I GSK 1278/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2019-02-27	
Data wpływu	2016-10-24	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Izabella Janson
Lidia Ciechomska- Florek	
Symbol z opisem	6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny	
Hasła tematyczne	Celne prawo	
Sygn. powiązane	III SA/Po 1104/15	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Celnej	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 1369; art. 141 § 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2015 nr 0 poz 613; art. 120, art. 122, art. 121 § 1, art. 123, art. 187 § 1, art. 191, art. 235; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622; art. 65 ust. 5; Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1104/15 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1104/15 oddalił skargę Z. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IC) z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. procedurą celną dopuszczenia do wolnego obrotu objęto towar opisany w polu 31 SAD jako: siatka z włókna szklanego, zadeklarowany do kodu TARIC 7019 51 00 13 z kodem dodatkowym V999, dla którego jako kraj pochodzenia wskazano Tajlandię, w następstwie czego dla określenia kwoty długu celnego przyjęto stawkę celną erga omnes, na poziomie 3,5%. Do zgłoszenia celnego dołączono oryginał świadectwa pochodzenia Form A nr [...], wystawionego retrospektywnie w dniu [...].05.2012r., w którym to eksporter towaru: E. potwierdził podpisem swojego przedstawiciela, iż towar ten został wyprodukowany w Tajlandii i spełnia wymogi pochodzenia produktów określone dla Generalnego Systemu Preferencji w eksporcie do Polski. W polu 10 tego świadectwa pochodzenia widniało odniesienie do faktury nr [...] z dnia [...].04.2012r., również dołączonej do powyższego zgłoszenia celnego, wystawionej na przedmiotowy towar dla "P.P.H.U. T. Z. K., [...],[...],[...]" przez "E.., [...] a opiewającej na kwotę 72.349,60 USD. Do zgłoszenia dołączono również "Bill of Fading" nr [...], który jako miejsce załadunku towaru wskazuje Laem Chabang w Tajlandii.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu wszczął postępowanie celne w sprawie towaru objętego ww. procedurą celną dopuszczenia do wolnego obrotu, mające na celu sprawdzenie prawidłowości klasyfikacji taryfowej towaru oraz ewentualne pobranie należności celnych w prawidłowej wysokości.

W dniu [...] września 2014r. do Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu wpłynęło pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] września 2014r. wraz z raportem końcowym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Raport był efektem przeprowadzonego w Tajlandii dochodzenia we współpracy z władzami tego kraju w związku z podejrzeniem przeładunku w Tajlandii tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chin, który miał na celu uchylenie się od obowiązku opłacenia cła liczonego według stawki konwencyjnej oraz cła antydumpingowego od importu tych produktów, nałożonego tymczasowo rozporządzeniem Komisji (EU) nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011r. Celem tych czynności było ustalenie rzeczywistego pochodzenia tych towarów. Sprawa dotyczyła tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m².

Przeprowadzone dochodzenie potwierdziło, że wszystkie przywozy tkanin siatkowych z włókien szklanych z Tajlandii do Unii Europejskiej – w tym m.in. przez spółkę E. – były przeładowywane w strefie wolnego handlu w Laem Chabang w Tajlandii, gdzie następowała tylko zmiana kontenerów. Towary te nie były wytwarzane ani poddawane żadnej innej obróbce na terenie Tajlandii i wobec tego nie mogły uzyskać statusu preferencyjnego lub niepreferencyjnego pochodzenia tajlandzkiego.

Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. określił skarżącemu prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego (A00) w wysokości 17.452,00 zł oraz należną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości: 156.820,00 zł; powiadomił go o retrospektywnym zaksięgowaniu kwot pozostających do pokrycia prawnie należnych: kwoty długu celnego w wysokości 8.726,00 zł, kwoty cła antydumpingowego w wysokości: 156.820,00 zł wraz z odsetkami; oraz wezwał Z. K. do wpłaty niepobranych należności celnych w łącznej wysokości 165.546,00 zł oraz obliczonych samodzielnie odsetek, w terminie 10 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ celny wskazując na ww. ustalenia zanegował zadeklarowane przez importera w zgłoszeniu celnym pochodzenie towarów, co skutkowało koniecznością określenia kwoty długu celnego obliczonej według stawki celnej erga omnes oraz należnego cła antydumpingowego.

Orzekając na skutek odwołania, Dyrektor IC decyzją z dnia [...] września 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania strony do naliczenia oraz wpłaty kwoty odsetek i umorzył postępowanie w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie sam przywóz siatki z włókna szklanego z Tajlandii podlegał rozszerzonemu ostatecznemu cłu antydumpingowemu. Towar ten podlegał konwencyjnej stawce celnej; zasadniczym dowodem w tej kwestii są ustalenia OLAF, które wykazały brak dokonanej w Tajlandii obróbki na chińskim towarze, wystarczającej do nadania statusu produktów pochodzących (GSP). Zdaniem organu II instancji podanie w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych nie było spowodowane okolicznościami wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania zgłaszającego. Dlatego odsetki od określonych w decyzji kwot należności celnych należało uznać za nienależne.

Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia uznał, że organy prawidłowo stwierdziły, że w dniu przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego, tj. w dniu [...].06.2012 r., wdrożeniu podlegało rozporządzenie Komisji (UE) nr 437/2012 z dnia 23 maja 2012 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Tajwanu i Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajwanu i Tajlandii, oraz poddające ten przywóz rejestracji (Dz.Urz. UE L 2012.134.12), które w art. 2 nakazywało organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii tkanin siatkowych o otwartych oczkach włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m². Ponadto we wskazanej dacie obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. UE L 2011.204.1) – nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz wskazanych tkanin siatkowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, według ustalonej stawki (art. 1 ust. 1 i 2).

WSA zaznaczył, że w myśl przepisów celnych "kraj wysyłki towaru" i "kraj pochodzenia towaru" nie są pojęciami tożsamymi. W dniu 17.01.2013 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 21/2013 z dnia 10 stycznia 2013 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Tajwanu i Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajwanu i Tajlandii (Dz.Urz. UE L 2013.11.1), które na mocy art. 1 ust. 2 zobligowało organy celne do retrospektywnego poboru cła antydumpingowego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011, stosowanego wobec "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" również od towarów klasyfikowanych do kodu TARIC 7019 51 00 13, których przywóz został zarejestrowany zgodnie z art. 2 rozporządzenia 437/2012, bez względu na to, czy przywóz ten został zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Tajwanu i Tajlandii.

Sąd I instancji stwierdził, że Dyrektor IC prawidłowo ocenił, iż w załącznikach 1.1 i 1.2 raportu końcowego OLAF wykazano bezpośredni związek pomiędzy przeładunkiem przedmiotowej siatki z włókna szklanego w Tajlandii a importem – wg dokumentu SAD nr OGL [...] z dnia [...].06.2012 r. – do UE. Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się faktura handlowa, z której wynika sprzedaż przedmiotowych towarów przez E. w Bangkoku na rzecz skarżącego. Z ustaleń Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF wyniknęło zaś, że przeładowywany i przepakowywany do innych kontenerów na terenie Tajlandii towar nie był wytwarzany ani poddawany żadnej innej obróbce w tym kraju i w związku z tym nie można było potwierdzić ich preferencyjnego lub niepreferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia. Istotne znaczenie ma okoliczność, że pismem nr [...] z dnia [...].05.2014 DFT poinformował OLAF (załącznik nr 2 do raportu), że świadectwo preferencyjnego pochodzenia towaru FORM A nr [...] z dnia [...].05.2012 r. jest autentyczne, ale eksporter nie przedstawił dowodów potwierdzających, że uprzywilejowana dostawa towaru pochodziła z Tajlandii i w związku z tym DFT nie mógł stwierdzić z pełną stanowczością, czy w odniesieniu do towaru objętego wybranym świadectwem pochodzenia można zastosować preferencje. Niezależnie od tego z raportu wynika, iż OLAF uzyskał szczegółowe informacje potwierdzające pochodzenie towaru z Chińskiej Republiki Ludowej (niepreferencyjne). W tej sytuacji import siatki z włókna szklanego, po przedstawieniu świadectwa pochodzenia na FORM A wydanego przez Wydział Handlu Zagranicznego w Tajlandii (DFT) dla spółki E. podlegał konwencyjnej 7% stawce celnej (zamiast preferencyjnej 3,5%). W ocenie WSA organ zasadnie przyjął, że w tym wypadku świadectwo pochodzenia preferencyjnego nie mogło stanowić dowodu, że produkty spełniają unijne wymagania dotyczące pochodzenia. Zgodnie z unijnymi regułami preferencyjnego pochodzenia towarów oraz w oparciu o wyniki dochodzenia w Tajlandii prowadzonego wspólnie przez OLAF i władze tajlandzkie oraz na podstawie przekazanych przez te władze danych stwierdza się, że produkty nie są pochodzenia tajlandzkiego, niezależnie od ewentualnej odpowiedzi władz Tajlandii do władz celnych państw Unii Europejskiej.

W ocenie WSA w analizowanym przypadku nie istniały podstawy do przyjęcia, że wskazane świadectwo pochodzenia towaru stanowiło dowód tego, że przedmiotowy towar spełnił unijne wymagania dotyczące pochodzenia towarów. Dowody dostępne w tym przypadku jednoznacznie wskazują, iż towar pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. Jak wskazano powyżej, z ustaleń Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF wyniknęło, że wspomniana siatka z włókna szklanego była jedynie przeładowywana i przepakowywana do innych kontenerów na terenie Tajlandii. Stanowiło to zatem niewystarczającą obróbkę do nadania zarówno niepreferencyjnego GSP (w rozumieniu art. 24 WKC) jak i preferencyjnego GSP (stosownie do art. 78 ust. 1 lit. a, b, k rozporządzenia wykonawczego do WKC) tajlandzkiego pochodzenia. W rezultacie powyższych ustaleń organ prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie sam przywóz siatki z włókna szklanego z Tajlandii – pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej – podlegał rozszerzonemu ostatecznemu cłu antydumpingowemu. Towar ten podlegał konwencyjnej stawce celnej. Zasadniczym dowodem w tej kwestii były ustalenia OLAF, które wykazały brak dokonanej w Tajlandii obróbki na chińskim towarze, wystarczającej do nadania statusu produktów pochodzących (GSP).

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie dla jej wyjaśnienia i wydania stosownego rozstrzygnięcia znaczenie mają tylko te dokumenty wchodzące w skład ww. raportu końcowego OLAF, które dotyczą bezpośrednio towarów dopuszczonych do obrotu według zgłoszenia celnego OGL [...]. Pozostałe materiały nie miały związku z tą sprawą, gdyż dotyczyły importu towarów, dla których zadeklarowano w zgłoszeniach celnych malezyjskie lub niemieckie pochodzenie, co dla postępowania przeprowadzonego sprawie nie miało znaczenia.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przyjęcie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Dyrektora IC z naruszeniem obowiązujących ten organ procedur, a ponadto poprzez nierozważenie znacznej części zarzutów i argumentacji strony skarżącej, przedstawionej w skardze a także w toku postępowania - na rozprawie w dniu 6 lipca 2016r., do których WSA nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 20 ust. 1 i 2, art. 27 lit. b, art. 245 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z późn. zm.), art. 78 ust. 1 lit. a, b, k rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z późn. zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (t.j.Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm.), art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (LIE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 204 z dnia 09.08.2011 r., str. 1 z późn. zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 21/2013 z dnia 10 stycznia 2013 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Tajwanu i Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajwanu i Tajlandii (Dz. Urz. UE L 11 z dnia 16.01.2013 r., str. 1), art. 3, art. U ust. 2 i ust. 3, art. 20 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. Urz. WE L 2013, Nr 248, str. 1) - poprzez zastosowanie ww. przepisów dotyczących przywozu towarów z Chińskiej Republiki Ludowej, w sytuacji gdy strona sprowadzała towar z Tajlandii, a przywóz nie został poddany rejestracji,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122 i art. 121 § 1,123, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z całym materiałem dowodowym i raportami OLAF wraz z wszystkimi załącznikami,

4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122 i art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych poprzez oparcie się na nieprzetłumaczonych dowodach, nieujawnionych w całości stronie i niezałączonych do akt sprawy, zawierających w sobie sprzeczności uniemożliwiające jednoznaczne ustalenie faktów, niepodważających wiarygodność dokumentu urzędowego jakim jest świadectwo pochodzenia FORM A - wystawione przez władze tajlandzkie

5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191, art. 181, art. 188 w zw. z art. 180 oraz art. 194 § 1 i 3 o.p. w zw. z art. 73 ustawy — Prawo celne oraz w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., poprzez bezkrytyczną, jednostronną i całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego, brak reakcji na zastrzeżenia odwołania co do rzetelności i wiarygodności raportu OLAF, a w konsekwencji brak dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o szczątkowe twierdzenia raportu OLAF, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu faktów i okoliczności podważających wiarygodność ww. raportu,

6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji RP oraz art. 122 i art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, w wyniku zastosowania z mocą wsteczną przepisów dotyczących przywozu towarów z Chińskiej Republiki Ludowej, w sytuacji gdy strona sprowadzała towar z Tajlandii, i działała w dobrej wierze, co do pochodzenia towaru z Tajlandii,

7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 188 o.p., art. 216 § 1 i art. 235 o.p. poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych strony pomimo tego, iż dotyczyły okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a okoliczności te nie były stwierdzone innymi dowodami.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika zaś, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Z przepisów tych wynika, że w skardze kasacyjnej powinny być wskazane naruszone przepisy prawa, a wnoszący skargę kasacyjną powinien wyjaśnić na czym polegało ich naruszenie.

W przypadku sformułowania zarzutów w oparciu o podstawę kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator zobowiązany jest nie tylko do powołania konkretnego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego (ewentualnie w połączeniu z przepisami procedury administracyjnej) ale i wyjaśnienia, na czym to naruszenie polegało, a także do wykazania, że mogło no mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wiec taki, iż gdyby do niego nie doszło, to zapadłoby rozstrzygnięcie o odmiennej treści. Wymogów tych nie uchyla uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 201, nr 1, poz. 15), gdyż także w świetle powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do samodzielnego konstruowania zarzutów kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego wyznacza zakres kontroli instancyjnej.

Poczynienie powyższych uwag było niezbędne z uwagi na konstrukcję rozpoznawanej skargi kasacyjnej.

W ramach zarzutów opartych o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) przez przyjęcie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ podatkowy z naruszeniem obowiązujących procedur, a ponadto przez nierozważenie znacznej części zarzutów i argumentacji przedstawionych w skardze, pismach procesowych i na rozprawie przed Sądem I instancji.

Otóż zgodnie z art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę procesową rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sporządzone według tych wymogów uzasadnienie wyroku ma w przyszłości umożliwić stronie oraz sądowi odwoławczemu prześledzenie dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także zapoznanie się z procesem myślowym, który doprowadził Sąd I instancji do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Z tego też względu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego, przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39) i gdy nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Powyższe oznacza więc, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować przyjętego stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy podatkowe z naruszeniem obowiązujących ten organ procedur, a taki m.in. zarzut został sformułowany w skardze kasacyjnej. Wskazać zatem należy, że w powołanej uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. (sygn. akt II FPS 8/09) wyjaśniono, że inna jest sytuacja jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji wymaga odniesienia się do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego (celnego). Innymi słowy, nie można zasadnie, na podstawie wyłącznie art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań procedury celnej, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny sprawy. Oznacza to, że za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stawiać zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt I GSK 1106/15, z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 412/12, z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2208/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Skarżący zarzucił w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera rozważań do znacznej części zarzutów i argumentów ze skargi, pism procesowych i zarzutów zgłoszonych na rozprawie.

Oznacza to, że skarżący z uznania za jeden z elementów uzasadnienia przytoczenia zarzutów skargi wywodzi obowiązek sądu odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w pismach procesowych.

Otóż w orzecznictwie sądowym za ugruntowany należy uznać pogląd, iż nie oznacza to, że dla spełnienia powyższego wymogu sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Zatem z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów i argumentów lub też pominięcia w swoich rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 16/12, z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 886/13, z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt I GSK 2343/15, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 3434/15, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Skarżący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów dotyczących nieprawidłowości i niedokładności przeprowadzonej kontroli OLAF, zbycia przez Sąd I instancji zarzutu niezałączenia do akt wszystkich załączników raportu OLAF oraz jego wiarygodności, nieodniesienia się do zarzutu naruszenia art. 122 i art. 121 § 1, art. 123, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p.

Wbrew powyższym twierdzeniom Sąd I instancji, zważywszy na całokształt motywów zaskarżonego wyroku, do zarzutów tych odniósł się. Kwestie te będą przedmiotem bliższych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z oceną pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej opartych o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Zauważyć też należy, że zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora IC z dnia [...] września 2015 r., która odnosiła się do zgłoszenia celnego z dnia [...] czerwca 2012 r. zaewidencjonowanego pod nr [...].

Z uzasadnienia tej decyzji, do czego odwołał się Sąd I instancji, jednoznacznie wynikało, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem został przywieziony z Chin w kontenerach i przeładowany także do kontenerów. Ustalenia te zostały oparte o dane zawarte w załączniku do raportu OLAF (nr 1.1, 1.2 oraz 1.3 i 5H).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać, że poddaje się wnikliwszej kontroli kasacyjnej zarzut o nieustosunkowaniu się przez Sąd I instancji do zarzutu o braku jednoznacznego stwierdzenia w raporcie OLAF, że został on przyjęty przez władze tajlandzkie zważywszy na uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym zweryfikowano stanowisko organów celnych w kwestii charakteru prawnego tego dokumentu jako dowodu.

Prawidłowość stanowiska zaprezentowanego przez Sąd I instancji wobec zarzutów skargi jest kwestią odrębną i nie może być przedmiotem oceny w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1133/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera treść pozwalającą na prześledzenie procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji i dokonanie kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu są bowiem logiczne i konsekwentne, a ponadto znajdują oparcie w aktach administracyjnych sprawy.

Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących przeprowadzonego przez organy celne postępowania stwierdzić trzeba, iż dla ustalenia pochodzenia towarów objętych zakwestionowanym zgłoszeniem celnym, zasadnicze znaczenie miały informacje zawarte w raporcie OLAF.

Z art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 i odpowiednio art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 wynika, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez OLAF, organ ten opracowuje raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań, jakie należy podjąć. Raport taki sporządza się z uwzględnieniem wymogów procedur ustanowionych w prawie krajowym danego państwa członkowskiego. Stanowi on dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba jego wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlega on takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów, ma taką samą wartość jak te raporty (por. wyroki NSA z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt I GSK 68/15, z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 444/09, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Innymi słowy raport OLAF kończący dochodzenie ma wartość dowodową jak protokół krajowego organu kontroli, co oznacza, że podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie wespół z pozostały materiałem zgromadzonym w sprawie.

Odnosząc to do stanu sprawy wypada wskazać, że w raporcie OLAF oprócz przedstawienia ustalonych okoliczności faktycznych, został też zaprezentowany wynik dochodzenia. Raport ten został sporządzony na podstawie dokumentów źródłowych. Informacje ujęte w raporcie OLAF i załącznikach do niego zostały pozyskane przez funkcjonariuszy unijnych przy współudziale tajlandzkich władz administracyjnych poprzez przeprowadzenie wspólnego dochodzenia.

W raporcie OLAF – w sposób szczegółowy i czytelny – opisano mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Tajlandii, w celu ich wywiezienia do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu tajlandzkiego, w celu omijania wprowadzonego wobec Chin cła antydumpingowego. tym samym została podważona rzetelność świadectw pochodzenia FORM A, wystawionych przez tajlandzkie organy. Walor dowodowy ma zaś jedynie autentyczne świadectwo pochodzenia FORM A, a raport OLAF tę autentyczność podważył.

Wbrew zarzutom skarżącego uwzględniwszy powyższe Sąd I instancji trafnie uznał, ze ustalenia organów przedstawione w zaskarżonej decyzji znajdują dostateczne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a postępowanie w tej sprawie prowadzone były w sposób budzący zaufanie do organów, w jego toku zaś podjęte były wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasługuje też na akceptację stanowisko Sądu I instancji, że organy trafnie uznały, iż nie było podstaw do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego skoro z raportu OLAF wynikało w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że przedmiotowe towary pochodziły z Chin. Wnioskowane zaś przez skarżącego dowody, jak zauważył Sąd I instancji mogłyby przyczynić się do odstąpienia od naliczenia odsetek z art. 65 ust. 5 Prawa celnego, co też organy celne uczyniły w zaskarżonej decyzji. Natomiast nie mogły przyczynić się do podważenia raportu OLAF, gdyż nie przedstawiono dowodów przeciwko danym w nim zawartych.

W ramach zarzutu sformułowanego w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej poza wskazaniem naruszenia art. 188 o.p. nie wskazano jakich istotnych okoliczności sprawy dotychczas niewyjaśnionych i niestwierdzonych innymi dowodami miały dotyczyć wszystkie oddalone wnioski dowodowe strony. W tej kwestii uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnej argumentacji. Natomiast Sąd I instancji ocenę odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego dokonał uwzględniwszy ich przydatność dla załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1 oraz art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz załatwił sprawę. Jako dowód dopuścił wszystko, co było niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem (art. 180 § 1, art. 181, art. 188 o.p.). Dokonana przez organ podatkowy ocena zgromadzonego w sprawach materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej jego oceny (art. 191 o.p.). Wbrew oczekiwaniom strony organ nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania w sposób nieograniczony. Natomiast dokonanie przez organ podatkowy, co zostało następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji, odmiennej od oczekiwań strony oceny niektórych z dowodów zgromadzonych w sprawie, czy też nieprzeprowadzenia pewnych dowodów nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organ może odstąpić od dalszego procedowania, o ile zgromadzony w sprawie materiał był kompletny, w tym znaczeniu, że pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja wystąpiła w sprawach, których dotyczy skarga kasacyjna.

Nie są przy tym trafne zarzuty, że skarżącemu uniemożliwiono zapoznanie się z całym zgromadzonym materiałem dowodowym. Skarżący zarzuty te opierał na twierdzeniu, iż uniemożliwiono mu zapoznanie się z całym raportem OLAF a więc bez przedstawienia innych załączników.

Reasumując zarzuty sformułowane w pkt 3, 4, 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne.

Wskazać należy, że z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, iż krajem pochodzenia towaru były Chiny, a tym samym do tej partii towaru miało zastosowanie rozporządzenie nakładające cło antydumpingowe na tego rodzaju towary, pochodzące z Chin, czyli rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 791/2011. Odwoływanie się w tej sytuacji przez skarżącego do naruszenia przez organ "zasady zagrożenia" nie jest trafne. Sąd I instancji prawidłowo wskazując na różny zakres przedmiotowych rozporządzeń trafnie wywiódł, że nie można podzielić stanowiska skarżącego dotyczącego niemożności retrospektywnego zaksięgowania cła antydumpingowego i zasady zagrożenia. Z przyjętych w sprawie ustaleń wynika, że organy przeciwstawiły świadectwu pochodzenia FORM A raport OLAF.

Stanowisko to jest zgodne z wykładnią dokonaną przez TSUE w wyroku z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie C-416/15 (publ. www.eur-lex.europa.eu), dotyczącym analogicznej problematyki.

W powołanym wyroku Trybunał wyraził pogląd, że art. 1 ust. 1 rozporządzenia rozszerzającego należy interpretować w ten sposób, iż ostateczne cło antydumpingowe rozszerzone przez ten przepis nie ma zastosowania z mocą wsteczną do produktów wysłanych z Tajwanu, wprowadzonych do swobodnego obrotu w Unii po wejściu w życie rozporządzenia początkowego, lecz przed wejściem w życie rozporządzenia wszczynającego. Niemniej jednak cło antydumpingowe nałożone przez art. 1 ust. 1 rozporządzenia początkowego ma zastosowanie do przywozu tych produktów, jeśli zostanie ustalone, że chociaż produkty te wysłano z Tajwanu i zgłoszono, iż pochodziły z tego państwa, to w rzeczywistości pochodzą one z Chińskiej Republiki Ludowej.

Powyższe dowodzi zatem o bezzasadności zarzutu zawartego w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej.

Skoro okazały się nietrafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania to oznacza, że skarżący nie zakwestionował skutecznie przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych o chińskim pochodzeniu towarów. W konsekwencji nietrafny jest zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, w którym podnosi się jedynie, że bezzasadnie zastosowano przepisy dotyczące przywozu towarów z Chin. Zauważyć przy tym należy, że skarga kasacyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia tego zarzutu. Zatem nie poddaje się on bliższej kontroli kasacyjnej.

Reasumując skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).