Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] do załatwienia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) zwróciło się do Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] (dalej: organ) o udostępnienie, na podany adres e-mail, informacji publicznej w zakresie dokumentów najmu lokali w budynkach przy ul. [...] w [...] przez następujące podmioty:

1. Przychodnia Rodzinna "[...]", M.J-P., ul. [...];

2. Praktyka Zespołu Lekarza Rodzinnego S.W., ul. [...];

3. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]", ul. [...];

4. Kawiarnia [...], J.Ł., ul. [...].

Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie dokumentów za okres od stycznia 2025 r. do dnia wpływu wniosku, następujących informacji i dokumentów:

1. Kopii wszystkich przelewów, potwierdzeń wpłat oraz dokumentów księgowych potwierdzających dokonanie opłat za najem przez ww. podmioty,

2. Informacji o ewentualnych opłatach za media (energia, woda, ścieki, ogrzewanie, wywóz odpadów lub inne) – wraz z kopiami dokumentów potwierdzających ich uiszczenie albo informacją, że takie opłaty nie są pobierane,

3. Kopii wszystkich aktualnie obowiązujących umów najmu dotyczących ww. lokali, wraz z aneksami, jeśli występują.

Odpowiadając na ww. wniosek organ – pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. – poinformował Stowarzyszenie, że nie posiada w swoim zasobie wymienionej we wniosku dokumentacji.

Kolejnym pismem – z dnia [...] grudnia 2025 r. (odpowiadając na pismo Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2025 r.) – organ poinformował skarżącą, że po wnikliwej analizie treści wniosku, stwierdził że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną i w związku z tym – na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) wezwał Stowarzyszenie do wykazania w terminie 7 dni, iż pozyskanie tych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. Stowarzyszenie wskazało, że wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Żądane dane mają charakter informacji prostej, ponieważ odnoszą się do dokumentów które istnieją w gotowej formie i nie wymagają żadnego przetworzenia, a jedynie prostych czynności technicznych.

Organ, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) - pismem z dnia 8 stycznia 2026 r. wezwał Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez:

1. przekazanie wniosku w formie papierowej z podpisem własnoręcznym lub elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym albo podpisem osobistym,

2. złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów:

a) regulaminu Stowarzyszenia,

b) dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych,

c) aktualnej uchwały dotyczącej składu zarządu, jak i wybrania danych osób na członków zarządu Stowarzyszenia,

d) dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony wykazującego, iż osoba podpisująca wniosek była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności albo przez podpisanie wniosku przez osobę (osoby) do tego uprawnioną,

– w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Stowarzyszenie pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie przedłożyło Regulamin Stowarzyszenia [...], potwierdzenie wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, aktualną uchwałę o składzie zarządu, dokument potwierdzający umocowanie osoby podpisującej wnioski – A.M., listę członków [...].

Następnie organ, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. zawiadomił Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku z dnia [...] listopada 2025 r. bez rozpoznania, albowiem w ocenie organu braki wniosku nie zostały uzupełnione w wymagany sposób, gdyż nie złożono oryginałów lub poprawnie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych.

Pismem z dnia [...] lutego 2026 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] listopada 2025 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia wyroku, wymierzenie organowi grzywny a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem strony skarżącej organ w ustawowym terminie nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej, a nie powiadomił o przedłużeniu terminu, co czyni skargę uzasadnioną.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu nieprzedłożenie przez skarżącą oryginałów albo poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia i dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych stanowi przeszkodę formalną uniemożliwiającą przyjęcie, że wniosek został skutecznie wniesiony przez należycie oznaczony i prawidłowo reprezentowany podmiot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.

Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o które zwróciło się skarżące Stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...] listopada 2025 r.

Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2018 r., I OSK 1722/06 (publ. CBOSA), wskazał, że o tym czy kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej jest organem władzy publicznej nie decyduje forma prawna w jakiej jest prowadzony zakład, ale fakt wykonywania "władztwa publicznego". Jak dalej wywodził sąd "Ustawodawca niestety dość niefortunnie połączył pojęcia władzy publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.) oraz organów władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), nie wyjaśniając i nie definiując użytych przez siebie pojęć. Należy zatem odnieść się do ogólnych, sposobów wykładni prawa oraz wskazówek płynących z orzecznictwa sądów administracyjnych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zakres pojęcia "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p., zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, pomija element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. expressis verbis nie wymienił żadnych organów władzy publicznej. Niewątpliwie w pkt 1 utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r., I OSK 1918/07, publ. CBOSA). W literaturze przedmiotu wskazuje się, że nawet w sytuacjach oczywistych składy orzekające są zmuszone dokonywać wykładni prawa przez rozstrzygnięcie, czy dany podmiot wchodzi w zakres władz publicznych (Bidziński M., Komentarz do art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (w:) Bidziński M., Chmaj M., Szustakiewicz P., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, C.J. Beck 2015 r.)." W dalszej części argumentacji NSA stwierdził, że mimo, iż Zakład Gospodarki Komunalnej działa jako samorządowy zakład budżetowy, a nadzór nad nim sprawuje Wójt Gminy, oraz nie jest on uprawniony do wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych w imieniu Wójta w jakichkolwiek sprawach, to jednak w załatwianiu spraw z zakresu informacji publicznej to Kierownik, a nie Wójt jest zobligowany do rozpatrywania spraw z zakresu informacji publicznej jeśli takowe do Zakładu wpłyną. Tezę taką potwierdza fakt, iż zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. to podmiot, który jest w posiadaniu informacji publicznej jest zobligowany do jego udostępnienia (o ile jest jednym z podmiotów przewidzianych w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p.).

Organ wykonujący zadania władzy publicznej jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje - jako dotyczące wykonywania przez organ zadań władzy publicznej - stanowią informację publiczną.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Wskazać należy, że u.d.i.p. w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, z dnia 13 września 2024 r., III OSK 3268/23, publ. CBOSA).

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Innymi słowy, na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy organ zobowiązany do udostępnienia informacji np. uznaje żądaną informację za informację przetworzoną, w związku z czym żąda wykazania interesu publicznego od wnioskodawcy albo w sprawie konieczne jest poniesienie kosztów przez wnioskodawcę, względnie by w sprawie chociażby potencjalnie zachodziła możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15, wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024 r., III OSK 3146/23, publ. CBOSA). Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; z dnia 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; z dnia 27 września 2017 r., I OSK 7/17; z dnia 12 października 2017 r., I OSK 430/17; z dnia 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16, publ. CBOSA).

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że termin czternastodniowy określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. dotyczy również obowiązku poinformowania skarżącego o tym, że wnioskowana informacja ma charakter przetworzony i że w związku z tym faktem, w zakreślonym przez organ terminie, powinien on wykazać szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu (por. A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), U.d.i.p. Komentarz, LEX/el. 2025, t. 1.3 do art. 13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2021 r., II SAB/Kr 37/21, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2021 r., II SAB/Rz 7/21, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie wniosek Stowarzyszenia został złożony drogą elektroniczną dnia 24 listopada 2025 r. W odpowiedzi na wniosek, organ pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. wezwał Stowarzyszenie do wykazania w terminie 7 dni, iż pozyskanie tych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdyż w ocenie organu wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. Stowarzyszenie wskazało, że wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Żądane dane mają charakter informacji prostej, ponieważ odnoszą się do dokumentów już istniejących będących w posiadaniu organu.

Następnie organ pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez m.in. złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia, dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych.

Stowarzyszenie pismem z dnia [...] stycznia 2026 r., przesłanym elektronicznie przedłożyło Regulamin Stowarzyszenia [...], potwierdzenie wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, aktualną uchwałę o składzie zarządu dokument potwierdzający umocowanie osoby podpisującej wnioski – A.M., listę członków [...]. Dalej pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. organ powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. zawiadomił Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku z dnia [...] listopada 2025 r. bez rozpoznania, albowiem w ocenie organu braki wniosku nie zostały uzupełnione w wymagany sposób.

Zdaniem Sądu z uwagi na fakt, że organ uznał żądaną informację za informację przetworzoną (przy czym na tym etapie postępowania Sąd nie jest uprawniony do przesądzenia czy ww. informacja jest informacją przetworzoną) i w konsekwencji wezwał do wykazania interesu publicznego od wnioskodawcy należy uznać, że co do zasady do usunięcia braków formalnych wniosku mógł znaleźć zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że samo wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, jak i pozostawienie wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2025 r. bez rozpoznania, nastąpiło zgodnie z prawem. Należy bowiem podkreślić, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., II OSK 1071/16, publ. CBOSA). Instytucja unormowana w art. 64 § 1 i 2 k.p.a. odnosi się do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle prowadzenia postępowania, np. przez brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia, niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa itp. Charakterystyczną cechą tych braków jest to, że ich usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty sposób (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2023 r., II OSK 2036/20, publ. CBOSA). Brakiem formalnymi podania, do których usunięcia wzywa się wnoszącego podanie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. jest również podpisanie podania niezgodnie ze sposobem reprezentacji osoby prawnej albo bez wykazania odpowiednim dokumentem uprawnienia osoby podpisującej odwołanie do reprezentowania osoby prawnej (wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., II GSK 2760/15, publ. CBOSA).

Zdaniem Sądu za brak formalny nie można uznać niezłożenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W okolicznościach sprawy, wskazany przez organ w piśmie z dnia [...] stycznia 2026 r. powód pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie znajduje uzasadnienia w świetle akt sprawy. Po pierwsze wskazany przez organ brak przedłożenia ww. dokumentów w żądanej przez organ formie, nie stanowił przeszkody do nadania wnioskowi o udzielenie informacji publicznej dalszego biegu, w szczególności poprzez wydanie ewentualnej decyzji administracyjnej. Należy zauważyć, że organ nie wskazał w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2026 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z jakich powodów konieczne było przedłożenie ww. dokumentów w oryginale lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Zauważyć przy tym należy, iż Stowarzyszenie w dniu 9 stycznia 2026 r. przesłało do organu wymagane przez organ dokumenty, korzystając z drogi elektronicznej (e-Doręczenia), która jest dopuszczalna w procedurze administracyjnej drogą korespondencji z organem. Przy czym należy zauważyć, że organ w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2026 r., informując stronę o sposobie złożenia dokumentów, w istocie pominął możliwość przesłania dokumentów droga elektroniczną, które jest tak samo dopuszczalne jak złożenie dokumentu osobiście czy za pośrednictwem doręczyciela (poczty), co stoi w sprzeczności z art. 9 k.p.a.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż organ informując stronę w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2026 r. o formie w jakiej powinny zostać złożone dokumenty, nie wskazał podstawy prawnej, ale jednocześnie treść tej informacji wskazuje, że organ bazował na treści art. 76a k.p.a., który w istocie odnosi się do dowodów, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie chodziło o złożenie dokumentu w postępowaniu dowodowym, a o wykazanie umocowania wnioskodawcy do występowania w postępowaniu. W tym zakresie zdaniem Sądu strona jest uprawniona, celem wykazania swojego umocowania do działania w sprawie, do złożenia dokumentu w postaci oryginału lub kserokopii potwierdzonej przez siebie za zgodność z oryginałem.

Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że brak w aktach sprawy oryginału lub urzędowo uwierzytelnionego odpisu dokumentu nie oznacza, że taki dokument nie istnieje, zaś brak właściwego uwierzytelnienia dokumentu urzędowego nie pozbawia nieuwierzytelnionej kopii charakteru dowodu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie wpływa na jego moc dowodową. O ile bowiem kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, to brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 2842/15; wyrok NSA z dnia 24 maja 2019 r., II GSK 1646/17; wyrok NSA z dnia 4 marca 2021 r., II GSK 744/20, publ. CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pozostawienie wniosku strony skarżącej bez rozpoznania, ze wskazaniem na ww. argumentację, pozbawione było podstaw prawnych. Uzasadniony jest zatem wniosek, że organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy w świetle przepisów u.d.i.p. złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ nie udostępnił w ustawowym terminie żądanej informacji publicznej, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w termie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie przedłużył też terminu do wydania decyzji na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 24 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2025 r. Przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając zatem na względzie treść powyższego przepisu Sąd, uwzględniając skargę skarżącego na bezczynność organu, zakreślił termin 14 - dniowy do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku.

W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów. W niniejszej sprawie bezczynność organu nie polegała na jego milczeniu wobec wniosku strony skarżącej, ale na błędnym zastosowaniu przepisów u.d.i.p. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Konsekwencją oceny, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa było oddalenie skargi w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że taka sytuacja w badanej sprawie nie miała miejsca.

O kosztach postępowania sądowego należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu od skargi.