Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r., Nr [...] 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w P. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 08 grudnia 2016 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze zawarto wniosek o 1) wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy., albowiem wykonanie tej decyzji spowodowałoby trudny do odwrócenia skutek w postaci możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę oraz 2) wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r. nie może być uwzględniony. Nie jest bowiem dopuszczalne rozpatrywanie w ramach jednej sprawy administracyjnej innej sprawy.

Wyjaśniając powyższe stanowisko Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. wyjątkowo stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (czego nie stosuje się do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a. (przedmiot kontroli sądowej), a także art. 134 i 135 P.p.s.a. (zakres kontroli sądowej). W związku z tym, normą z art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów P.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie. Stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy", użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrot "w granicach tej samej sprawy", użyty w art. 61 P.p.s.a., dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. II GZ 246/10 LEX nr 743 040; z dnia 2 września 2009 r. II OZ 689/09 Lex nr 1 110 357; z dnia 12 czerwca 2012 r. II FZ 441/12 LEX nr 1 170 772).

Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r.,sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1 624 317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Należy dodać, że skutki te powinny powstać w sferze interesu prawnego strony i nakładać na nią nowe prawa lub obowiązki, które będą podlegać wykonaniu.

W kontekście przedstawionej analizy prawnej Sąd podkreśla, że pomiędzy postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r. a zaskarżonym postanowieniem SKO w P. z dnia 08.12.2016 r., nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Odrębność spraw, w których przeprowadzono te postępowania, przejawia się zakresem ich przedmiotu. Sprawa zakończona decyzją z dnia 22.04.2016 r. dotyczy ustalenia warunków zabudowy. Z kolei zakres przedmiotowy sprawy, w której wydano zaskarżone postanowienie, a w konsekwencji granice kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, wyznacza rozstrzygnięcie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 22 kwietnia 2016 r. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wzmiankowaną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.

Należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W sprawie wszczętej skargą Skarżącej na postanowienie SKO w P. z dnia 08 grudnia 2016 r., kontrola sądowoadministracyjna nie będzie obejmować decyzji Prezydenta Miasta P. 22 kwietnia 2016 r. z uwagi na to, że nie została ona wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy przedmiotowa skarga.

Należy też dodać, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Ponadto, dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd może, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach, prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd wskazuje, że również nie może on wywołać żądanego skutku.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis.Nexis. Warszawa 2005 r., s. 295).

Zaskarżone postanowienie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Stanowi ono jedynie dokonane przez organ administracji, formalne rozstrzygnięcie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a zatem rozstrzygniecie stricte proceduralne. Nie jest więc możliwe wymuszenie jego wykonania działaniami egzekucyjnymi. Stąd też niedopuszczalne jest zastosowanie w stosunku do niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został w żaden sposób umotywowany.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.