Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty akcyzy oddala skargę.

Decyzją z [...] stycznia 2009 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej Ordynacja podatkowa) oraz art. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 118, poz. 745, zwana dalej ustawą o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym), po rozpoznaniu wniosku N. S. z [...] czerwca 2008 r. (uzupełnionego [...] sierpnia 2008 r.) orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu samochodowego marki [...].

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ celny przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, iż pismem z [...] maja 2008 r. (data wpływu do organu [...] czerwca 2008 r.) skarżący wystąpił do organu o zwrot nieprawidłowo pobranej akcyzy od sprowadzenia z krajów Unii samochodu osobowego marki [...] podnosząc, iż pobranie akcyzy było niezgodne z prawem unijnym. Do wniosku załączona została korekta deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego. Pismem z [...] sierpnia 2008 r. skarżący sprecyzował złożony [...] czerwca 2008 r. wniosek wskazując, iż wnosi o stwierdzenie nadpłaty

w podatku akcyzowym, podał także, iż pierwotną deklarację AKC-U złożył w Urzędzie Celnym w P.

Organ celny stwierdził, iż skarżący nie jest podatnikiem podatku akcyzowego, nie składał także deklaracji AKC-U z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu samochodowego. W dniu [...] września 2003 r. dokonał on zgłoszenia celnego

nr [...], którego przedmiotem był import samochodu marki [...]. Postępowanie celne zostało zakończone wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. [...] marca 2006 r. decyzji nr [...] uznającej zgłoszenie celne nr [...] za prawidłowe, z której wynikał brak podstaw do zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł oraz podatku akcyzowego w kwocie [...] zł zadeklarowanej

w zgłoszeniu celnym i zapłaconej przez skarżącego. Decyzja ta stała się ostateczna

i prawomocna. Skarżący wniósł wprawdzie odwołanie, jednak Dyrektor Izby Celnej

w W. postanowieniem z [...] czerwca 2006 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 27 października 2006 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1571/06 odrzucił skargę na to ostatnie postanowienie.

Organ wskazał, iż z treści art. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym wynika, iż zwrotu nadpłaty w trybie objętym przepisami tej ustawy może dochodzić podatnik, importer, który dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego w terminie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r.

W konsekwencji organ stwierdził, iż żądnie skarżącego dotyczące zwrotu akcyzy z tytułu importu samochodu w okresie nie objętym zakresem powołanej ustawy jest bezprzedmiotowe i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji nie zgadzając się z tym, że ma zapłacić podatek VAT i cło w kwocie [...] zł, co jego zdaniem przewyższa wartość samochodu, a samochód stanowi jego "mienie przesiedlenia".

Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji, biorąc za podstawę art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 73ust. 1 ustawy z 19 maja 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze z., zwana dalej Prawo celne) oraz art. 1 i art. 9 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

Przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania

w sprawie organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez Naczelnika Urzędu Celnego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, iż ustalony w sprawie stan faktyczny determinował podjęte przez organ pierwszoinstancyjny rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania z uwagi na brak przedmiotu sprawy.

Podał, iż stosownie do obowiązujących w dacie dokonania zgłoszenia celnego ([...] września 2003 r.) przepisów ustawy z 9 stycznia 1997 r. kodeks celny (Dz. U.

z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) zgłoszenie celne winno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której towar jest zgłaszany. Dla zgłoszonego przez stronę pojazdu zastosowana została stawka celna "0" zgodnie z zadeklarowanym przez stronę, preferencyjnym pochodzeniem towaru (świadectwo przewozowe EUR 1 NR [...] z [...] lipca 2003 r.). Stawka akcyzy

w zgłoszeniu celnym zadeklarowana została prawidłowo w wysokości 63,1%.

W wyniku powyższego określone zostały dla strony zobowiązania podatkowe

w podatku akcyzowym na kwotę [...] zł i podatku VAT na kwotę [...] zł (łącznie [...] zł). Stronie nie przysługiwało zwolnienie z cła obowiązujące dla towarów uznanych za mienie przesiedleńcze. Prawidłowość zadeklarowanego zgłoszenia celnego potwierdzona została decyzją organu pierwszej instancji z [...] marca 2006 r.

Organ stwierdził, iż powoływane przez stroną orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313 stanowiące podstawę wniosku inicjującego postępowanie o zwrot akcyzy dotyczyło kwestii zgodności ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym z prawem wspólnotowym. ETS orzekł, iż art. 90 akapit 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło podatek, przewyższa kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, zarejestrowanych wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Wywiódł, iż po akcesji

z Unią Europejską, wobec konieczności dostosowania przepisów prawa krajowego do przepisów wspólnotowych, została w tym przedmiocie uchwalona 9 maja 2008 r. ustawa o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, ustawa ta weszła w życie z dniem 18 lipca 2007 r. W treści art. 1 tego aktu określono zasady ustalania nadpłaty podatku akcyzowego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem lub importem samochodu osobowego w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r.,

na podstawie ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Jak

z powyższego wynika, ustawodawca wyraźnie określił, iż przepisy ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym mają zastosowanie jedynie do zdarzeń gospodarczych zaistniałych w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. Tym samym mimo stanowiska ETS, z uwagi na okoliczność że zgłoszenie celne,

z którym skarżący wiąże obowiązek zwrotu podatku akcyzowego zaistniało

[...] września 2003 r. tzn. w terminie nie objętym zakresem ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zwrot nadpłaconego podatku nie jest możliwy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył N. S.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podał, iż na zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego oczekuje od kilku lat. Wskazał, iż przebywał na misjach pokojowych ONZ w K. Został mu tylko samochód, który musiał sprzedać by opłacić zawyżoną akcyzę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Podstawę wydanego przez organy rozstrzygnięcia stanowił art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza,

że postępowanie nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Zapada orzeczenie formalne, kończące postępowanie. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy

do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych

do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanka ta została zatem określona w sposób szeroki. Podmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania to takie, które są związane z podmiotem stosunku prawnego w ten sposób, że w razie jego braku nie mogą zamiast niego występować jego następcy prawni (np. śmierć osoby fizycznej, likwidacja osoby prawnej). Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa podatkowa, która mogłaby stanowić ów przedmiot.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, rozumianej jako brak przedmiotu postępowania. W tym celu należało rozważyć, czy wniosek skarżącego o zwrot nadpłaty podatku akcyzowego w związku z wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] w dniu [...] września 2003 r. (zgłoszenie celne) skutkował jego merytoryczną oceną w trybie i na zasadach określonych ustawą o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym.

Stosownie do postanowień art. 1 ust. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, określa ona zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 listopada 2006 r., na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.).

W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się od organu celnego zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego, chociaż zgłoszenie celne miało miejsce [...] września 2003 r. a więc przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Złożony przez stronę w tym zakresie wniosek nie mógł wywołać żadnego skutku prawnego, bowiem obowiązująca w tym zakresie ustawa wyraźnie stanowiła, iż zwrot podatku akcyzowego następuje w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem albo importem samochodu osobowego, jeżeli zdarzenie to miało miejsce w okresie

od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. Tym samym powołana regulacja prawna nie ma zastosowania do zdarzeń gospodarczych zaistniałych w innym, aniżeli przewidziany ustawą okresie.

Organ powinien w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie art. 165 a

§ 1 Ordynacji podatkowej, to jest odmowę wszczęcia postępowania, które nie może być wszczęte w sytuacji, gdy w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstawy

do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego. Taki tryb formalnego, negatywnego rozpatrzenia wniosku już na etapie jego wstępnego badania jest uzasadniony chociażby ze względu na ekonomikę postępowania. Natomiast przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej powinien być raczej stosowany do sytuacji, gdy bezprzedmiotowość postępowania "staje się" w toku tego postępowania, a wiec gdy w toku postępowania następują zdarzenia lub ujawniając się okoliczności czyniące postępowanie bezprzedmiotowym. W przedmiotowej sprawie o bezprzedmiotowości postępowania decydował zaś brak istnienia podstaw prawnych, który miał miejsce już w chwili złożenia wniosku, co powinno raczej powodować odmowę wszczęcia postępowania, a nie jego umorzenie już

po wszczęciu.

Okoliczność, że organy nie rozważyły zastosowania przepisu art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi wprawdzie naruszenie przepisów postępowania, jednak naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż czy to w przypadku odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 czy to

w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej, efektem jest odmowne załatwienie wniosku strony z przyczyn formalnych. Nie zachodzi zatem podstawa do uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.

Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.