Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wr 291/19 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 8 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wr 291/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] (skarżącej lub strony) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 8 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w pkt I uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z 26 marca 2019 r. nr [...]. W pkt II zasądził od organu na rzecz strony kwotę 5 517 (pięć tysięcy pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania sądowego Sąd I instancji, jako podstawę prawną powołał art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 dalej: rozporządzenie).

WSA podkreślił, że stronie należał się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie jej pełnomocnika, obliczone według stawek dla należności pieniężnych, bo o taką w sprawie chodziło. Jak wynika z akt sprawy skarga została wniesiona na postanowienie, którym obciążono zobowiązaną kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...]zł. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Do wymienionych w powołanym artykule przepisów odrębnych, na podstawie, których ustala się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, należy zaliczyć m.in. rozporządzenia. Przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) cyt. rozporządzenia stanowi, że opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 2.

Zdaniem Sądu I instancji bez znaczenia jest to, że skarga została wniesiona na postanowienie, a nie decyzję administracyjną. Istotne jest, bowiem to, że zaskarżonym aktem administracyjnym została ustalona należność pieniężna. W takiej sytuacji nie jest istotna forma rozstrzygnięcia, którą orzeczono o należności pieniężnej. W sprawie skargi na postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych strony skarżącej należał się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie jej pełnomocnika, obliczone według stawek dla należności pieniężnej, a nie według stawki "w innej sprawie".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł zażalenie na zawarte w punkcie II wyroku rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tej części, w jakiej zasądzono od organu na rzecz strony kwotę przewyższającą 597 zł.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że stronie należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego obliczonych zgodnie ze stawkami obowiązującymi w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, podczas gdy stronie należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego według stawki w innej sprawie (§ 14 ust 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). Tym samym zasądzono zwrot kosztów postępowania w wysokości wyższej niż należna.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części przekraczającej kwotę 597 zł. Ewentualnie autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i określenie tytułem zwrotu kosztów postępowania 597 zł.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.

Strona w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Organ w replice na odpowiedź na zażalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

W związku z wniesieniem skargi do Sądu I instancji z 7 czerwca 2019 r. podstawę prawną zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym od 30 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nieprawidłowo określił koszty postępowania sądowego należne od organu na rzecz skarżącej, reprezentowanej przez radcę prawnego, w sprawie, w której uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się, stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a., ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata i radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd stawiennictwa strony. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, stawki minimalne w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji wynoszą w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna – 480 zł. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Skarga na postanowienie wydane w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia nimi zobowiązanego należy to kategorii spraw innych. Koszty egzekucyjne pozostają, bowiem w ścisłym związku z egzekwowaną należnością i są dochodzone w ramach zasadniczego postępowania egzekucyjnego (tak też NSA w postanowieniu z 14 marca 2019 r., sygn. akt I GZ 82/19).

W ocenie NSA, wbrew stanowisku Sądu I instancji w sprawie, jako podstawę zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz strony - należało zastosować § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Na zasądzone koszty postępowania w kwocie 597 zł składają się, zatem: wpis od skargi – 100 zł oraz stawka minimalna – 480 zł. Kwota ta uwzględnia opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji naruszył prawo, wydając zaskarżone postanowienie.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie II wyroku i zasądził na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.