III SA/Wr 13/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-10-10	
Data wpływu	2023-01-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu	
Sędziowie	Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/
Dominik Dymitruk
Katarzyna Borońska /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Transport	
Skarżony organ	Inspektor Transportu Drogowego	
Treść wyniku	*Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 180;  art. 92 a ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Dominik Dymitruk, Protokolant referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 października 2022 r. nr BP.501.2273.2021.0161.DL1.280897 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. D. (dalej: strona, strona skarżąca) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) z 19 października 2022 r. nr BP.501.2273.2021.0161.DL1.28097 utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji, WITD) z 14 października 2021 r. nr WITD.DI.0152.I0039/38/21 o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 4.000 zł. Z uzasadnienia decyzji GITD oraz poprzedzającej jej decyzji WITD jak i akt sprawy administracyjnej wynika, że karę nałożono w związku z: wykonywaniem przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - godzin odjazdu i przyjazdu; wykonywaniem przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków oraz wykonywaniem przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego.

Powyższe okoliczności stwierdzono podczas kontroli drogowej w dniu 12 kwietnia 2021 r. o godz. 05:48 przy ul. [...] w S. ([...]), której przebieg został utrwalony w protokole kontroli nr [...] a także protokołach zeznań świadków. Jak wynika z treści ww. dokumentów kontrolowanym pojazdem kierował H. Y. (obywatel B.) na rzecz przedsiębiorcy – B. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. z siedzibą w S. Jak wynikało ze zgromadzonych dokumentów, pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy osób na linii regularnej W - S(1) - S. Kontrolowany autobus na trasie W. z ul. [...] do S. był obserwowany z nieoznakowanego pojazdu przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Wyjaśniono, że pojazd nie jechał zgodnie z ustaloną trasą przejazdu i przystankami. Kontrolowany autobus rozpoczął pierwszy kurs z przystanku znajdującego się w S. na ul. [...]/[...] wykonując go w kierunku W. Zgodnie z oświadczeniami kierowcy w dniu kontroli nie zdążył on dojechać do [...] w S., aby rozpocząć kurs z godziny 4:40 z dworca i pominął ten przystanek oraz przystanek znajdujący się na ul. [...]/[...]. Ponadto dalsza trasa z W. także odbywała się z pominięciem przystanku W. ul. [...]. Kontrolowany autobus poruszał się też niezgodnie z określonymi godzinami odjazdu ustalonymi w rozkładzie jazdy, będącym załącznikiem do okazanego zezwolenia przez całą drogę przejazdu. Kontrolowany autobus zakończył kurs 22 minuty wcześniej niż przewidywał rozkład jazdy. Ponadto autobus nie został wyposażony w tablice kierunkowe, nie posiadał bowiem tablicy kierunkowej bocznej oraz wewnętrznej, a tablica tylna nie miała oznaczenia numerem linii.

Powyższa decyzja GITD została zaskarżona do sądu. Szczegółowo motywując swoje stanowisko strona skarżąca wskazała, że GITD podał nieprawdę jakoby kontrola była przeprowadzona naocznie i z tej obserwacji wynikało, że autobus rozpoczął pierwszy kurs od ul. [...]/[...] w S. Odnośnie naruszenia zakwalifikowanego zgodnie z lp. 2.2.3 zał. nr 3 do utd kontrolujący nie przedstawili żadnego dowodu na potwierdzenie konieczności wykonywania przewozów z przystanku przy ul. [...] w W.. Wskazał, że kontrolujący nie przedstawili obowiązującego rozkładu jazdy, z którego miałoby wynikać, że skarżący w uzgodnionym rozkładzie jazdy posiada taki przystanek. Kontrolujący nie przedstawili również żadnego dowodu na to, że w chwili zatrzymania kierowca przedłożył rozkład jazdy zawierający przystanek przy ul. [...] w W.. Na dowód skarżący załączył obowiązujący na dzień kontroli rozkład jazdy, w którym nie widnieje taki przystanek. Ponadto wyjaśnił, że następnym przystankiem po przystanku początkowym w obowiązującym rozkładzie jazdy jest przystanek przy ul. [...] ([...]) w W., a nie ul. [...]. Wskazał, że zarzuty kontrolujących dotyczące pominięcia przystanku na ul. [...] w W. ([...]) są także bezzasadne. Strona skarżąca odprawiała na przystanku końcowym przy ul. [...] w W. pasażerów (następowało wysadzanie pasażerów z autobusu) i realizując dalsze przewozy nie ma innej drogi niż podstawienie się na przystanek początkowy na ul. [...] ([...]) w W.. Jest to przystanek po drugiej stronie drogi, a przewóz był wykonywany zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy, gdyż nie ma możliwości wykonywania przewozów na tej linii inną trasą. Ponadto kontrolujący podjęli kontrolę autobusu na [...] przy ul. [...] w S., a więc przejazd został zrealizowany w całości zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy, a tym samym musiał być wykonany z ul. [...] ([...]) w W.. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że kontrolujący nie dokonywali kontroli ww. przystanków, gdyż rozpoczęli obserwację od ul. [...] w W., a więc nie mogli stwierdzić naocznie rzekomych nieprawidłowości. Dalej strona skarżąca zarzuciła, że GITD podał nieprawdę jakoby kierowca wysadzał pasażerów poza przystankami wskazanymi w zezwoleniu. Odnośnie naruszenia zakwalifikowanego zgodnie z lp. 2.2.2 zał. nr 3 do utd, zakwestionował, że przewóz był wykonywany 22 minuty wcześniej niż przewidywał rozkład jazdy, a 3 minuty później. Podkreślił, że przewóz był wykonywany zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu oraz zgodnie z rozkładem jazdy będącym załącznikiem do zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w transporcie drogowym nr [...]. Przytaczana przez kontrolujących godzina przyjazdu na [...] na ul. [...] w S. tj. 5:48 jest zgodna z uzgodnionym rozkładem jazdy tj. 5:45 (3-minutowe opóźnienie w wykonywanych przewozach wynika z przebudowy i remontów dróg w W., budowy estakady, a co za tym idzie objazdów, zmniejszenia prędkości technicznej itp.), czego kontrolujący nie kwestionują. Wskazała także, że opóźnienia w sposób oczywisty były wynikiem czynników niezależnych od przewoźnika (tj. warunków drogowych), czego nie kwestionowali inspektorzy. Sugerowana przez organ odwoławczy możliwość wystąpienia o wyrażenie zgody na odstąpienie od warunków zawartych w zezwoleniu jest bezzasadna, ponieważ odstępstwo jest niespełna 3-minutowe, mieści się w ogólnie przyjętych normach w transporcie drogowym i nie występuje w sposób ciągły. Strona skarżąca zakwestionowała wreszcie naruszenia zakwalifikowanego zgodnie z lp. 2.5 zał. nr 3 do utd i wniosła o uchylenie kary. Wskazała również, że kierowca został "zmuszony" do podpisania protokołu kontroli.

Reasumując, zdaniem strony skarżącej organ nie wszystkich istotnych okoliczności faktycznie związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadził dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Tym samym, nie prowadził postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Zatem działania organu nie mają na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a swoimi nietrafionymi i mijającymi się z prawdą argumentami znacząco przyczynia się wręcz do utraty zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie strona skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Podkreśliła ponadto, że większość z zakwestionowanych przystanków to przystanki "na żądanie". Ponadto, na pytanie Sądu wskazała, że kurs objęty kontrola miał się rozpocząć w W. o godz. 4.55 i miał planowany koniec o godz. 5.45.

Strona skarżąca pouczona przez Sąd wniosła o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji GITD z 19 października 2022 r. doprowadziła Sąd do wniosku, że narusza ona przepisy prawa procesowego, co skutkuje koniecznością jej uchylenia.

W niniejszej sprawie niewątpliwie zastosowanie mają przepisy utd. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego. Z kolei w art. 92b i 92c utd uregulowane zostały odrębne przesłanki odstąpienia od nałożenia kary. To oznacza, że mocą art. 189a § 2 i nie ma możliwości ich miarkowania w oparciu o przepisy działu IVa Kpa.

Wpierw należy więc nakreślić materialnoprawne uwarunkowania zaskarżonej decyzji GITD.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 utd przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy. Stosownie do art. 4 pkt 7 utd przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 8)

Art. 18 ust. 1 pkt 1 utd przewiduje wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów

Stosownie zaś do 18b ust. 1 utd przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad:

1) do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;

2) rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach;

3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy;

4) należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących;

5) w kasach dworcowych oraz w autobusie znajduje się dostępny do wglądu pasażerów opracowany przez przewoźnika lub grupę przewoźników regulamin określający warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, bagażu i rzeczy;

6) cennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych:

a) określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 295),

b) wynikających z uprawnień pasażerów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg;

7) zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.

Jednocześnie wedle ust. 2 powołanego przepisu, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:

1) używania do przewozu:

a) innych pojazdów niż autobusy,

b) autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;

2) korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów;

3) zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy;

4) pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów;

5) naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.

Zgodnie z art. 20 ust.1 utd, w zezwoleniu określa się w szczególności:

1) warunki wykonywania przewozów;

2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;

3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.

Przy tym wedle ust. 1a cytowanego przepisu, załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Ponadto, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia autobus powinien być wyposażony w tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej. Z kolei stosownie § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną, przy czym autobus ten kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy tym w świetle ust. 3 suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Zgodnie z ust. 7 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Stosownie zaś do treści art. 92c ust. 1 utd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Jak Sąd już wskazał na wstępie organy obu instancji stwierdziły następujące naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego tj.:

- wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - godzin odjazdu i przyjazdu za które nakładana jest kara w kwocie 500 zł (opisane w pozycji lp. 2.2.2 załącznika nr 3 do utd);

- wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków za które nakładana jest kara w kwocie 3.000 zł (opisane w pozycji lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do utd) oraz

- wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego za które nakładana jest kara w kwocie 500 zł (opisane w pozycji lp. 2.5 załącznika nr 3 do utd).

W rezultacie tego na stronę skarżącą została nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 4.000 zł.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie okazała się prawidłowość ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do identyfikacji wystąpienia ww. naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego.

Przechodząc do motywów stanowiska zajętego przez Sąd – w kontekście zarzutów skargi - należy wyjaśnić – że celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją administracyjną organu pierwszej instancji. Reguła ta wynika z ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego która została wyrażona w art. 15 Kpa.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podkreśla, że do uznania, iż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (wyrok NSA z 11 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992/3–4, poz. 95).

A zatem obowiązkiem organu drugiej instancji jest przede wszystkim ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Przy tym - co do zasady – organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w oparciu o dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem przepisów art. 136 Kpa (o czym dalej będzie mowa).

Ponowne rozpatrzenie materiału dowodowego powinno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowym uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. Nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy – podobnie jak organ pierwszej instancji winien jest w pełni respektować przepisy art. 107 pkt 6, w związku z § 3 Kpa, które – wśród obligatoryjnych elementów decyzji przewidują jej uzasadnienie. Przy tym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W przypadku decyzji, której przedmiotem jest nałożenie kary administracyjnej, obowiązek należytego uzasadnienia decyzji dodatkowo akcentuje kodeksowa zasada ogólna przekonywania. Wedle art. 11 Kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Nie budzi zaś wątpliwości, że zagrożenie zastosowaniem przymusu państwowego wchodzi w grę w szczególności w przypadku decyzji nakładających sankcje pieniężne.

Podsumowując, prawidłowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie kary pieniężnej powinno w sposób jednoznaczny oraz przekonujący relacjonować przebieg własnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie ustalenia przewidzianych w przepisach prawa materialnego przesłanek zastosowania sankcji. Nie może zatem poprzestać na zrelacjonowaniu postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organem pierwszej instancji. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy strona – tak jak w niniejszej sprawie – w odwołaniu kwestionowała poprawność ustaleń organu pierwszej instancji rzutujących na zaistnienie określonych naruszeń.

Należy wskazać, że jak wynika z motywów kwestionowanej decyzji GITD a także poprzedzającej jej decyzji WITD organy wyprowadziły – stanowiące normatywny punkt odniesienia - "warunki określone w zezwoleniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego" z treści przedłożonego przez kierowcę w trakcie kontroli wypisu z zezwolenia Nr [...] z Zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z dnia 14 listopada 2018 r. z datą ważności do 31 grudnia 2018 r. (k.9 akt administracyjnych).

Dołączono do niego rozkład jazdy na linii "W.-S(1)-S.", który przewiduje min. przystanek przy ul. [...] w W. (brak zatrzymania się na tym przystanku był jedna z przyczyn zastosowanej sankcji).

Tymczasem w odwołaniu od decyzji WITD z 14 października 2021 r. strona – zresztą identycznie jak w rozpatrywanej skardze – zakwestionowała konieczność wykonywania przewozów z przystanku przy ul. [...] w W.. Co jednak najistotniejsze z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy, wskazała przy tym, że "Kontrolujący nie przedstawili obowiązującego rozkładu jazdy, z którego miałoby wynikać, że strona w uzgodnionym rozkładzie jazdy posiada taki przystanek (...). Na dowód strona załącza obowiązujący rozkład jazdy, w którym nie widnieje przystanek przy ul. [...] w W.."

Konsekwentnie do odwołania dołączono kserokopie fragmentu (jedna stronę) rozkładu jazdy "W.-S(1)-S." zatwierdzonego w dniu 16 października 2019 r. oraz obowiązującego do dnia 31 grudnia 2019 r., w którym w W. nie przewidziano przystanku przy ul. [...]. Taki sam dokument dołączono do rozpatrywanej skargi. Co należy uwypuklić, na rozprawie strona skarżąca ponownie podkreśliła, że to jest aktualny rozkład jazdy na datę wykonywania kontrolowanego przewozu.

Jak wynika z motywów kwestionowanej decyzji GITD odniósł się do tej podstawowej kwestii w sprawie w sposób bardzo lakoniczny. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że: "Odnośnie kserokopii obowiązującego rozkładu jazdy na linii regularnej W - S(1) - S załączonej do odwołania organ II instancji wyjaśnia stronie, że kontrolujący inspektorzy analizowali trasę przebiegu zgodnie z rozkładem jazdy obowiązującym na dzień kontroli i w oparciu o dokumenty przedłożone przez kierującego w chwili zatrzymania. Wówczas kierujący okazał inspektorom rozkład jazdy na ww. linię regularną w którym nadal widniał przystanek przy ul. [...] w W.." (zob. str. 13 decyzji GITD).

W ten sposób GITD w sposób oczywisty uchybił procesowemu obowiązku rozwiania sformułowanych przez stronę skarżącą wątpliwości co do rozkładu jazdy obowiązującego w dacie kontrolowanego przewozu.

Oceniając powyższe Sąd przypomina, że podstawową dyrektywą, która wiąże organy administracyjne w ramach prowadzonego postępowania dowodowego jest sformułowana w art. 7 Kpa zasada prawdy obiektywnej. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji państwowej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zasada ta jest rozwijana i konkretyzowana przez przepisy Kpa poświęcone regułom postępowania dowodowego (zob. wyrok NSA z 17 listopada 1998 r., II SA 1462/98).

Przede wszystkim art. 75 § 1 Kpa wprowadza otwarty katalog środków dowodowych stanowiąc, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dalej, wedle art. 75 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wreszcie stosownie do normy art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie bez znaczenia dla niniejszej spawy jest art. 86 Kpa, według którego jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej przyznać więc należy rację stronie skarżącej, że w spornej sprawie organy administracyjne nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności faktycznie związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadził dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej

Sąd podkreśla, że brak jednoznacznego ustalenia przez GITD obowiązującego rozkładu jazdy czyni przedwczesnym dokonanie jakichkolwiek dalszych ocen odnoszących się do ustaleń organów oraz skorelowanych z nimi zarzutów strony skarżącej w kwestii czasu realizowanego przewozu jak i faktu zatrzymania się na poszczególnych przystankach.

Poza tym, w świetle powyższych uchybień przedwczesne byłoby również odnoszenie się do uchybienia określonego w l.p. 2.5 załącznika nr 3 do utd.

Sąd nie może zastąpić organu w kompleksowym, rzetelnym rozpatrzeniu sprawy oraz argumentów i twierdzeń strony podniesionych w pismach składanych w toku postępowania oraz w odwołaniu. Takie działanie przeczyłoby istocie postępowania administracyjnego i prawu strony do rozpoznania sprawy w jej toku z dochowaniem dwuinstancyjności Sąd administracyjny nie jest kolejnym organem w administracyjnym toku postępowania, uprawnionym do merytorycznego badania i rozstrzygania sprawy. W tym też zakresie zaskarżona decyzja uchyla się kontroli sądowej (wyrok WSA z 12 maja 2022 r., III SA/Wr 722/20).

W konsekwencji uzasadnione okazało się stwierdzenie naruszenia treści wyżej powołanych art. 107 pkt 6, w związku z § 3, w związku z art.11 oraz art. 15 Kpa, co już samo w sobie stanowi podstawę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji GITD.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że wspomniane uchybienia procesowe nie oznaczają, że kwestionowane rozstrzygnięcia wydano bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dlatego w realiach niniejszej sprawy wystarczyło uchylić jedynie decyzję organu odwoławczego. Pamiętać należy, że GITD jest kompetentny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Zgodnie z treścią art. 136 § 1 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wobec konsekwentnie podnoszonych w odwołaniu i skardze zarzutów w ocenie Sądu stan sprawy niewątpliwie uzasadnia przeprowadzenie takiego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przy zapewnieniu czynnego udziału strony.

Oczywiście należy powtórzyć, że postępowanie takie powinno być skoncentrowane na rozwianiu istniejących wątpliwości, jaka była treść obowiązującego w dniu kontroli rozkładu jazdy. Jeszcze raz bowiem Sąd podkreśla, że dopiero bezsporne ustalenie treści rozkładu jazdy obowiązującego w dacie kontroli pozwoli na dokonanie prawidłowych ustaleń co do trasy i godziny kursu (należy pamiętać, że według strony skarżącej kontrola objęto kurs mający początek w W. o 4.55) a także co do godzin odjazdu na poszczególnych przystankach oraz przestrzegania ustalonej trasy.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję GITD na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz strony skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania (pkt II sentencji wyroku).