Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 440/19 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych z rejestrów ewidencji ludności postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 lutego 2020 r. odrzucił skargę J. J. (dalej jako Skarżący) na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych z rejestrów ewidencji ludności. Sąd ten uznał, że skarżący pomimo wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczenie wpisu z dnia 5 września 2019 r. doręczonego mu w dniu 2 stycznia 2020 r., w wyznaczonym terminie nie uiścił wpisu od skargi, lecz ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił, że prawomocnym postanowieniem z 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SPP/Gd 110/19 WSA w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.

Sąd zaznaczył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie. Wniosek taki nie uchyla bowiem skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania i obowiązku uiszczenia przez stronę wymaganego wpisu. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni zatem strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 831/10, postanowienie z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13, postanowienie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12).

W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał za uzasadnione odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. J., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzucił, że Sąd I instancji odrzucając jego zażalenie naruszył art. 370 K.p.c. i nast. Skarżący wskazał, że przy złożeniu nowego wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych podał nowe okoliczności, pierwotnie nieznane, umożliwiające jego uwzględnienie, nie zaś odrzucenie. Do zażalenia dołączył kopię postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu IV Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt IV S 2/20, w którym Sąd ten zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości i oddalił jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący po prawomocnym oddaleniu jego wniosku o udzielenie prawa pomocy - postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2019 r. wydane na skutek wniesionego sprzeciwu, którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2019 r. gdzie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy – został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydział III WSA w Gdańsku z 5 września 2019 r. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od wniesionej w niniejszej sprawie skargi od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 27 maja 2019 r. Podstawę wezwania stanowił art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie było skutkiem prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy, gdzie skarżący nie otrzymał zwolnienia z ponoszenia kosztów sądowych. Wobec tego zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. powinien on od wniesionej skargi uiścić stosowny wpis. W razie jego nie uiszczenia we wskazanym terminie skarga w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu.

Skarżący otrzymał wezwanie w dniu 11 września 2019 r. (k. 24 akt) a zatem w terminie 7 dni powinien uiścić wskazany wpis. Zamiast tego skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Kolejny raz prawomocnie odmówiono mu przyznania tej formy pomocy – postanowienie WSA w Gdańsku z 18 listopada 2019 r.

Sąd i tym razem wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 19 grudnia 2019 r. Wezwanie dotarło do skarżącego w dniu 2 stycznia 2020 r. Z notatki urzędowej z 31 stycznia 2020 r. wynika, że skarżący i tym razem nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Zamiast tego ponownie (trzeci raz ) wniósł o przyznanie mu prawa pomocy – wniosek z 7 stycznia 2020 r.

Z powyższego wynika, że skarżący powinien uiścić wpis od skargi już po otrzymaniu wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 września 2019 r. Wówczas bowiem było już prawomocnie rozstrzygnięte, że skarżącemu prawo pomocy nie przysługuje. Termin do uiszczenia wpisu upływał 18 września 2019 r. Wpis w tym terminie nie został uiszczony i należało skargę skarżącego odrzucić.

Fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny z niewyjaśnionych powodów rozpoznał kolejny wniosek o prawo pomocy nie zmienia faktu, że skarga powinna zostać odrzucona i zaskarżone postanowienie z 12 lutego 2020 r. było prawidłowe, choć podstawy do jego wydania istniały już wcześniej.

NSA w pełni podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony już po prawomocnym rozpatrzeniu tej kwestii nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi określonego w zarządzeniu wzywającym do jego uiszczenia. Wystosowane wezwanie o uiszczenie wpisu jest skuteczne i biegnie termin do spełnienia wskazanego w nim obowiązku. Nie ma znaczenia, że skarżący ponawia swoje wnioski o udzielenie prawa pomocy. Prawomocnie kwestia ta została rozstrzygnięta. Skarżący powinien zastosować się do wezwania a jeśli tego nie uczynił to, musi liczyć się z konsekwencjami w postaci odrzucenia skargi na zasadzie art. 220 § 3 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i nie zasługiwało na uchylenie.

Odnosząc się do zażalenia wskazać należy, że Sąd I instancji nie orzekał na podstawie przepisów K.p.c. Nie miały one zastosowania i nie mogły być wobec tego naruszone. Ponadto fakt, że skarżący w jednym z wniosków wskazał nowe okoliczności, które miałyby mieć wpływ na udzielenie mu prawa pomocy nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia dotyczącego odrzucenia skargi z uwagi na brak uiszczenia wpisu. Argumentacja zażalenia nie mogła więc skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Nie jest istotne także to, że w innym postępowaniu przed innym sądem (postępowanie przed sądem cywilnym) skarżący uzyskał prawo pomocy. Sąd administracyjny samodzielnie, według własnego uznania ocenia okoliczności mające wpływ na udzielenie prawa pomocy i nie jest w tym zakresie związany oceną innego sądu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.