Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Jarosław Szaro Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z przechowywaniem w depozycie celnym towaru zajętego w celu uregulowania jego sytuacji w postępowaniu celnym w wysokości 2.610 złotych oddala skargę.

Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej zwanej skarżącą), od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącej kosztów związanych z przechowywaniem w depozycie towaru, w wysokości 2 610 zł, a także wezwania skarżącej do uiszczenia w/w kwoty, w terminie dziesięciu dni, od dnia otrzymania decyzji, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca, w dniu 29 listopada 2013 r. przywiozła do kraju z terytorium Ukrainy, poprzez przejście graniczne w K., bez zgłoszenia celnego i przedstawienia towaru organowi celnemu, 580 par skarpet, o wartości 5 800 zł. Za przedmiotowy czyn, stanowiący wykroczenie skarbowe, skarżąca została skazana prawomocnym wyrokiem (wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. [...], zmieniony częściowo wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 2015 r., [...]) na karę grzywny, a towar został przekazany do Urzędu Celnego, do odrębnego postępowania.

Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] (postanowienie stało się ostateczne 10 października), powołując się między innymi na art. 30 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z Dz.U. z 2016 r., poz. 1880, ze zm., zwanej dalej Prawem celnym) zajął przedmiotowy towar. Uznając za zasadne wygaszenie długu celnego w stosunku do towaru, poprzez jego przepadek.

Wnioskiem z dnia 15 października 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do Sądu Rejonowego w L. o orzeczenie przepadku mienia, gdyż zgodnie z opinia Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej towar nie spełnia wymagań wspólnotowych, jeżeli chodzi o warunki wprowadzenia do obrotu na obszarze Unii Europejskiej.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. [...], Sąd Rejonowy w L. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa towaru, zajętego u skarżącej w dniu 29 listopada 2013 r., w postaci 580 par skarpet.

W następstwie wniesionej przez skarżącą apelacji od wyżej wymienionego postanowienia Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., [...], oddalił apelację.

Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], ustalił skarżącej koszty związane z przechowywaniem w depozycie celnym towaru, w postaci 580 par skarpet, o wartości 5 800 zł, za okres od 2 października 2015 r. (data odbioru pokwitowania) do 14 czerwca 2016 r. (data uprawomocnienia się wyroku o przepadku towaru), w wysokości 2 610 zł. Jednocześnie organ wezwał skarżącą do uiszczenia wyżej wymienionej kwoty, w terminie dziesięciu dni, od daty uprawomocnienia się decyzji.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, od rozstrzygnięcia organu I instancji, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, organ pobiera opłaty, za przechowywanie towaru w depozycie lub magazynie. Kwota opłaty z tego tytułu jest ustalana w drodze decyzji, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 2012 r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne oraz sposobu ich obliczania (Dz. U. z 2012 r., poz. 1145, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem).

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w myśl art. 91 ust. 1 a prawa celnego, całkowita opłata za to przechowanie nie może być niższa niż równowartość kwoty 10 euro i wyższa niż wartość celna towaru. Jak stanowi zaś § 2 rozporządzenia, za przechowywanie towarów nieunijnych pobiera się opłatę wynosząc 5 % wartości celnej, za każdy rozpoczęty miesiąc.

Wartość celną towaru w przedmiotowej sprawie określono w oparciu o art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/91 z 12 października 1992 r. Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1, zwany dalej WKC, tj. metodą tzw. "ostatniej szansy", na podstawie ustnego oświadczenia skarżącej.

Suma kosztów przechowania, liczona jako iloczyn wartości towaru – łącznie 5 800 zł, 9 rozpoczętych miesięcy przechowania i stawki 5 %, wyniosła 2 619 zł.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] grudnia 2016 r., wniosła skarżąca, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

• naruszenie art. 73 ust. 1 i art. 93 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której przed sądem powszechnym toczyło się postępowanie dotyczące przepadku rzeczy, w ramach którego skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia apelacji i nie miała wpływu na to, że postępowanie przed sądem II instancji zakończyło się dopiero 14 czerwca 2016 r.,

• naruszenie art. 45 § 1 Konstytucji poprzez naliczenie opłaty w sytuacji, w której przed sądem powszechnym toczyło się postępowanie dotyczące przepadku rzeczy, w ramach którego skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia apelacji i nie miała wpływu na to, że postępowanie przed sądem II instancji zakończyło się dopiero 14 czerwca 2016 r.,

• nieuwzględnienie faktu, że nie miała ona wpływu na długość postepowania przed sądem powszechnym oraz obciążenie jej opłatą za cały okres wskazany w decyzji, jak również nieuwzględnienie trudnej sytuacji skarżącej.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy, a w związku z panującą tam trudną sytuacją ekonomiczną okoliczności te powinny być wzięte pod uwagę przy ustaleniu wysokości opłaty.

Dyrektor Izby Celnej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, w przedmiocie określenia kosztów związanych z przechowywaniem w depozycie celnym towaru, stwierdzić należy, że odpowiada ono prawu, a poprzedzające go postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą, określoną przede wszystkim przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) oraz Prawa celnego, a także z poszanowaniem praw strony.

Jeżeli chodzi o prawidłowość i zasadność zaskarżonej decyzji to podkreślić należy, że przechowanie towaru w depozycie celnym jest czynnością odpłatną, co w sposób jednoznaczny wynika z art. 93 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego. Przepis ten stanowi bowiem, że organ celny pobiera opłaty, stanowiące dochody budżetu państwa, za przechowanie towarów w depozycie lub w magazynie czasowego składowania prowadzonym przez organ celny. Wysokość tych opłat nie może być niższa niż równowartość kwoty 10 euro i wyższa niż wartość celna towaru, jednakże szczegółowe zasady ich wymierzania określają przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 93 ust. 2 Prawa celnego.

W myśl § 2 rozporządzenia za przechowywanie towarów nieunijnych w depozycie pobiera się opłatę w wysokości 5% ich wartości celnej - za każdy rozpoczęty miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gdy kwota opłaty za przechowywanie w depozycie towaru zajętego na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa celnego obliczona za cały okres przechowywania jest wyższa od wartości celnej towaru, organ celny pobiera opłatę ryczałtową równą wartości celnej towaru, natomiast gdy niższa od równowartości kwoty 10 euro, organ celny pobiera opłatę ryczałtową w wysokości równowartości kwoty 10 euro.

Mając na uwadze treść wyżej przytoczonych uregulowań oraz okoliczności stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że rozstrzygające sprawę organy w sposób prawidłowy ustaliły skarżącej opłatę za przechowywanego towaru, który został u niej zajęty, wyliczając ja jako iloczyn wartości towaru (5 800 zł), 9 rozpoczętych miesięcy przechowania i stawki 5 %.

W kwestii ustalenia wartości towaru organy prawidłowo zastosowały metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. tzw. metodę ostatniej szansy, opierając się na oświadczeniu skarżącej i porównaniu cen podobnych towarów oferowanych na rynku, jako że nie było możliwości zastosowania innych metod, wskazanych w art. 29 i art. 30 WKC.

Wątpliwości nie budzą też pozostałe wskaźniki, przyjęte do wyliczenia opłaty, tj. liczba rozpoczętych miesięcy przechowania, liczona od dnia zajęcia towaru i stawka opłaty, która odpowiada wysokości wskazanej w § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Kwestionując legalność zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła przede wszystkim to, że na wysokość wymierzonej jej opłaty wpłynęła długość postępowania przed sądem powszechnym, na które nie miała wpływu, a także trudną sytuację ekonomiczną na Ukrainie, których organ nie wziął pod uwagę.

Odnosząc się do tych twierdzeń podkreślić należy, że ustalając opłatę za przechowanie towaru w depozycie celnym organ jest związany przepisami Prawa celnego oraz rozporządzenia, które nie pozostawiają mu swobody w tym zakresie. Regulacje te nie opierają się na uznaniowości, nie przewidują też miarkowania wysokości opłaty, w oparciu o takie kryteria jak sytuacja ekonomiczna strony czy też ewentualna opieszałość innych organów czy sądów. Organ nie mógł więc uwzględnić podnoszonych przez stronę okoliczności.

W tym miejscu należy podkreślić, że prawo do wniesienia apelacji w postępowaniu sądowym jest uprawnieniem procesowym strony, skorzystanie z którego nie może być rozpatrywane w charakterze okoliczności uzasadniających zmniejszenie obciążających ją należności publicznoprawnych, wynikających pośrednio lub bezpośrednio z tego faktu. Wprawdzie wydłużenie postępowania sądowego, w następstwie wniesionego środka odwoławczego, jeżeli chodzi o postępowanie dotyczące orzeczenia przepadku rzeczy, w efekcie miało wpływ na wysokość opłaty naliczonej za przechowanie towaru, jednakże każdy podmiot, podejmujący określone decyzje procesowe, np. składający apelację, czyni to na własne ryzyko, ponosząc tego konsekwencje, także finansowe.

Na marginesie niniejszych rozważań zaznaczyć jedynie należy, że każda strona kwestionująca sprawność postępowania sądowego w swojej sprawie, a także swoje prawo do rozpoznania tej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może skorzystać z odpowiednich instrumentów, przewidzianych w tym celu, chociażby przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym, prowadzonym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2016, poz..1259). Nie może się to jednak odbywać w ramach postepowania administracyjnego, związanego chociażby z ustaleniem kosztów przechowania towaru w depozycie celnym.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), oddalił skargę.