II SA/Po 633/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-02-10	
Data wpływu	2021-08-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Edyta Podrazik
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6052 Akty stanu cywilnego	
Hasła tematyczne	Akta stanu cywilnego
Inne
Ewidencja ludności	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 10; art. 1, art. 4 ust. 1, art. 12 ust. 1; Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - tekst jedn.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 653; art. 48a; Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych - t.j.
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284; art. 8; Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zmiany imion i nazwiska oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Wojewoda (dalej: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania G. K. (dalej również: wnioskodawczyni; skarżąca; strona), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w T. (dalej: Kierownik USC w T. ; organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie zmiany imion i nazwiska.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Kierownik USC w T. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmówił zmiany imion i nazwiska z G. K. na "B. G. K.". W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że wskazane przez stronę we wniosku z dnia [...] marca 2021 r. powody żądania zmiany imion i nazwiska nie stanowią ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 707 ze zm.) – dalej: u.z.i.n. – i tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

Wnioskodawczyni wniosła od tej decyzji odwołanie, podnosząc, że jej żądanie nie jest "fanaberią czy kaprysem", lecz umotywowane jest m.in. kradzieżą jej podpisów na 8 czystych kartach A-4, dotyczących otrzymania pomocy żywnościowej z Zarządu Powiatowego [...] Komitetu Pomocy Społecznej w T. (dalej: Zarząd Powiatowy PKPS w T. ).

Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 u.z.i.n., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Motywując swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie dokonania zmiany imienia i nazwiska stanowi przepis art. 4 ust. 1 u.z.i.n., a zawarte w nim pojęcie "ważne powody" umożliwia organom administracji publicznej potraktowanie jako ważnych przyczyn również innych, niewymienionych w ustawie przykładów. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że ustalenie istnienia ważnych powodów uzasadnia odstępstwo od wynikającej z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 u.z.i.n. zasady względnej stabilizacji imion i nazwisk.

Wojewoda wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek wymienionych przykładowo w katalogu "ważnych powodów" zawartych w art. 4 ust. 1 pkt. 1 4 u.z.i.n., gdyż skarżąca nie podniosła we wniosku o zmianę imion i nazwiska ani nie wykazała w toku postępowania, że posługiwała się imionami i nazwiskiem "B. G. K.", czy też że noszone imiona i nazwisko są ośmieszające lub nielicujące z godnością człowieka, albo że zostały bezprawnie zmienione. Organ II instancji zauważył również, że skarżąca nie posiada obywatelstwa innego państwa, z którego przepisami noszone imiona i nazwisko byłyby zgodne. Wobec tego stwierdził, że do wyjaśnienia pozostawało czy podniesione przez stronę powody, związane z podejrzeniem kradzieży jej danych osobowych oraz obawą podrobienia posiadanego dowodu osobistego oraz złożeniem przez nią podpisu na dokumentach "in blanco", wypełniają znamiona "ważnych powodów", uzasadniających dokonanie zmiany objętej wnioskiem.

W ocenie organu II instancji, wskazane przez skarżącą uzasadnienie nie stanowi "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n. i tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku w przedmiocie zmiany imion i nazwiska. Organ podkreślił, że ważne powody nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby domagającej się zmiany; muszą również odpowiadać obiektywnym i racjonalnym kryteriom oceny, bowiem zmiana imienia i nazwiska może być dokonana jedynie z powodów, które są istotne nie tylko dla wnioskodawcy, ale również dla organów administracji publicznej. Dalej argumentował, że skoro osoba dążąca do zmiany swojego imienia lub nazwiska winna wykazać, że ma ku temu ważny powód o charakterze obiektywnym, to same wyobrażenia, odczucia lub stany emocjonalne takiej osoby nie stanowią kryteriów, którymi mogą kierować się organy przy dokonywaniu oceny zaistnienia ważnego powodu do zmiany tych danych osobowych. Podniósł, że taka zmiana wiąże się również z obowiązkiem zawiadomienia przez urząd stanu cywilnego innych organów, jak urząd skarbowy, policja, wojskowa komenda uzupełnień, organy ewidencji ludności i Krajowego Rejestru Karnego. Zdaniem Wojewody, zakres tego obowiązku potwierdza znaczenie i rolę, jaką w zorganizowanej społeczności przypisuje się nazwisku i imieniu, pełniącym funkcję identyfikacji człowieka, ważną nie tylko – co trzeba podkreślić – dla niego samego, ale także dla innych osób i dobra publicznego. Organ odwoławczy stwierdził, że w interesie społecznym jest, aby zmiana imienia następowała wyłącznie w przypadku spełnienia ustawowej przesłanki ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n., a skoro skarżąca nie wykazała, by w jej przypadku zachodziły takie istotne przesłanki, to brak jest podstaw do uznania, że zachodzi podstawa do żądanej zmiany imion i nazwiska.

Wojewoda wyjaśnił również, że w przypadku podejrzenia przez skarżącą kradzieży jej tożsamości, tj. podejrzenia, że jej dane osobowe (w tym seria i numer dowodu osobistego) zostały wykorzystane w nieuprawniony sposób (np. ktoś zaciągnął na te dane kredyt w banku albo podpisał umowę z operatorem telekomunikacyjnym), to wymieniona powinna skorzystać z procedury określonej w art. 48a ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2021 r., poz. 816 ze zm.). Organ II instancji wyjaśnił w tym zakresie m.in., że stosownie do treści ust. 1 tego przepisu, w przypadku zawiadomienia organu uprawnionego do prowadzenia dochodzeń albo wszczęcia przez ten organ z urzędu czynności dotyczących nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych posiadacza dowodu osobistego albo wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 5a, posiadacz dowodu osobistego może zgłosić osobiście ten fakt organowi dowolnej gminy w celu unieważnienia posiadanego dowodu osobistego.

W skardze na decyzję Wojewody G. K. podniosła m.in., że "wniosek o przestawienie imion i skrócenie nazwiska" związany jest z kradzieżą jej danych osobowych w Zarządzie Powiatowym PKPS w T. oraz przedstawiła okoliczności tego zdarzenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Ustanowiony z urzędu pełnomocnik procesowy skarżącej, uzupełniając skargę G. K. z dnia [...] sierpnia 2021 r., oświadczył w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2021 r., że strona zaskarża decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. (znak [...]), utrzymującą w mocy decyzję Kierownika USC w T. z dnia [...] kwietnia 2021 r. (znak [...]) w całości. Pełnomocnik podniósł, że strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 u.z.i.n. poprzez odmowę zmiany imion i nazwiska skarżącej, pomimo że w sprawie wystąpiły ważne powody przemawiające za dopuszczalnością wniosku.

Przy tak sformułowanym zarzucie pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o ewentualne uchylenie również decyzji organu I instancji w całości. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej stronie z urzędu.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że skarżąca już wcześniej obszernie wyjaśniła powody, które w jej ocenie stanowią podstawę do zmiany jej imion i nazwiska, a związane zwłaszcza z obawą o bezpieczeństwo danych osobowych oraz z dyskomfortem dotyczącym dalszego używania obecnego imienia i nazwiska. Pełnomocnik stwierdził, że w tym kontekście istotne jest, iż pojęcie "ważnych powodów" powinno być rozpatrywane również od strony subiektywnej oceny osoby domagającej się zmiany nazwiska i organ powinien w konkretnym przypadku ustalić, czy "ważne powody" są ważne dla samej strony, a nie tylko dla organu. Zdaniem pełnomocnika, kwestią podstawową rozstrzygnięć w tego rodzaju sprawach powinna być motywacja wnioskodawcy, przywołane przez niego argumenty i okoliczności, które w jego odczuciu mogą wywoływać wrażenie potrzeby zmiany imienia bądź nazwiska. Ponadto podniósł, że w sprawach dotyczących zmiany imion i nazwisk wykładnia pojęcia "ważne powody" musi być dokonywana z uwzględnieniem charakteru (formy, brzmienia i pisowni) nowych imion i nazwisk, mających zastąpić dotychczas noszone imię i nazwisko. Zdaniem pełnomocnika, w aspekcie tej sprawy istotne jest, że zakres wniosku skarżącej obejmuje zmianę, która nie może być uznana za radykalną, gdyż obejmuje zmianę nazwiska z Kosierbińska na Kosierb oraz zmianę kolejności używanych imion. W jego ocenie, wniosek strony, wbrew stanowisku organów administracji, nie stoi w sprzeczności z zasadną względnej stabilizacji imion i nazwisk.

Pełnomocnik podkreślił również, że imię i nazwisko stanowią dobra osobiste każdego człowieka, którym to dobrem każdy człowiek może swobodnie dysponować, co zostało podkreślone w orzecznictwie zarówno sądów polskich jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Poza tym zauważył, że nie można zaakceptować argumentacji organów administracji, dotyczącej faktu istnienia procedury określonej w art. 48 [powinno być: art. 48a] ustawy o dowodach osobistych, gdyż treść tej regulacji ma inny zakres normowania i w żadnym wypadku nie stanowi alternatywny dla procedury zmiany imienia i nazwiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie: Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Przedmiotowa sprawa została uprzednio skierowana do rozpoznania w takim trybie, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie odpowiedniego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału (patrz: zarządzenie z dnia [...] listopada 2021 r.). Przed rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy strony postępowania zostały poinformowane o skierowaniu sprawy do rozpoznania w tym trybie i zapewniono im możliwość złożenia na piśmie ewentualnych wniosków lub przedstawienia twierdzeń, które mogłyby być podnoszone na rozprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie art. 4 ust. 1 u.z.i.n. decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiającego skarżącej zmiany imion i nazwiska z G. K. na "B. G. K.".

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Ustawa ta określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska (art. 1). W myśl art. 12 ust. 1 u.z.i.n. decyzję o zmianie imienia lub nazwiska, bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska, wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Z art. 4 ust. 1 tejże ustawy wynika, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Powyższe przesłanki nie stanowią katalogu zamkniętego, co oznacza, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać także z innego ważnego powodu, który nie mieści się w katalogu przykładowych przesłanek uznanych ex lege za ważne. Użyte w art. 4 ust. 1 u.z.i.n. określenie "ważny powód" należy do tzw. pojęć niedookreślonych, zaś wydanie decyzji o zmianie imienia lub nazwiska następuje w ramach uznania administracyjnego. Ważny powód zmiany nazwiska powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie. Pojęcie "ważne powody" jako określenie prawnie niezdefiniowane, jest tzw. pojęciem nieostrym. Wobec tego w ramach kontroli działania organu chodzi o rozważenie, czy organ administracji nie przekroczył granicy swobodnej interpretacji pojęć nieostrych na podstawie konkretnego stanu faktycznego oraz czy ocena organu administracji nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r. sygn. akt SA 974/81, z krytyczną glosą E. Smoktunowicza, OSPiKA 1982/5-6, poz. 58 – przywołany za A. Czajkowska, B. Romocka-Tyfel [w:] A. Czajkowska, B. Romocka-Tyfel, Zmiana imienia i nazwiska. Geneza. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory decyzji, wyd. V, Warszawa 2021, art. 4). Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 9 lipca 1993 r. sygn. akt SA 974/81, ONSA 1981/1/49; wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1375/13 – przywołane w wyroku NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2940/18, dostępnym jw.). Podstawą do zmiany imienia lub nazwiska mogą być jedynie okoliczności szczególne, a nawet nadzwyczajne w kontekście danej sprawy. Ocena, czy istnieją ważne powody uzasadniające zmianę imienia lub nazwiska winna być zatem podjęta z uwzględnieniem obiektywnych przesłanek. (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II OSK 125/05, dostępny jw.).

Osąd zasadności wniosku wymaga też wyjściowo rozważania, czy w sprawie nie zachodzą elementy oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cechy kaprysu lub przekory (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1982 r. sygn. akt II SA 699/82, ONSA 1982/1/57 – przywołany za wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 717/20, dostępnym jw.). Sąd zwraca przy tym uwagę, że wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, iż wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając taki powód za obiektywnie istotny. Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny. (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II OSK 69/16 i zawarte tam odwołania do doktryny i orzecznictwa).

W przekonaniu Sądu wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2021 r. o zmianę imion i nazwiska jest niezasadny w kontekście powołanych powyżej przepisów ustawy i poglądów orzecznictwa. W sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 u.z.i.n. ani też inna ważna przyczyna uzasadniająca uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zarzuty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonych decyzji. Dokonanie zmiany imion i nazwiska w zakresie żądanym we wniosku skarżącej nie znajduje dostatecznie umotywowanych podstaw.

Idąc dalej, podkreślić należy, że nazwisko jest elementem tożsamości osoby w rozumieniu prawa cywilnego, spełnia funkcję indywidualizującą i identyfikującą na wszelkich płaszczyznach życia społecznego i posiada również znaczenie publicznoprawne. Służy bowiem do dokonywania identyfikacji osób przez władze państwowe, m.in. dla celów ewidencyjnych i celów związanych z bezpieczeństwem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2940/18, dostępny jw.). Posługiwanie się określonym, urzędowo stwierdzonym imieniem i nazwiskiem, pełni funkcję identyfikatora publicznego. Imię i nazwisko spełnia także w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikacyjną i porządkującą. Dlatego też musi cechować się pewnością i stabilności. W orzecznictwie sądów administracyjnych został też powszechnie przyjęty pogląd, że obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza to, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. W związku z czym powinny one być stabilne, a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów (por. stanowisko orzecznictwa przywołane w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 732/12 i 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 717/20, dostępnych jw.). Dlatego też rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymagało wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów jakie ma realizować zawarta w art. 4 ust. 1 u.z.in. zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej indywidualnego interesu wnioskodawcy.

W ocenie Sądu samo tylko przedstawienie subiektywnego opisu domniemanych zdarzeń, które miałyby świadczyć o dokonaniu tzw. kradzieży tożsamości w okolicznościach podanych przez stronę, nie stanowi wykazania zaistnienia ważnego powodu dla odstąpienia od zasady względnej stabilności tożsamości osoby i zasady stabilizacji imion i nazwisk, która jest wartością prawnie chronioną. Stabilność elementów stanu cywilnego danej osoby stanowi również dobro umożliwiające korzystanie przez nią z szeregu praw i wolności oraz uprawnień wynikających z prawa publicznego (np. świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego).

Subiektywne przekonanie, że doszło do określonego zdarzenia – czy też ciągu zdarzeń (przedstawianych przy tym przez stronę w fantastyczny sposób) – na szkodę skarżącej, a związane z używanymi przez nią imionami i nazwiskiem, nie zostało w ogóle uprawdopodobnione. Same tylko wyobrażenia, odczucia czy stany emocjonalne osoby żądającej zmiany imienia i nazwiska nie mogą dla niej stanowić ważnego powodu, uzasadniającego zmianę imienia i nazwiska. Zdecydowanie nie jest wystarczające powołanie się na subiektywne przekonanie o potrzebie dokonania takiej zmiany danych, skoro zmiana imion i nazwiska jest możliwa tylko z ważnych powodów. W konsekwencji, potrzeba dokonania takiej zmiany powinna wynikać nie tylko z przesłanek subiektywnych, ale też z obiektywnej potrzeby czy nawet konieczności.

Reasumując, wskazać należy, że skoro skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowej przesłanki "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1, to brak jest podstaw do uznania, że zachodzi podstawa do żądanej zmiany imion i nazwiska. Zdaniem Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy poddały analizie przedstawione przez stronę okoliczności i dokonały ich trafnej oceny. Poza tym, jak już wcześniej wskazano, decyzja o zmianie imienia lub nazwiska jest oparta na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia ustawowo określonych przesłanek, w tym wypadku "ważnych powodów" w szczególności wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 u.z.i.n., organ administracji ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. Nie jest zatem zobowiązany do uwzględnienia wniosku i zmiany imienia lub nazwiska nawet wówczas, gdy są spełnione wskazane w tym przepisie przesłanki uzasadniające taką zmianę. Treść i uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazują na zachowanie podstawowych zasad, o których mowa w art. 6-11 k.p.a., oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przed zastosowaniem instytucji uznania administracyjnego w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Stanowisko organów zostało należycie uzasadnione. Wynika z niego jednoznacznie, że okoliczności wskazane przez stronę we wniosku oraz w toku postępowania administracyjnego nie przekonały organu o istnieniu ważnych powodów dla uwzględnienia wniosku. Zdaniem Sądu strona zaistnienia takich przesłanek nie wykazała. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że organy administracji nie przekroczyły w tym wypadku dopuszczalnej granicy swobodnej oceny i interpretacji pojęcia "ważne powody".

Poza tym, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, wskazanie przez organy na instrumenty prawne zawarte w ustawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych było w pełni zasadne. Skarżąca głównie akcentowała swoje obawy związane z podejrzeniem kradzieży jej danych osobowych oraz obawą podrobienia (zeskanowania) posiadanego dowodu osobistego, oraz wykorzystaniem domniemanego faktu złożenia przez nią podpisu na dokumentach in blanco. Przeciwdziałać domniemanym zagrożeniom wynikającym z takiego stanu rzeczy, o ile miał on miejsce, strona może właśnie chociażby przy wykorzystaniu procedury z art. 48a ustawy o dowodach osobistych.

Na koniec, wobec argumentacji pełnomocnika skarżącej, warto wspomnieć, że konflikt między interesami jednostek i państwa w dziedzinie imion i nazwisk jest zauważalny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: ETPC) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). Wobec tego trzeba zauważyć, że art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.) nie zawiera żadnych przepisów konkretnie odnoszących się do sprawy imion i nazwisk. Przepis ten statuuje prawo każdego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a za niedopuszczalną uznaje ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie. Mimo to, przyjmując interpretację rozszerzającą art. 8 Konwencji, ETPC uznał, że nazwisko osoby dotyczy jej życia prywatnego i rodzinnego, zważywszy, że stanowi ono środek identyfikacji osobowej i jest wyrazem związku z rodziną. Najogólniej rzecz ujmując, zdaniem ETPC w owej dziedzinie należy odnieść się zasadniczo do uzasadnienia przedstawionego przez władze i przyjętego przez sądy krajowe, aby ocenić czy "konieczność" ograniczenia prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego została wykazana w sposób przekonujący. Kwestią zasadniczą jest jednakże określenie, czy uregulowanie krajowe przestrzega zasad proporcjonalności względem zamierzonego celu (patrz np. orzecznictwo przywołane w opinii rzecznika generalnego TSUE [...], przedstawionej w dniu [...] grudnia 2010 r. w sprawie [...] – dostępnej w Internecie: [...]).

W przekonaniu tutejszego Sądu, skarżąca ma pełne prawo do posługiwania się w relacjach prywatnych wybranym przez siebie imieniem i nazwiskiem (np. skróconą formą dotychczasowego nazwiska i przestawionymi imionami, wskazanymi we wniosku). Niemniej jednak odmowa zmiany w trybie publicznoprawnym imion i nazwiska, w tej konkretnej sprawie, nie narusza zasady proporcjonalności i przepisów prawa materialnego (por. stanowisko NSA przedstawione w wyroku z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 452/06, dostępnym jw.). Żądana zmiana spełniałyby wprawdzie funkcję identyfikacji człowieka i być może wpływałaby też na subiektywne poczucie bezpieczeństwa samej skarżącej. Trzeba jednakże mieć na uwadze, że uwzględnienie wniosku strony prowadzić by mogło do naruszenia ustawowych przesłanek zmiany imienia i nazwiska (brak wykazania dostatecznie "ważnego powodu"), a w konsekwencji do naruszenia interesu publicznego z uwagi na prawne i organizacyjne, w tym ewidencyjne, uwarunkowania publicznoprawnego funkcjonowania obywatela.

W takich warunkach Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy, o których mowa w art. 145 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie skargi i wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, czy też obydwu wydanych rozstrzygnięć administracyjnych. W szczególności zaś nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego (art. 4 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.z.i.n.), zatem nie zachodziła przesłanka z art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Sąd wyjaśnia przy tym, że nie rozpoznał wniosku pełnomocnika strony o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (wniosek zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2021 r.), ponieważ stosownie do art. 250 § 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a. rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy powinno zapaść w odrębnym orzeczeniu, co do zasady wydawanym w pierwszej instancji przez referendarza sądowego.