie potwierdzono zarzutu rzekomego udostepnienia danych osobowych Skarżącego przez Dyrektora Szkoły w zakresie pisma kierowanego przez Skarżącego do [...] Kuratora Oświaty. Dyrektor Szkoły w wyjaśnieniach wskazała, że udostępniła Radzie pedagogicznej informację o zalecaniach [...] Kuratorium Oświaty, jakie otrzymała w związku z pismem Skarżącego do tego Kuratorium. Podstawę prawną tego działania stanowił art. 70 ust. 1 pkt 6 u.P.o., zgodnie, z którym do kompetencji stanowiących Rady pedagogicznej należy ustalanie sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego, w tym sprawowanego nad szkołą lub placówką przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w celu doskonalenia pracy szkoły lub placówki. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.o. organem sprawującym nadzór pedagogiczny nad publicznymi szkołami jest kurator oświaty. W związku z tym Dyrektor Szkoły miała podstawę prawną do udzielenia informacji o zaleceniach [...] Kuratorium Oświaty wystosowanych w związku z pismem Skarżącego skierowanym do Kuratorium. Nauczyciele biorący udział w Radzie pedagogicznej, stosownie do art. 73 ust. 3 u.P.o. są zobowiązani nie ujawniać spraw poruszanych podczas tej rady, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów i rodziców, a także nauczycieli i innych pracowników.

Na tej podstawie Prezes UODO przyjął, że nieuzasadnione było żądanie Skarżącego przywrócenie stanu zgodnego z prawem, na mocy art. 58 ust. 2 RODO, skoro stan prawny nie został w sprawie naruszony.

Prezes UODO ocenił, że podjęte przez Dyrektora Szkoły działania, mające zapobiec naruszeniom ochrony danych osobowych w przyszłości nie są dowodem na to, że do naruszenia w sprawie doszło. Podjęto je zapewne z daleko idącej ostrożności i miały na celu poszerzenie świadomości nauczycieli.

Prezes UODO wyjaśnił też, że nie był związany uchwałą Rady [...] z [...] stycznia 2020r. nr [...], gdyż nie jest to organ uprawniony do oceny prawidłowości przetwarzania danych osobowych Skarżącego.

Prezes UODO, odnosząc się do wniosku Skarżącego o sprostowanie na stronie internetowej Szkoły przez Dyrektora Szkoły nieprawdziwych informacji na temat Skarżącego, wyjaśnił, że nie ma kompetencji do orzekania w sprawach z zakresu ochrony dóbr osobistych.

4. Skarżący w skardze z [...] grudnia 2020r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie ww. decyzji Prezesa UODO, zarzucając naruszenie:

- art. 6 ust. 1 ROOO przez jego błędną wykładnię;

- art. 21 ust. 1 RODO przez jego pominięcie;

- art. 47 Konstytucji RP, art. 7 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej zwana: KPP) i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej jako: EKPC) - przez niezapewnienie realizacji prawa do ochrony życia prywatnego Skarżącego;

- art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 8 KPP i art. 8 EKPC przez niezapewnienie realizacji prawa do ochrony danych osobowych Skarżącego;

- art. 83 ust. 4 u.P.o. w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 12 regulaminu Rady rodziców Szkoły - przez jego błędną interpretację;

- art. 7b i art. 106 ust. 1 i 2 k.p.a. - przez zaniechanie współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej;

- art. 35 i art. 237 ust. 1 k.p.a. przez znaczące przekroczenie terminu załatwienia skargi;

- zasady "Nemo iudex in casusa sua" (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie) w zw. z art. 10 ust. 3, 4, 5 i art. 12 regulaminu Rady Rodziców Szkoły w zw. z art. 83 ust. 4 u.P.o. - przez jego pominięcie.

5. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle ww. przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd rozstrzyga ponadto w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.").

3. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Sąd wskazuje bowiem, że Prezes UODO, tak jak sam podnosi w odpowiedzi na skargę, prowadzi postępowanie administracyjne, w celu zbadania czy doszło do zgodnego z przepisami prawa o ochronie danych osobowych przetwarzania danych osobowych podmiotu, który występuje do tego organu ze skargą.

Sąd zgadza się też z organem, że postępowanie prowadzone przez Prezesa UODO powinno być ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej, przywracającej stan zgodny z prawem - na podstawie art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.U.E. L 119 z 4 maja 2016r., zwane dalej "RODO").

Sąd nie kwestionuje też stanowiska Prezesa UODO, że organ administracyjny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest związany żądaniem strony. Zasadnie bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 kwietnia 2018r. sygn. akt VII SA/Wa 1463/17, że "w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym".

Sąd, kontrolując legalność wydanej przez Prezesa UODO decyzji administracyjnej, sięgnął w związku z tym do treści wniosku Skarżącego, skierowanego do organu administracyjnego [...] października 2019r., który spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego, jak również do uzupełnienia tego wniosku, w piśmie Skarżącego z [...] lutego 2020r.

Sąd wskazuje, że w obu tych pismach Skarżący powoływał się na pismo z [...] października 2019r., które określał mianem sprzeciwu. Kwestia ta nie była w ogóle brana pod uwagę przez organ administracyjny, który dysponował ww. pismem Skarżącego (k. 2 akt administracyjnych) i powinien ocenić, jaki charakter miało ww. pismo i czy mogło być uznane za sprzeciw w rozumieniu art. 21 RODO w związku z art. 6 ust. 1 lit. e) lub f) tegoż rozporządzenia, tym bardziej, że wbrew stanowisku Prezesa UODO, prezentowanego w odpowiedzi na skargę, Skarżący powoływał się w swoich pismach z [...] października 2019r. i [...] lutego 2020r. na sprzeciw z [...] października 2019r. Odniesienie się do treści ww. pisma i wyrażonego w nim stanowiska miało szczególne znaczenie w kontekście wyrażonego przez organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska braku podstaw do uznania, że Dyrektor Szkoły ponownie bezprawnie udostępnił dane osobowe Skarżącego na rzecz Rady rodziców. Skoro bowiem Skarżący już w toku postępowania, a w szczególności w piśmie z [...] lutego 2020r. wskazywał, że mimo sprzeciwu z [...] października 2019r., jego dane osobowe były dalej przetwarzane przez Dyrektora Szkoły, organ administracyjny właściwy do oceny prawidłowości przetwarzania danych osobowych, powinien ustosunkować się do tego zagadnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Sąd administracyjny nie ma kompetencji w zastępowaniu organu administracyjnego w zakresie należytego zbadania sprawy, jak i oceny żądań przedłożonych przez Skarżącego, których wcześniej nie ocenił wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracyjny, właściwy w sprawie. To organ administracyjny jako pierwszy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, powinien rozpatrzyć w sposób zgodny z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. materiał dowodowy sprawy, mając na względzie żądania Skarżącego zawarte we wniosku wszczynającym postępowanie, jak i w piśmie uzupełniającym ten wniosek. To organ administracji publicznej, stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej), a na mocy art. 77 § 1 k.p.a. zebrać i rozpatrzeć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, jak również, stosownie do art. 80 k.p.a., ocenić udowodnienie poszczególnych okoliczności, na podstawie całego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się ponadto, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje także ustalenie treści żądania prezentowanego w postępowaniu administracyjnym przez stronę (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 1986r. sygn. akt SA/Ka 22/86, GAP 1988, nr 11, s. 45; wyrok NSA z 7 kwietnia 1992r. sygn. akt IV SA 1378/91, niepubl.).

Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości (wyrok NSA z 26 listopada 1999r. sygn. akt I SA/Łd 1592/97, LEX nr 40547). Zasada prawdy obiektywnej jest zatem powiązana z zasadą informowania strony przez organ administracji (art. 9 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej jest także związana z zasadą legalizmu w ten sposób, że obowiązkiem organu jest nadanie żądaniu strony odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania – z uwzględnieniem intencji strony, dających się ustalić na podstawie całokształtu jej działań, w tym informacji prezentowanych we wniosku, który wszczynał postępowanie w sprawie i w piśmie uzupełniającym ten wniosek.

Warto też wskazać, że z art. 7 k.p.a. wynika powinność organu administracyjnego do wzięcia pod rozwagę słusznego interesu strony. Tym samym to rolą organu, a nie Sądu administracyjnego, jest dokonanie w tym zakresie ocen, tym bardziej, że na mocy art. 8 § 1 k.p.a. koniecznym warunkiem uznania postępowania za prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej jest kierowanie się przez organy administracji publicznej zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organ administracji powinien więc dążyć do ustalenia rzeczywistej woli strony, jeżeli treść i charakter pism składanych przez stronę budzi wątpliwości (zob. np. wyroki NSA z: 18 lutego 1994r. sygn. akt SA/Wr 1587/93, Prok. i Pr. 1995, nr 2, poz. 54; 18 stycznia 1999r. sygn. akt IV SA 166/98, LEX nr 47261; 2 czerwca 1999r. sygn. akt I SA 1511/98, LEX nr 48570; 26 listopada 1999r. sygn. akt I SA/Łd 1592/97, LEX nr 40547).

Sąd Najwyższy w wyroku z 23 listopada 1994r. sygn. akt III ARN 55/94 (OSNAPiUS 1995/7, poz. 83) wskazał, że rozumowanie, na podstawie którego organ ustala sporny stan faktyczny, powinno zawsze być zgodne ze współczesną wiedzą, prawidłami poprawnego rozumowania (logiką) i doświadczeniem życiowym (por. wyrok NSA z 6 maja 1999r. sygn. akt I SA/Kr 111/98, LEX nr 1693152). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).

Sąd poglądy te podziela i uznaje za własne. W związku z tym Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez Prezesa UODO w odpowiedzi na skargę Skarżący nie rozszerzył przedmiotu postępowania dopiero na etapie skargi, podnosząc zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 RODO, lecz to organ administracyjny nie wziął pod rozwagę w sposób zgodny z prawem i wyżej powołanymi zasadami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wszystkich podnoszonych przez Skarżącego w ww. pismach z [...] października 2019r. i [...] lutego 2020r. kwestii i nie dał wyrazu swoim ocenom w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia, czy Skarżący wniósł sprzeciw w rozumieniu art. 21 ust. 1 RODO powinna być rozpatrzona na wstępie prowadzonego przez RODO postępowania, bo warunkowała ona wydanie prawidłowej decyzji administracyjnej, co do zgodnego bądź niezgodnego z przepisami prawa o ochronie danych osobowych ponownego przetwarzania danych osobowych podmiotu, który wystąpił do Prezesa UODO ze skargą - Skarżącego.

Sąd zwraca uwagę, że jakkolwiek podziela pogląd Prezesa UODO wyrażony w zaskarżonej decyzji, że Skarżący we wniesionej [...] października 2019r. skardze kwestionował fakt udostępnienia jego danych osobowych przez Dyrektora Szkoły nauczycielom oraz rodzicom uczniów Szkoły, tym niemniej ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy pism Skarżącego z [...] października 2019r. i z [...] lutego 2020r. wynika także, że Skarżący wniósł do Dyrektora Szkoły pismo z [...] października 2019r., podkreślając, że mimo tego sprzeciwu, doszło do ponownego przetworzenia jego dodanych osobowych, przez ich udostępnienie innym podmiotom. W tym kontekście Prezes UODO powinien ocenić charakter tego "sprzeciwu" oraz skuteczność jego wniesienia w kontekście art. 21 ust. 1 RODO. Zgodnie z art. 21 ust. 1 RODO osoba, której dane dotyczą, ma prawo w dowolnym momencie wnieść sprzeciw - z przyczyn związanych z jej szczególną sytuacją - wobec przetwarzania dotyczących jej danych osobowych opartego na art. 6 ust. 1 lit. e lub f RODO, w tym profilowania na podstawie tych przepisów. Administratorowi nie wolno już przetwarzać tych danych osobowych, chyba że wykaże on istnienie ważnych prawnie uzasadnionych podstaw do przetwarzania, nadrzędnych wobec interesów, praw i wolności osoby, której dane dotyczą, lub podstaw do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń.

Sąd zauważa, że skoro ocen z tego zakresu próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a była to kwestia mogąca mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście ponownego i zdaniem Skarżącego nieuprawnionego przetwarzania danych osobowych Skarżącego, zaskarżonej decyzji nie można uznać za prawidłową, a w szczególności za zgodną z zasadą prawdy obiektywnej, którą wyrażają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również z zasadą zaufania do organu administracji publicznej, unormowanej w art. 8 § 1 k.p.a. Decyzja zaskarżona naruszała też art. 80 k.p.a., gdyż organ nie dokonał ocen na podstawie wszechstronnej analizy materiału dowodowego, pomijając istotne w sprawie twierdzenia Skarżącego o wniesieniu sprzeciwu.

Zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, z uwagi na zasadę przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. jak również zasadą zaufania do organów administracyjnych, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a., Prezes UODO powinien szerzej odnieść się do podniesionej przez Skarżącego we wniosku z [...] października 2019r. kwestii zniekształcenia przez niektórych nauczycieli na zebraniach klasowych w Szkole zakresu danych wnioskowanych przez Skarżącego we wniosku z [...] września 2019r. Skarżący w tym zakresie w uzasadnieniu skargi nadal formułuje zarzuty natury procesowej. W toku postępowania przed Prezesem UODO Skarżący wskazywał zaś, że żądał udostępnienia protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej Szkoły, uchwał, zarządzeń i analiz wytworzonych przez Radę Pedagogiczną, a nie - jak podnosili niektórzy nauczyciele - sprawozdań, planów pracy i analiz egzaminów próbnych, w tym egzaminów gimnazjalnych. Organ powinien więc ocenić ww. okoliczności z punktu bezprawności przetwarzania danych osobowych Skarżącego, mając także na względzie okoliczność wynikającą z akt administracyjnych sprawy, że wicedyrektor Szkoły przeprosiła Skarżącego w piśmie z [...] października 2019r. za przekazanie przez niektórych nauczycieli zniekształconych informacji, że celem wystąpienia Skarżącego do Dyrektora Szkoły była analiza egzaminów ósmoklasisty i gimnazjalnych, w celu oceny pracy nauczycieli.

Zdaniem Sądu Prezes UODO, z uwagi na ww. zasady wynikające z art. 11 i art. 8 § 1 k.p.a., powinien szerzej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnieść się ponadto do kwestii uregulowanych w regulaminie Szkoły w zakresie praw i obowiązków oraz zasad funkcjonowania Rady rodziców, jej przewodniczącego, jak również Komisji Rewizyjnej. Skarżący wskazuje bowiem w uzasadnieniu skargi, że żaden z członków Rady rodziców nie może działać samodzielnie, tym samym kwestionuje stanowisko Prezesa UODO, że Skarżący występując do Dyrektora Szkoły z ww. wnioskiem z [...] września 2019r. o udostępnienie protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej Szkoły, uchwał, zarządzeń i analiz wytworzonych przez Radę Pedagogiczną nie występował jako osoba fizyczna - prywatna, lecz jako przewodniczący Rady rodziców. Sąd wskazuje, że jakkolwiek podziela stanowisko Prezesa UODO, że z treści ww. Skarżącego w sposób wyraźny wynikało, że powołał się On na art. 84 u.P.o., tym niemniej z przepisu tego nie wynika sposób reprezentacji Rady rodziców. W przepisie tym uregulowane są kompetencje rady rodziców, która może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki. Tym samym brak odwołanie się przez Prezesa UODO do przepisów ww. regulaminu Szkoły, mogło mieć istotny wpływ na ocenę prawidłowości, czy bezprawności przetwarzania danych osobowych Skarżącego. Prezes UODO powinien też odnieść się do powoływanej przez Skarżącego dotychczasowej praktyki (lata 2018/2019, 2019/2020) prowadzenia przez Radę rodziców korespondencji ze Szkołą, gdyż to również pozwoli na dokonanie prawidłowych i pełnych ocen w zakresie przetwarzania danych osobowych Skarżącego.

4. Zdaniem Sądu w związku z ww. wadliwościami natury procesowej, które mogły mieć wpływ istotny na prawidłowość zastosowania norm prawa materialnego przez Prezesa UODO, przedwczesne byłyby oceny Sądu, co do pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Prezes UODO, z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a., weźmie pod rozwagę ww. oceny prawne i wskazania Sądu, co do dalszego postępowania.

5. Sąd, mając powyższe na względzie, za zasadne uznał uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji).

Sąd nie wydał postanowienie w zakresie kosztów postępowania sądowego, gdyż Skarżący w złożonej skardze nie złożył wniosku, stosownie do art. 200 i art. 209 P.p.s.a.