II SAB/Gl 8/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-05-08	
Data wpływu	2024-01-30	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Artur Żurawik /przewodniczący/
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Renata Siudyka	
Symbol z opisem	6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
658	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę.	
Uzasadnienie
W skardze z dnia 16 stycznia 2024 r., poprzedzonej ponagleniem, J. M. (dalej: "skarżąca"), powołując się na art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, w skrócie: "k.p.a.") i bliżej nie określone przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901, w skrócie: "u.p.s."), wniosła skargę na bezczynność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej: "organ") w sprawie przyznania jej synowi (K.) specjalistycznych usług opiekuńczych, określonych w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. nr 189, poz. 1589 z późn. zm.). Zarzuciła organowi nieuzasadnione przedłużanie postępowania do dnia 31 stycznia 2024 r., o czym została poinformowana w piśmie z dnia 12 listopada 2023 r. Domagała się wskazania winnych zaistniałej sytuacji i nałożenia organowi grzywny oraz zwrotu kosztów postępowania. Akcentowała, że w dniu 18 grudnia 2023 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie ponaglenie, które postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. uznało bezczynność organu w sprawie wszczętej przez nią wnioskiem z dnia 16 października 2023 r. i wyznaczyło termin jego załatwienia na dzień 31 stycznia 2024r.

W odpowiedzi na skargę z dnia 26 stycznia 2024 r. organ poinformował, że w dniu 16 października 2023 r. otrzymał wniosek skarżącej o przyznanie jej synowi, od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2024 r., specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w miejscu jego zamieszkania. W dalszej kolejności skarżąca w dniu 20.10.2023 r. uzupełniła wniosek i przedłożyła poprawione zaświadczenie lekarskie. Następnie w dniu 2 listopada 2023 r., jako uzupełnienie wniosku przedłożyła oświadczenie o uzyskanym przez D. M. dochodzie za miesiąc wrzesień 2023 r. W związku z tym organ wystąpił w dniu 13 listopada 2023 r. z wnioskiem o udostępnienie danych dotyczących możliwości korzystania z zalecanej terapii do podmiotów świadczących specjalistyczne usługi opiekuńcze, tj. NZOZ Przychodni Lekarskiej w K., Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] w C. i Zespołu Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w C.

W dniu 15.11.2023 r. organ wysłał do skarżącej zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, w związku z brakiem odpowiedzi od wymienionych podmiotów, a także ze względu na konieczność zbadania możliwości podstaw finansowania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi na rok 2024, w oparciu o dotację celową.

W wyniku rozpatrzenia ponaglenia skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. uznało bezczynność organu w tej sprawie i wyznaczyło nowy termin do jej załatwienia, tj. 31 stycznia 2024 r.

Odnosząc się do treści skargi organ poinformował, że nie dysponuje kadrą świadczącą specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, polegające na [...], zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem oraz zaświadczeniem lekarskim. Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi są zadaniem zleconym, a ich finansowanie odbywa się w oparciu o dotacje celowe. Organ samodzielnie nie może zaciągnąć zobowiązania w sytuacji, gdy nie posiada zabezpieczenia finansowego jego realizacji, gdyż byłoby to działanie z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Dlatego też pozyskanie finansowania miało istotne znaczenie także dla merytorycznego i organizacyjnego aspektu tej sprawy. Z audytu wewnętrznego przeprowadzonego w temacie: "Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi", zakończonego sprawozdaniem z dnia 27.12.2023 r. wynika, że organ powinien przeprowadzić procedurę przetargową, w celu wyłonienia wykonawcy świadczącego usługę, na podstawie § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i wynikach tego audytu (tj. Dz. U. 2018 r. poz. 506). Z tego powodu organ zwrócił się do w Wójta K. z prośbą o udzielenie wsparcia technicznego w tym zakresie, z uwagi na fakt, iż nie posiada zasobów kadrowych wyspecjalizowanych w przeprowadzaniu procedury przetargowej.

W dniu 19.01.2024 r. zamieszczony został w Biuletynie Zamówień Publicznych plan postępowań o udzielenie zamówienia w przedmiocie: "Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi" oraz w tym samym dniu podpisana została umowa na przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dla tego zadania. Organ tym samym podjął działania zmierzające do wyłonienia wykonawcy i zamieścił w BIP ogłoszenie. Jednak było to bezskuteczne, bowiem nikt nie zgłosił się do przetargu. Z tego powodu uznał, że wnioskowana przez skarżącą potrzeba nie mieści się w możliwościach organu (por. art. 3 ust. 4 u.p.s.).

W konsekwencji, decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanych usług, bowiem mimo wdrożenia procedury przetargowej nie wybrano oferty i nie podpisano umowy. Akcentował, że sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z terminem skazanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie. Z powyższych względów nie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Niniejsza skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

Warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest obecnie złożenie ponaglenia, o czym stanowi art. 37 § 3 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania przez stronę, przywołanej sekwencji zdarzeń, wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowny środek. Art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przesłanka ta została w rozpatrywanej sprawie spełniona.

Ogólna regulacja dotycząca sprawności postępowania znalazła się w art. 37 § 1 k.p.a., bowiem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Przepis art. 35 § 1 k.p.a. zawiera ogólną wytyczną, zgodnie z którą sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2).

Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w tych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Pojęcie "przewlekłości postępowania" wprowadzone zostało do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) i obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Celem nowelizacji było usprawnienie postępowania administracyjnego poprzez stworzenie możliwości zaskarżenia nie tylko samej czynności organu administracji publicznej, ale również prowadzenia przez te organy postępowania w sposób przewlekły.

Przewlekłość postępowania, określona w art. 37 § 1 k.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wynika to z treści art. 37 § 1 k.p.a. Z kolei, NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12, zapadłym jeszcze przed nowelizacją k.p.a. wskazał, że: "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia »bezczynności«, poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie »przewlekłego prowadzenia postępowania« należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (...), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (...). Pojęcie »przewlekłości postępowania« obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (...)." (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. VII SAB/Wa 62/14).

Rozpoznawana sprawa dotyczy specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, do których odwołuje się art. 50 ust. 7 u.p.s. Podstawą prawną ich przyznania stanowi możliwość ich świadczenia (por. art. 50 ust. 1 i 5 u.p.s.). To ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (art. 50 ust. 5 u.p.s.). Sama rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania (ust. 6); minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób (art. 50 ust. 7 u.p.s.).

Z brzmienia cytowanych regulacji normatywnych wynika, że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą zostać przyznane osobie wymagającej pomocy innych osób ze względu na wiek, chorobę lub inną przyczynę, tylko wówczas, gdy są świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym i są usługami dostosowanymi do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Co do zasady przyjąć należy, że pomoc tego rodzaju nie może zostać zapewniona przez rodzinę osoby wymagającej objęcia taką usługą.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 50 ust. 7 u.p.s. wydane zostało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. nr 189, poz. 1598 z późn. zm., dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Ustala ono rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w formie tych usług, wynikających z rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. W § 2 pkt 3 lit. a) i b) rozporządzenia jako rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych wymieniono rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii, w tym również współpracę ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno - pedagogicznego i edukacyjno - terapeutycznego, zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług opiekuńczych. W cytowanym przepisie rozporządzenia zaznaczono jednocześnie, że wskazane powyżej specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą obejmować rehabilitację fizyczną i usprawnienia zaburzonych funkcji organizmu jedynie w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. nr 210 poz. 2135).

Zdaniem organu wnioskowane przez skarżącą usługi nie mogły być udzielone z uwagi na brak wyspecjalizowanej kadry i w związku z tym brak możliwości ich realizacji. Co do zasady bowiem świadczenia w postaci rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu - jak wynika z analizy wszystkich dotąd cytowanych przepisów, mogą zostać przyznane na podstawie zarówno u.p.s., jak i ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - jednak świadczenia przyznawane na podstawie u.p.s. mogą być przyznane tylko wtedy, gdy organ ma możliwość ich udzielenia bądź też wskazania podmiotu, celem ich wykonania, co wynika wprost z art. 50 ust. 5 u.p.s.

W konsekwencji przyjąć należy, że rozpatrując możliwość przyznania pomocy polegającej na objęciu specjalistyczną usługą organ pomocy społecznej jest obowiązany ustalić, czy ma możliwość uzyskania takich świadczeń w wystarczającym dla wnioskodawcy zakresie, zgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty. Zadaniem organu jest precyzyjne ustalenie, czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są dostępne, ustalenie zakresu tych usług, a następnie znalezienie podmiotu, który na zlecenie organu usługi te będzie realizował po możliwie najniższych kosztach. Badanie tych okoliczności winno się odbywać z uwzględnieniem treści art. 2 ust. 1 u.p.s., określającego zasadę pomocniczości. Zgodnie z art. 3 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1); zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2); rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3); potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Ten ostatni aspekt jest istotny w rozpatrywanej sprawie.

W przedmiotowej sprawie organ podjął starania w tym zakresie, ale obiektywne okoliczności faktyczne i zgromadzony materiał potwierdził brak możliwości zapewnienia synowi skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu jego zamieszkania, w rozmiarze wskazanym w zaświadczeniu lekarza specjalisty. Rodzaj i zakres wnioskowanych świadczeń nie jest dostępny dla organu.

W tym miejscu należy zaakcentować, że organ podejmował szereg czynności mających na celu wyłonienie podmiotu, który mógłby wykonać specjalistyczne usługi opiekuńcze i informował o tym skarżącą.

Kwestia daty granicznej do której możliwe jest skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podjął w tym zakresie uchwałę z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II OPS 5/19. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że termin "w każdym czasie" wyrażony w art. 53 § 2b p.p.s.a., należy wykładać w nawiązaniu do trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skargę można wnieść od zaistnienia stanu bezczynności, po wniesieniu ponaglenia, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. wyroki NSA z 15 lipca 2010 r. o sygn. akt II OSK 2051/09 i z dnia 24 maja 2023 r. o sygn. akt III OSK 493/22).

W rozpatrywanej sprawie skarga na bezczynność nadana została drogą elektroniczną w dniu 16 stycznia 2024 r. i w wyznaczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. terminie nastąpiło rozpatrzenie sprawy, tj. do dnia 31 stycznia 2024 r. (decyzja z dnia 26 stycznia 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanych przez nią specjalistycznych usług). Oznacza to, że skargę wniesiono przed wydaniem decyzji, ale w terminie wskazanym do jej wydania.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Mając na uwadze fakt, że organ wydał decyzję zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jest nakazania organowi wydania decyzji.

Analiza całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu omówionych wskazań ustawowych i zasad doświadczenia życiowego daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, bowiem organ nie lekceważył praw skarżącej, ale wydał decyzję i nie pozostawał w stanie bezczynności.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).