Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. spec. Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę.

Wnioskiem z [...] grudnia 2009 r. B. P.(zwana dalej: skarżącą) wystąpiła do P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: ARiMR) o przyznanie pomocy w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wniosek dotyczył przyznania pomocy na zakup środków transportu wodnego w postaci dwóch jachtów.

Rozpatrując powyższy wniosek ARiMR pismem nr [...] z [...] czerwca 2011 r. poinformowała skarżącą o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200 poz. 1442, z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko ARiMR wyjaśniła, iż w trakcie weryfikacji wniosku stwierdzono, że współmałżonek skarżącej w dniu [...] lipca 2009 r. podpisał umowę z działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" o dofinansowanie projektu o identycznym zakresie tj. zakupie jachtów. Skarżąca jako współmałżonka również podpisała ww. umowę oraz weksel. Na podstawie przedłożonych w obu wnioskach dokumentów i wyjaśnień stwierdzono, iż małżonkowie będą wynajmować zakupione jachty tej samej firmie. Oznacza to, że zamierzają świadczyć identyczne usługi w tej samej lokalizacji i oferta jest skierowana do tej samej grupy odbiorców usług. W opinii ARiMR podjęcie przez skarżącą działalności gospodarczej w okolicznościach wskazanych powyżej: rodzaj działalności, ta sama lokalizacja, odbiorcy usług oraz zaplecze jak prowadzona przez męża działalność oraz podpisanie umowy dotyczącej rozdzielności majątkowej przy jednoczesnym ustanowieniu męża pełnomocnikiem, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie ARiMR skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. poprzez niewskazanie przesłanek określonych w ww. przepisie, uniemożliwiających przyznanie skarżącej pomocy;

- naruszenie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. poprzez brak wskazania warunków do przyznania pomocy, o których mowa w tym przepisie, a których skarżąca nie spełniła;

- naruszenie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. poprzez jego zastosowanie w sprawie, podczas gdy, nie ma on zastosowania do stanu faktycznego tej sprawy;

- naruszenie art. 8 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., str. 8) oraz przepisów art. 5, 58 i 353¹ k.c., poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas Gdynie mają one zastosowania do stanu faktycznego tej sprawy.

W uzasadnieniu wskazano, iż organ bez żadnego dowodu uznał za nieważną, zawartą pomiędzy skarżącą a jej mężem umowę o małżeńskiej rozdzielności majątkowej. To, że małżonkowie mają umowę o rozdzielności majątkowej, oznacza, iż dochody każdego z nich są odrębne i nie wchodzą do wspólnego majątku małżeńskiego. Również dochód w postaci przyznaje pomocy, nie wchodzi ani do majątku męża wnioskodawczyni, ani do wspólnego majątku ich obojga. Jednak organ, wbrew podstawowym zasadom systemu prawnego, takim jak domniemanie dobrej wiary, czy spoczywanie ciężaru dowodu na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne, bez żadnego dowodu, uznał tę umowę za fikcyjną. W ocenie skarżącej, organ bez żadnego dowodu, jedynie na podstawie własnych przypuszczeń, uznał, że skarżąca składając wniosek, czyli de facto nie dokonując żadnej czynności cywilnoprawnej, spełniła hipotezy norm, zawartych w art. 5, 58 i 353¹ k.c.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) stanowi § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 1 pomoc przyznaje się na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1, która nie jest finansowana z udziałem innych środków publicznych. Stosownie do § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia pomoc przyznaje się jeżeli zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji. Jednocześnie § 10 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

W ocenie składu orzekającego, organ zasadnie przyjął, iż dokumenty i wyjaśnienia dostarczone w odpowiedzi na pismo z [...] lutego 2011 r. stanowiące wezwanie do usunięcia braków formalnych umożliwiły dokonanie oceny końcowej wniosku, pomimo zaistnienia uchybień formalnych w nadesłanych uzupełnieniach do wniosku o przyznanie pomocy. Należy zauważyć, iż zgodnie z § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji Programu wynosi maksymalnie 100 tys. złotych na jednego beneficjenta – jeżeli beneficjent realizuje wyłącznie operację albo operacje niedotyczące wytwarzania biogazu rolniczego lub energii elektrycznej z biogazu rolniczego. W § 4 ust. 6 rozporządzenia wskazano, że przy ustalaniu limitu, o którym mowa w ust. 5, uwzględnia się sumę kwot pomocy wypłaconej w ramach operacji zrealizowanych i kwot pomocy przyznanej w ramach operacji niezakończonych. Należy przy tym zauważyć, iż stosownie do art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Organ słusznie zarzucił zatem skarżącej podjęcie działań w celu obejścia przepisu § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia poprzez zmianę ustroju majątkowego pomiędzy małżonkami i ustanowienie z dniem [...] października 2010 r. rozdzielności majątkowej (k. 262-264 akt adm.). W trakcie oceny wniosku stwierdzono bowiem, iż współmałżonek skarżącej w dniu [...] lipca 2009 r. zawarł z ARiMR umowę o przyznanie pomocy w wysokości 100 tys. zł, którą skarżąca podpisała jako współmałżonka, na zakup dwóch nowych jachtów w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" (k. 210-231 akt adm.), co stanowiło projekt o identycznym zakresie do wnioskowanego przez skarżącą. Ponadto, zgodnie z § 10 ust. 2 umowy z 23 lipca 2009 r. małżonek skarżącej dołączył do umowy oświadczenie skarżącej o wyrażeniu zgody na zawarcie tej umowy (k. 209 akt adm.). Do umowy dołączono również weksel niezupełny (in blanco) wystawiony przez skarżącą i jej męża wraz z deklaracją upoważniającą ARiMR do jego wypełnienia w każdym czasie w wypadku niedotrzymania terminu spłaty zobowiązania wobec ARiMR na sumę całkowitego zobowiązania wynikającego z umowy z [...] lipca 2009 r. (k. 206-208 akt adm.). Na podstawie przedłożonych dokumentów i wyjaśnień stwierdzono, iż małżonkowie będą wynajmować zakupione jachty dla tej samej firmy. Organ prawidłowo przyjął zatem, iż małżonkowie zamierzają świadczyć identyczne usługi w tej samej lokalizacji i oferta jest skierowana do tej samej grupy odbiorców. W konsekwencji za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, iż wnioskodawczyni nie spełniła warunków przyznania pomocy, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia.

Należy przy tym zaznaczyć, iż skarżąca oświadczyła we wniosku o przyznanie pomocy, iż znane są jej zasady przyznawania pomocy określone w Przepisach rozporządzenia oraz w instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, opisujące refundację kosztów kwalifikowanych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji w ramach przedmiotowego działania.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji