Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2010 r. sprawy ze skargi K.O. i A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 października 2009 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.

W dniu 15 czerwca 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynął wniosek K.O. i A,C.-O, z dnia 12 czerwca 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza B,. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku usługowo-handlowego z lokalami na prowadzenie handlu detalicznego, działalności gastronomicznej, drobnej wytwórczości i rzemiosła, usług bankowych, ubezpieczeniowych, turystycznych oraz działalności wystawienniczej wraz z parkingiem wielopoziomowym, infrastrukturą techniczną, drogami wewnętrznymi, miejscami parkingowymi oraz ze zjazdem na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 , 13 w B. przy ul. [...] i ul. [...].

W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, iż zaskarżona decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) w związku z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, póz. 150 z póz. zm.), a polegającą na niepodaniu do publicznej wiadomości o przystąpieniu do wydania decyzji wymagającej udziału społeczeństwa, co narusza art. 32 w/w ustawy.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku K.O. i A.C.-O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zdaniem Kolegium skarżący nie są stronami postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla w/w inwestycji i wobec tego w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. stwierdzono, iż wniosek skarżących jest niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa inwestycja zlokalizowana ma być na działkach nr 1 , 2, 3, 4 , 5 , 6 , 7 , 8 , 9, 10, 11, 12 , 13 K.O. i A.C.-O. są natomiast właścicielami działek nr 14 i 15 . Pomiędzy działkami należącymi do skarżących, a działkami obejmującymi teren inwestycji znajduje się działka nr 16 (droga publiczna) oraz działka nr 17 . Do wniosku z dnia 18 stycznia 2008 r. o wydanie decyzji środowiskowej inwestor załączył mapę, w której określono te nieruchomości, które znajdować się będą w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Jako dowód Kolegium dopuściło kopię mapy zasadniczej z zaznaczonym terenem inwestycji - stanowiącą załącznik do decyzji Burmistrza B. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z objaśnień oznaczonych na mapie wynika, iż na działkach należących do wnioskodawców nie występuje zabudowa mieszkaniowa.

Kolegium dalej podało, iż ze znajdującego się w aktach sprawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzonego w marcu 2008 r. i uzupełnionego w maju 2008 r. wynika, że lokalizacja planowanej inwestycji znajduje się w północnej części miasta w dzielnicy o charakterze przemysłowo- składowym, pomiędzy linią kolejową (po stronie południowej), ul. [...] (po stronie wschodniej), ul. [...] (po stronie Północnej) i przecznicą ul. [...] po stronie zachodniej. Teren przewidziany pod zabudowę bezpośrednio graniczy z działkami o charakterze usługowym, na których zlokalizowane są sklepy, hurtownie i magazyny. Ponadto po stronie zachodniej znajduje się budynek usługowo wytwórczy firmy "A. , a w odległości ok. 300 m zlokalizowany jest dworzec PKP. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w minimalnej odległości ok. 50 m od północnej granicy planowanego centrum. Teren przeznaczony pod inwestycję obecnie jest zaniedbany i nieuporządkowany. Znajdują się tam budynki magazynowe, drogi i infrastruktura należące wcześniej do PKS i przeznaczone do rozbiórki. W opisie analizowanych wariantów przedsięwzięcia autorzy raportu wskazali, iż niepodjęcie żadnych działań w celu zagospodarowania tego terenu (tzw. wariant zerowy) spowoduje dalszą dewastację tego terenu, a ponadto może spowodować pojawienie się dzikich wysypisk i składowania odpadów różnego pochodzenia, co wiąże się z zagrożeniem zanieczyszczenia gruntu.

Kolegium podniosło, iż analiza raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowiska każe uznać, iż K.O. i A.C.-O. nie posiadają legitymacji do bycia stronami postępowania, albowiem oddziaływanie planowanej inwestycji nie wpływa na działki skarżących, a zatem nie dotyczy ich interesu prawnego.

Jak wynika bowiem z raportu zasięg oddziaływania przedsięwzięcia w fazie jego eksploatacji zamyka się na terenie działek objętych inwestycją, zaś jedynie w fazie realizacji tego przedsięwzięcia może być źródłem emisji substancji zanieczyszczających do powietrza, spowodowanych ruchem samochodów i innych urządzeń wykorzystywanych przy pracach budowlanych. Podkreślono przy tym, iż emisja substancji zanieczyszczających do powietrza będzie miała charakter okresowy, a uciążliwości z nią związane ustaną wraz z zakończeniem prac i dotyczyć będzie działek położonych w najbliższym sąsiedztwie terenu objętego inwestycją. W fazie eksploatacji zaś łączne oddziaływanie wszystkich źródeł emisji (tj. kotłownia, gazowa, nagrzewnice gazowe, ruch pojazdów po drogach dojazdowych i na terenie parkingu wielopoziomowego), jak wykazały przeprowadzone obliczenia, nie spowodują przekroczenie dopuszczalnych wartości i poziomów substancji. W zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków bytowych oraz przemysłowych, w raporcie wskazano, iż odprowadzane one będą do kanalizacji sanitarnej biegnącej w ul. [...] . W raporcie znajduje się (załącznik nr 4) pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o. o. z 16 sierpnia 2007 r. informujące o zapewnieniu dostawy wody i odbiór ścieków bytowo-gospodarczych. Po wtóre ścieki przemysłowe, jak wskazują autorzy raportu, przed odprowadzeniem do kanalizacji podczyszczane będą w tzw. łapaczach tłuszczu, co pozwoli na osiągnięcie wymaganych warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych. Co do wód opadowych, jako że nie są to wody wymagające oczyszczenia, będą one bezpośrednio odprowadzane do miejskiej kanalizacji deszczowej.

W stosunku do zagadnienia gospodarki odpadami, wskazano, iż w fazie eksploatacji będą powstawały odpady niebezpieczne oraz inne niż niebezpieczne. Głównie będą to opakowania z papieru i tektury, z tworzyw sztucznych, opakowania z drewna, tłuszcze i mieszaniny olejów zawierające wyłącznie oleje jadalne i tłuszcze, sorbenty, materiały filtracyjne, materiały do wycierania, zużyte urządzenia oraz odpady stałe z płaskowników i z odwadniania olejów w separatorach. Odpady magazynowane będą selektywnie, a następnie przekazywane posiadaczom odpadów posiadającym, przewidziane przez przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. nr 39 póz. 251), zezwolenie na gromadzenie i transport odpadów.

Kolegium przeanalizowało wpływ inwestycji na klimat akustyczny, uznając ten wpływ jako istotny z punktu widzenia ustalenia interesu prawnego skarżących. Wskazano, że poziom hałasu reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120 póz. 826). Dla terenu objętego inwestycją nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego też kwalifikacji terenu dokonano na podstawie jego rzeczywistego przeznaczenia. Projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenach usługowo- składowych, które w myśl rozporządzenia, nie podlegają ochronie akustycznej. Źródłami hałasu będą urządzenia wentylacyjne i grzewcze oraz ruch samochodowy. Autorzy raportu dokonali obliczeń poziomu hałasu w punktach obliczeniowych. Z pomiarów tych wynika, iż w rejonie działek nr 14 i 15 nie zostaną przekroczone wartości dopuszczalne, a przeznaczone dla terenów mieszkaniowych tj. 50 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej. Największe natężenie hałasu będzie się kumulować po południowej stronie terenu inwestycji w okolicach planowanego parkingu.

W końcowych wnioskach raportu stwierdzono, iż przy zastosowaniu opisanych w raporcie rozwiązań, eksploatacja obiektów, których decyzja dotyczy nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego, a jego oddziaływanie będzie miało charakter lokalny i ograniczy się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny.

Kolegium podniosło, iż ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska. Nie znaczy to jednak, że każdy podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy tej ustawy przymiot strony. W wyroku z dnia 11 sierpnia 2000r., IV SA 1355/98 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż w sprawie inwestycji stwarzającej uciążliwości dla otoczenia, interes prawny ma osoba posiadająca działkę w strefie ich oddziaływania, a nie tylko posiadająca działkę bezpośrednio graniczącą z działką, na której ma być powyższa inwestycja. Z tych też przyczyn właściciele nieruchomości położonych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie posiadają interesu prawnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli na daną nieruchomość nie rozciąga się oddziaływanie tego przedsięwzięcia.

Podkreślono także – w odniesieniu do stanowiska wnioskodawców - że przedmiotem decyzji środowiskowej nie jest budowa ronda, a autorzy raportu wskazali, że przebudowa ulic [...] i [...] , jako przyszłą inwestycja, nie wchodzi w zakres opracowania i zostanie objęta takim opracowaniem w toku odrębnego postępowania. Skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie rozstrzyga kwestii przebudowy ulic [...] i [...] , to również zarzuty, że decyzja ta będzie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości, są chybione i przedwczesne.

Reasumując Kolegium stwierdziło, iż konsekwencją przyjęcia, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] .

Z decyzją Kolegium nie zgodzili się K.O. oraz A.C.-O . wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podobnie jak we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazali, iż zasięg inwestycji przemawia za tym, iż są stronami postępowania, a swój interes prawny upatrują w art. 140 Kodeksu cywilnego. Skarżący podnieśli, że dla planowanej inwestycji w zakresie obsługi komunikacyjnej nałożony został w decyzji o warunkach zabudowy obowiązek przebudowy skrzyżowania przez budowę ronda przebiegającego przez działki stanowiące własność wnioskodawców, a tym samym postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji wkracza w interes prawny wnioskodawców.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [....] października 2009 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...].

Kolegium podtrzymało argumentację podnoszoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Kolegium wskazało, iż w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu l instancji ustalono, iż K.O. i A.C.-O. są właścicielami działek nr 14 i 15 . Pomiędzy działkami należącymi do skarżących, a działkami obejmującymi teren inwestycji znajduje się działka nr 16 (droga publiczna) oraz działka nr 17 . Działki wnioskodawców nie sąsiadują bezpośrednio z terenem objętym inwestycją, wobec tego Kolegium zobowiązane było do ustalenia czy zamierzona inwestycja będzie miała jakikolwiek negatywny wpływ na działki K.O. i A.C.-O.

Kolegium podniosło, iż stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny winien więc być oparty na przepisach prawa materialnego. Kolegium przytoczyło szereg orzeczeń na poparcie swojego stanowiska podnosząc m.in., że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2008 r. wskazano, iż z unormowania art. 28 k.p.a. wynika, iż ustawodawca definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wyraźnie wskazał na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Zauważyć przy tym należy, iż pojęcie interes prawny, użyte w tym przepisie rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. W myśl zaś ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Sąd ten przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Szczególnymi cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba jednakże odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt l SA 1748/83). Tak, więc o tym czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawna, z której dla danego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki" ( sygn.akt: II SA/Bk 454/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kolegium, na powyżej przedstawionej podstawie, stwierdziło, że w postępowaniu administracyjnym nie uwzględnia się osób na prawach strony, które co prawda twierdzą że postępowanie dotyczy ich interesu prawnego, pomimo tego że faktycznie postępowanie nie wpływa na ich prawa ani obowiązki wypływające z norm prawa materialnego. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej wpływ na środowisko uzależniony jest od zasięgu oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. W toku postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej inwestor zobowiązany został do sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W aktach sprawy zalega raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w marcu 2008 r., i uzupełniony w maju 2008 r. Raport ten zawiera ustalenia w zakresie oddziaływania inwestycji w stosunku do takich zagadnień jak odprowadzanie i oczyszczanie ścieków bytowych, gospodarka odpadami, klimat akustyczny oraz emisja substancji zanieczyszczających do powietrza. Na podstawie sporządzonego raportu ustalono, że przy zastosowaniu określonych w nim rozwiązań, eksploatacja obiektu usługowo-handlowego nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska i zdrowia ludzi, a jego oddziaływanie będzie miało charakter lokalny i ograniczy się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Podkreślono przy tym, że parking dla samochodów (który niesie za sobą najbardziej realne zagrożenie pod względem uciążliwości, ze względu na hałas) mieścić się będzie po południowej stronie i tam mogą zostać przekroczone dopuszczalne wskaźniki dla hałasu. Natomiast działki skarżących znajdują się po północnej stronie budynku usługowo-handlowego. W rejonie tym nie zostaną przekroczone żadne wskaźniki negatywnie mogące wpłynąć na sposób wykonywania prawa własności.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało, iż postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie wykazało żadnych podstaw do ustalenia, że K.O. i A.C.-O. mieli interes prawny oraz powinni być stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że skarżący nie mają legitymacji do złożenia skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji.

Organ zauważył, iż we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazali, iż planowana inwestycja dotyczy także przebudowy ul. [...] i ul. [...] poprzez budowę ronda. Argument ten, zdaniem Kolegium, nie może zostać uwzględniony z tego względu, iż zarówno wniosek inwestora z dnia 18 stycznia 2008 r. (wraz z załączoną informacją o planowanym przedsięwzięciu) jak i kwestionowana decyzja środowiskowa w żaden sposób nie orzekają o przebudowie w/w ulic poprzez budowę ronda. Innymi słowy, kwestia ta w ogóle przez organ nie była rozpatrywana. Co prawda w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2008 r. organ zawarł sugestię o konieczności wykonania w przyszłości przebudowy skrzyżowania w/w ulic w celu poprawy układu komunikacyjnego w tym rejonie, jednak kwestionowana przez skarżących decyzja środowiskowa nie orzeka o uwarunkowaniach dla tej inwestycji. Kolegium zwróciło uwagę, iż autorzy omawianego wyżej raportu wskazali, że w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji planowana jest w przyszłości przebudowa układu komunikacyjnego w jej rejonie. Jednak, jak wskazano, przebudowa komunikacyjna nie wchodzi w zakres niniejszego opracowania i objęta zostanie oddzielnym opracowaniem gdzie przeprowadzona zostanie dokładna analiza tej inwestycji na poszczególne komponenty środowiska.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.O. i A.C.-O. .

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 10, 11, 12, 15, 76, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3, 157 § 3 w związku z art. 28 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 w związku z art. 32 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 nr 25 póz. 150 ze zm.) przez błędne uznanie, że skarżący nie są stronami postępowania oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] . jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący streścili uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium, z którą się nie zgadzają.

Podnieśli, iż postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji będącej przedmiotem postępowania wymagało udziału społeczeństwa poprzez ogłoszenie przez obwieszczenie (art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska). Brak odpowiedniego powiadomienia o toczącym się postępowaniu powoduje, że z mocy art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji jest nieważna z mocy prawa. Potencjalnie stroną postępowania był bowiem każdy, do kogo zawiadomienie o toczącym się postępowaniu było skierowane.

Skarżący podali, iż w innym postępowaniu wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania i stwierdzili, że naruszenie prawa dokonane w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji powoduje również nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący podnieśli, że dla planowanej inwestycji w zakresie obsługi komunikacyjnej nałożony został w decyzji o warunkach zabudowy obowiązek przebudowy skrzyżowania przez budowę ronda przebiegającego przez działki stanowiące własność wnioskodawców, a tym samym postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji wkracza w interes prawny wnioskodawców. Skoro zatem interes prawny skarżących jest w sprawie oczywisty i nie jest tylko interesem faktycznym, jak to ocenia organ, to zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

Skarżący podnieśli, iż Prawo ochrony środowiska nie zawiera szczególnych przepisów dotyczących strony w tym postępowaniu, tak więc należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a art. 28 k.p.a. zawiera najszerszą z możliwych definicję strony, podczas gdy interpretacja Kolegium zawęża krąg uczestników postępowania wyłącznie do osób, których działki znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Zasięg oddziaływania inwestycji Kolegium ustaliło na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem skarżących taki sposób ustalenia stron postępowania może być akceptowany w przypadku postępowania z zakresu prawa budowlanego, które zawiera przepisy szczególne wyłączające stosowanie przepisów k.p.a., ale nie w prawie ochrony środowiska.

W ocenie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. poprzez błędne zastosowanie przepisów, całkowicie bezpodstawnie uniemożliwiło udział w postępowaniu osobom, które posiadają interes prawny.

Skarżący wywodzą swój interes prawny z norm prawa cywilnego, w szczególności z art. 144 k.c. Skarżący są współwłaścicielami działki położonej przy skrzyżowaniu ulicy [...] i [...] , przez które będzie przebiegał główny ruch do projektowanego centrum handlowego. Interes prawny jaki występuje po stronie skarżących jest między innymi związany z problemem immisji, w przypadku centrum handlowego o powierzchni 12.600 m2, będą to większy hałas, zwiększone natężenie ruchu, większa emisja spalin.

Skarżący wskazali, iż w zaskarżonej decyzji skład orzekający podtrzymał stanowisko Kolegium wyrażone w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009, w której uzasadnieniu stwierdzono, że jedynie w fazie realizacji tego przedsięwzięcia może być źródłem emisji substancji zanieczyszczających do powietrza, spowodowanych ruchem samochodów i innych urządzeń wykorzystywanych przy pracach budowlanych. W ocenie skarżących nie sposób zrozumieć, dlaczego organ zawęża zastosowanie przepisów postępowania administracyjnego, uzasadniając to ograniczonym czasem, w którym będą występowały określone uciążliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze niesłusznie zawęziło pojęcie interesu prawnego, do sytuacji permanentnego występowania określonych immisji, gdyż sam ustawodawca nie wprowadza takiego rozróżnienia, w związku z czym trzeba przyjąć, że nawet krótkotrwałe występowanie takich czynników jak hałas, zwiększony ruch pojazdów może uzasadniać wystąpienie interesu prawnego. Zdaniem skarżących wielkość inwestycji i natężenie różnego rodzaju niepożądanych czynników oraz długi czas trwania budowy uzasadnia występowanie po stronie skarżących interesu prawnego.

Wielopoziomowy parking, który ma powstać w ramach inwestycji jest określany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako niosący za sobą realne zagrożenie pod względem uciążliwości ze względu na hałas. Skarżący podkreślili, że obok ich działki przebiega główna droga dojazdowa, na której będzie się koncentrował ruch samochodów zmierzających do centrum handlowego. Jeżeli ruch na parkingu może prowadzić do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, a będzie on odzwierciedleniem ilości samochodów, zmierzających w kierunku parkingu, to należy znać, że funkcjonujące centrum handlowe będzie pośrednio wpływało na zmianę sytuacji skarżących poprzez wzrost hałasu w sąsiedztwie ich działki.

Skarżący zwrócili również uwagę, iż w załączniku nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] , jak i w samej decyzji Burmistrz B. jako konieczne wskazał przebudowanie skrzyżowania ulicy [...] i, [...] , poprzez budowę ronda. Burmistrz B. dwukrotnie podkreślił, że "inwestor został zobowiązany" do budowy ronda. Nie można więc traktować odrębnie budowy obiektu handlowego i budowy ronda, gdyż te dwie inwestycje są ze sobą ściśle związane, pomimo, że za sprawą zabiegu "techniczno- prawnego" inwestora, postępowania w tych sprawach nie są połączone.

W ocenie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo już dwukrotnego zajmowania się sprawą, nie zebrało całości materiału dowodowego, co pozwalałoby na trafne rozstrzygnięcie sprawy. Z kolei dowody, którymi dysponowało Kolegium zostały nieprawidłowo przeanalizowane.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Kolegium ponownie przytoczyło obszerną argumentację, będącą powtórzeniem argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie zasadność i zgodność z prawem odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a nie prawidłowość wydania decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] . Z tego powodu wnioski skarżących dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody nie mogą wywołać skutków w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. Podkreślić w tym kontekście należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Ponieważ kwestionowana decyzja, wydana w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. stanowiła jedynie orzeczenie formalne, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało zbadać, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zasadnie uznało, iż wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot stron postępowania. Przesądzenie tej kwestii było jednocześnie wystarczające dla wydania orzeczenia przez Sąd, ponieważ - w wypadku przyjęcia, iż skarżący winni być stronami postępowania administracyjnego, decyzja winna zostać uchylona w celu zapewnienia im pełnego toku instancji postępowania administracyjnego, zaś w wypadku przeciwnym - podniesione przez nich zarzuty odnośnie do istoty sprawy nie mogłyby zostać uwzględnione, a zatem ich rozpatrywanie byłoby bezprzedmiotowe.

Zgodnie z treścią art. 157 § 2 i 3 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2008 r., VII SA/Wa 1474/07, LEX nr 499913). Postępowanie wyjaśniające, jakie organ przeprowadza w pierwszej fazie, nie może dotyczyć kwestii czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, gdyż kwestie zaistnienia przyczyn nieważności winny być wyjaśnione w dalszym postępowaniu. Ta dalsza (nowa) faza postępowania, której celem jest wydanie decyzji o stwierdzeniu względnie odmowie stwierdzenia nieważności, rozpoczyna się z chwilą doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Pierwsza faza, tj. postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, gdy spełnione są warunki formalnoprawne, bądź decyzją o odmowie wszczęcia gdy warunki te nie są spełnione. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych bądź też nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2008 r., I OSK 449/07, LEX nr 505393). Na organie administracji ciąży zatem w pierwszej kolejności obowiązek ustalenia, czy podanie o wszczęcie postępowania złożone zostało przez stronę postępowania. W sytuacji stwierdzenia, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie jest stroną tego postępowania obliguje właściwy organ administracji do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zakwestionowało legitymację procesową K.O. i A.C.-O. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku usługowo-handlowego z lokalami na prowadzenie handlu detalicznego, działalności gastronomicznej, drobnej wytwórczości i rzemiosła, usług bankowych, ubezpieczeniowych, turystycznych oraz działalności wystawienniczej wraz z parkingiem wielopoziomowym, infrastrukturą techniczną, drogami wewnętrznymi, miejscami parkingowymi oraz ze zjazdem na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 , 9, 10 , 11, 12 , 13 w B. przy ul. [...] i ul. [...] .

Należy podkreślić, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W szczególności roli takiej nie może spełniać art. 10 tej ustawy, w myśl którego każdy w przypadkach określonych w ustawie ma prawo do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska lub przyjęcia projektu polityki, strategii, planu lub programu rozwoju i restrukturyzacji oraz projektu studium i planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten zawarty jest w dziale II ustawy, zawierającym zasady ogólne, a wprost z jego brzmienia wynika, iż uczestnictwo nim zagwarantowane ograniczone jest do "przypadków wskazanych w ustawie". Udział, o jakim mowa, nie jest określony jako udział w charakterze strony - jeżeli taka regulacja byłaby intencją ustawodawcy, wskazałby to wprost, podobnie jak uczynił to w art. 33 ustawy. Nie sposób również pominąć w niniejszej analizie skutków, jakie pociągałoby za sobą uznanie omawianego przepisu za podstawę do wyznaczenia kręgu stron postępowania administracyjnego. Przyjęcie, iż stroną w takiej sprawie jest dosłownie "każdy" oznaczałoby również niemożność jej załatwienia - ponieważ nie istniałby taki pracownik organu administracji publicznej, który nie byłby od udziału w postępowaniu administracyjnym wyłączony na zasadzie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.- ani też poddania jej sądowej kontroli, ponieważ wyłączony byłby na mocy art. 18 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi każdy sędzia sądu administracyjnego. W tym kontekście nie można uznać za zasadne twierdzeń skarżących, iż ze względu na to, że postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji wymagało udziału społeczeństwa poprzez ogłoszenie przez obwieszczenie, to potencjalnie stroną postępowania był każdy, do kogo zawiadomienie o toczącym się postępowaniu było skierowane.

W konsekwencji powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że krąg stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 k.p.a. Również na tej podstawie należy wyznaczać katalog stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).

Źródłem interesu prawnego skarżących są normy prawa cywilnego dotyczące własności nieruchomości i niewątpliwie okoliczność, iż skarżący są współwłaścicielami działek nr 14 i 15 położonych w B. pozwala im wywodzić z tego tytułu interes prawny. Sam interes prawny nie uzasadnia jednak jeszcze statusu strony konkretnego postępowania, zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a. o stronie postępowania administracyjnego można mówić dopiero po stwierdzeniu opisanego wyżej związku pomiędzy tym interesem a postępowaniem w konkretnej sprawie administracyjnej. Dla ustalenia tego związku konieczna jest zatem również analiza przedmiotu postępowania administracyjnego.

Należy podkreślić, że skarżący domagają się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia co oznacza, że oceny spełniania przez nich przesłanek uznania za strony postępowania trzeba dokonywać z punktu widzenia specyfiki postępowania w tego rodzaju sprawach. Podkreślić zatem należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Wr 543/07, LEX nr 510780). W orzecznictwie zasadnie zauważono, że w sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. Nie można zatem uznać za zasadnych zarzutów skarżących, iż ustaleń w zakresie legitymacji skarżących do żądania stwierdzenia nieważności decyzji nie powinno wiązać się z oceną raportu oddziaływania na środowisko. Na stwierdzeniu, że art. 28 k.p.a. "zawiera najszerszą z możliwych definicję strony" skarżący budują tezę o niezasadności odwoływania się do raportu oddziaływania na środowiska. Nie argumentują jednak w żaden sposób w tym zakresie swojego stanowiska i nie dostrzegają sygnalizowanej wyżej specyfiki regulacji art. 28 k.p.a. w kontekście związków pomiędzy interesem prawnym a konkretnym postępowaniem administracyjnym.

W kontrolowanym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zasadnie przyjęło, że postępowanie to nie dotyczyło interesów prawnych wnioskodawców – współwłaścicieli działek nr 14 i 15 w B. dokonując oceny raportu oddziaływania na środowisko i przedstawiając motywy swojej oceny. Z całą pewnością nie jest zasadne stanowisko skarżących, iż odmowa uznania ich za strony postępowania wynika z faktu, iż ich nieruchomości nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. Stanowisku temu przeczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że okoliczność ta była brana przez organ pod uwagę, ale nie miała jedynego i rozstrzygającego znaczenia dla oceny legitymacji procesowej skarżących. Kolegium dokonało trafnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie w oparciu o raport oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w marcu 2008 r. i uzupełniony w maju 2008 r. W istocie z przedmiotowego raportu wynika, że oddziaływanie zrealizowanej inwestycji w zakresie wszystkich źródeł emisji (tj. kotłownia gazowa, nagrzewnice gazowe, ruch pojazdów po drogach dojazdowych i na terenie parkingu wielopoziomowego) pozostaje w granicach określonych prawem (k. [...] ). W szczególności eksploatacja analizowanego obiektu mimo, ze będzie źródłem hałasu o znaczącym poziomie, nie będzie powodować ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie emisji hałasu na terenie najbliższej zabudowy chronionej akustycznie (k. [...] ), obszar ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia nie przekroczy granic terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny (k. [...] ), obiekt nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska gruntowo wodnego (k. [...] ), eksploatacja obiektu nie naruszy interesów osób trzecich w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej, ochrony przez pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochrony przez uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby (k. [...] ). Przejściowe utrudnienia związane z realizacją inwestycji nie mogą być traktowane jako bezpośrednio i trwale wpływające na sferę materialno prawną właścicieli sąsiednich nieruchomości, a tym samym stanowić podstawę traktowania tych podmiotów jako strony postępowania. Generalnie należy stwierdzić, że hipotetyczne utrudnienia w ruchu czy korzystaniu z nieruchomości – zarówno na etapie realizacji inwestycji, jak i jej eksploatacji - pozostają bez związku z przedmiotem postępowania - określeniem parametrów inwestycji, związanych z potrzebą ochrony środowiska (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 września 2008 r., II SA/Kr 561/08, LEX nr 519035). Istotnie, realizacja inwestycji może spowodować zwiększenie niedogodności dla osób, korzystających z tej samej drogi publicznej, jednakże żaden przepis prawa materialnego nie przyznaje im w tym zakresie całkowitej ochrony przed jakimkolwiek pogorszeniem obecnej sytuacji. Ponadto, kwestia obsługi komunikacyjnej inwestycji rozpatrywana jest na etapie ustalania warunków zabudowy (art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Również zakres praw i obowiązków, konkretyzowanych w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie obejmuje kwestii, jakie skarżący uczynili zarzutami w niniejszej sprawie, takich jak zwiększone natężenie ruchu i związany z tym większy hałas i większa emisja spalin. Warto zauważyć, że sami skarżący w treści skargi złożonej do sądu administracyjnego wskazują, iż wpływ inwestycji na sposób korzystania z należących do nich nieruchomości będzie miał charakter pośredni – "jeżeli ruch na parkingu może prowadzić do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, a będzie on odzwierciedleniem ilości samochodów, zmierzających w kierunku parkingu, to należy uznać, że funkcjonujące centrum handlowe będzie pośrednio wpływało na zmianę sytuacji skarżących poprzez wzrost hałasu w sąsiedztwie ich działki".

Podkreślić należy, że Kolegium przeanalizowało również wpływ inwestycji na klimat akustyczny, uznając ten wpływ jako istotny z punktu widzenia ustalenia interesu prawnego skarżących. Źródłami hałasu będą urządzenia wentylacyjne i grzewcze oraz ruch samochodowy. Autorzy raportu dokonali obliczeń poziomu hałasu w punktach obliczeniowych. Z pomiarów tych wynika, iż w rejonie działek nr 14 i 15 nie zostaną przekroczone wartości dopuszczalne, a przeznaczone dla terenów mieszkaniowych tj. 50 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej. Największe natężenie hałasu będzie się kumulować po południowej stronie terenu inwestycji w okolicach planowanego parkingu. Z raportu wynika również, że przy zastosowaniu opisanych w raporcie rozwiązań, eksploatacja obiektów, których decyzja dotyczy nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego, a jego oddziaływanie będzie miało charakter lokalny i ograniczy się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny (k. [...]).

W odniesieniu wreszcie do tych zarzutów skarżących, które koncentrują się na zastrzeżeniach co do warunków ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] , należy stwierdzić, że sprawa ustalenia warunków zabudowy nie jest tożsama ze sprawą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zasadnie Kolegium wskazało, że przedmiotem decyzji środowiskowej nie jest budowa ronda, a autorzy raportu wskazali, że przebudowa ulic [...] i [...] , jako przyszła inwestycja, nie wchodzi w zakres opracowania i zostanie objęta takim opracowaniem w toku odrębnego postępowania (k. [...] ). Skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie rozstrzyga kwestii przebudowy ulic [...] i [...] , to również zarzuty, że decyzja ta będzie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości, są chybione i przedwczesne. Z treści raportu wynika ponadto, że realizacja inwestycji nie będzie wymagała wykupienia działek prywatnych oraz wyburzeń budynków mieszkalnych (k. [...] ). Okoliczność, że w jednym procesie inwestycyjnym dotyczącym określonego przedsięwzięcia wydawane są odrębne akty administracyjne (przykładowo: środowiskowe uwarunkowania zgody, decyzja o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę) nie może stanowić podstawy do utożsamiania zakresu i charakteru tych aktów. Tym bardziej nie jest zasadne stanowisko skarżących, gdy weźmie się pod uwagę sygnalizowaną już okoliczność, że przebudowa ulic [...] i [...] w B. w tym budowa ronda nie była przedmiotem postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody.

W tym stanie rzeczy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] nie mogłoby dotyczyć interesu prawnego skarżących w jego rozumieniu przyjętym wyżej i zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stanowiącym odzwierciedlenie ugruntowanych poglądów doktryny i orzecznictwa w tym zakresie. Związek postępowania z interesem prawnym musiałby być związkiem realnym i bezpośrednim, aby skarżący mogli być traktowani jako strony postępowania. Tymczasem związek pomiędzy interesem prawnym opartym na prawie własności działek nr 14 i 15 położonych w B. a postępowaniem w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku usługowo-handlowego z lokalami na prowadzenie handlu detalicznego, działalności gastronomicznej, drobnej wytwórczości i rzemiosła, usług bankowych, ubezpieczeniowych, turystycznych oraz działalności wystawienniczej wraz z parkingiem wielopoziomowym, infrastrukturą techniczną, drogami wewnętrznymi, miejscami parkingowymi oraz ze zjazdem na działkach nr 1, 2, 3 , 4 , 5 , 6 , 7 , 8 , 9 , 10 , 11 , 12 , 13 w B. przy ul. [...] i ul. [...] jest co najwyżej pośredni. Mając w tym stanie rzeczy na uwadze treść art. 28 k.p.a., konkluzja SKO w T. , iż skarżący K.O. i A.C.-O. nie są legitymowani do skutecznego żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] jest trafny, co w konsekwencji obligowało organ administracji do wydania zaskarżonej decyzji o odmowie wszczęcia na wniosek skarżących postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.

Należy również wskazać, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżących mając na uwadze z jednej strony treść art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a z drugiej strony zgromadzoną w aktach dokumentację wystarczającą do skontrolowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z orzecznictwem NSA, jeśli sąd administracyjny rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji nie przeprowadzi postępowania dowodowego, to nie można mu zarzucać błędów w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2005 r. sygn. akt FSK 891/04, "Rzeczpospolita" 2005, nr 5, C2) - sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej; oceniając zasadność zaskarżonego aktu administracyjnego, może jedynie przeprowadzić dowód z dokumentu. Obowiązek wyjaśnienia sprawy, zebrania materiału dowodowego i dokonania ustaleń stanu faktycznego, a także oceny prawnej tego stanu, spoczywa na organach administracji rozpoznających sprawę. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zgodności wydanego już aktu administracyjnego z prawem (art. 1 § 2 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego sąd administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe w bardzo ograniczonym zakresie i tylko w szczególnych warunkach wskazanych w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jego celem jest wyjaśnienie wątpliwości związanych z prawidłowością zaskarżonej decyzji, innego aktu lub czynności organu administracyjnego. Artykuł 106 § 3 cytowanej ustawy wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania nowych dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 1595/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 16 września 2008 r., II OSK 821/08, Lex 531828).

Z powyższych powodów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.