Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. K., E. K., R. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. - na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej "O.p." oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy własną decyzję z [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z [...] r. w sprawie ustalenia B. K., R. K. oraz E. K. i M. K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 17.464 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 46 za 2008 rok.

Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność ww. decyzji ostatecznej. W wyniku odwołania wniesionego przez E. K., M. K. oraz B. K. i R. K. decyzją z [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając w II instancji uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatnicy wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 9 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1419/10 oddalił skargę B. K., a następnie wyrokami z 21 grudnia 2011 r. oddalił skargi R. K. oraz E. i M. K. w sprawach o sygn. akt odpowiednio I SA/Łd 1421/10 oraz I SA/ŁD 1420/10. Skargi kasacyjne wniesione przez podatników do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały przez ten Sąd oddalone prawomocnymi wyrokami z 27 marca 2014 r. wydanymi pod. sygn. akt II FSK 1063/12, II FSK 964/12 i II FSK 965/12.

W wyniku ponownie wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło nieważność ww. decyzji ustalającej podatnikom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok. W uzasadnieniu Kolegium powołując się na treść art. 247 § 1 pkt 4 O.p. wyjaśniło, że organ podatkowy ustalił stronom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok w wysokości 17.464 zł nie biorąc pod uwagę faktu, że ostateczną decyzją z [...] r. ustalił już stronom wysokość tego zobowiązania. Natomiast decyzją z [...] r. w trybie art. 254 O.p. zmienił w części decyzję nr [...] z [...]r. i ustalił stronom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. , przez co wydana decyzja jest obarczona wadą wynikającą z art. 247 § 1 pkt 4 O.p.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...]r. SKO w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji, podtrzymując argumentację przedstawioną w tym rozstrzygnięciu.

W skardze do sądu administracyjnego podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt O.p. Formułując zarzuty podatnicy podnieśli, iż:

1. zaskarżona decyzja SKO w Ł. została wydana pomimo upływu 5 letniego terminu od doręczenia tej decyzji;

2. zaskarżona decyzja narusza przepis art. 247 § 1 pkt 4 O.p., ponieważ cyt: "(...) decyzje wydane w 2008 r. nie "nachodzą" na siebie czasowo a ponadto dotyczą innych stron tzn. E. i M. występują na obydwu decyzjach ale R. na wcześniejszych a B. na późniejszych, gdyż w trakcie roku nastąpiła zmiana właściciela połowy nieruchomości, zatem tożsamość czterech elementów występująca w obu sprawach wydaje się niespełniona aby można zastosować w/w artykuł";

3. nie będzie możliwe doręczenie nowej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok;

4. podatnikom nie zostały doręczone decyzje Prezydenta Miasta Ł wymienione na stronie 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tj. decyzja nr [...], decyzja nr [...] oraz decyzja nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w pierwszej kolejności wskazało, że decyzja z [...] r. ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości została doręczona stronie – E. i M. K. 24 lipca 2008 r., a podatnicy nie wnieśli od niej odwołania. Tym samym, biorąc pod uwagę brzmienie art. 70 § 1 O.p. choć termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem 31 grudnia 2013 r., to zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p. wobec wniesienia przez stronę skargi do WSA w Łodzi w listopadzie 2010 r. termin ten uległ zawieszeniu, które skończyło się w maju 2014 r. po zwrocie akt Kolegium w związku z prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych obydwu instancji. Wobec tego zdaniem organu bezzasadne są podawane przez skarżących okoliczności dotyczące terminu kiedy zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności i nie doszło też do naruszenia przepisu art. 249 O.p.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ podtrzymał argumentację wyrażoną w kwestionowanej decyzji a ponadto ustosunkowując się do czwartego zarzutu skargi stwierdził, że postanowieniem z [...] roku Kolegium sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w treści swojej decyzji z dnia [...] roku, nr [...], [...] i [...] w ten sposób, że na stronie 4 tej decyzji w miejsce oznaczenia nr decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku "[...]" wpisano oznaczenie "[...]", a w miejsce oznaczenia nr decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku "[...]" wpisano oznaczenie "[...]". Wyjaśniono również, że na str. 4 decyzji Kolegium z [...] r. omyłkowo powołany został nr [...] (niedotyczący żadnej wydanej decyzji) zamiast numer [...] dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

W myśl art. 249 § 1 punkt 1 O.p. organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie zaś z art. 249 § 2 O.p. okoliczności, o których mowa w § 1, uwzględnia się również w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. wszczęto z urzędu, co w świetle przytoczonego wyżej przepisu oznacza, że okoliczność upływu czasu, o której mowa w § 1 cytowanego art. 249 O.p. winna być także uwzględniona.

Jak wynika z akt przedstawionych sądowi wraz ze skargą decyzja Prezydenta miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2008, której nieważność stwierdzono w niniejszym postępowaniu, została doręczona podatnikom E. i M. K. w dniu 24 lipca 2008r.

W aktach sprawy brak jest natomiast daty doręczenia wymienionej decyzji B. K.. Zauważyć bowiem należy, że kserokopia zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji przez wymienionego skarżącego dotyczy decyzji o numerze [...] nie dokumentuje więc doręczenia przedmiotowej decyzji wymienionemu podatnikowi.

Sam jednak skarżący B. K. w treści skargi przyznał, że przedmiotowa decyzja z dnia [...]r. została "doręczona kilka dni później". W tej sytuacji przyjąć należy, że także B. K. decyzja ta została doręczona w lipcu 2008r.

Ustalenie to dotyczące wszystkich adresatów przedmiotowej decyzji jest o tyle istotne, że zgodnie z powołanym wyżej art. 249 § 1 punkt 1 O.p. data doręczenia decyzji otwiera termin uprawniający do wydania decyzji stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji.

W toku ponowionego postępowania organ będzie musiał rozważyć czy termin 5 letni, o którym mowa w art. 249 § 1 punkt 1 O.p. został zachowany. W postępowaniu dotychczasowym bowiem odpowiadając na zarzut strony dotyczący upływu terminu z art. 249 § 1 punkt 1 O.p. akcentował zachowanie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z art. 70 § 1 O.p., który w sprawie nie ma zastosowania.

Przyjmując nawet, iż doręczenie tej decyzji B. K. nastąpiło ostatniego dnia lipca 2008 r. (31.07.2008 r.), to i tak organ winien rozważyć czy zaskarżona decyzja została wydana po upływie tego terminu. Skoro bowiem doręczenie nastąpiło w dniu 31 lipca 2008 r., to termin do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej upłynął 1 sierpnia 2013 r.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie SKO wydało decyzję w I instancji w dniu [...] 2014 r., zaś w II instancji w dniu [...] 2014 r., a więc znacznie po upływie ustawowego terminu.

Judykatura i doktryna prezentują w zakresie terminu z art. 249 § 1 punkt 1 stanowisko jednolite, sprowadzające się do tezy, iż termin określony w art. 249 § 1 O.p. odpowiada wprawdzie czasem trwania terminowi określonemu w art. 70 § 1 O.p., ma jednak zupełnie inny charakter. Nie jest bowiem terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli przedawnienia w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 9 O.p., gdyż nie wywołuje skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania. Dlatego też omawiany termin, odmiennie niż termin określony w art. 70, na który powołuje się m.in. art. 247 § 2, biegnie niezależnie od tego, czy nastąpiła zapłata podatku, czy też nie, a do jego biegu nie mają zastosowania instytucje przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Termin, o którym mowa w art. 249 § 1 pkt 1 O.p., jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to termin nieprzywracany (B. Gruszczyński, Ordynacja podatkowa komentarz, s. 956-957 Warszawa 2011Lexis Nexis oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Bd 617/11).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę akceptuje w całej rozciągłości powyższe zapatrywanie.

Tak więc stwierdzić należy, że jak wskazano wyżej, w zaskarżonej decyzji organ pominął kwestię upływu terminu, w którym był uprawniony do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej. Jednak w toku ponowionego postępowania nie uniknie konieczności rozważenia tej kwestii i wyciągnięcia stosownych wniosków procesowych wyrażonych w formie prawnie dopuszczalnych aktów organu administracji publicznej w tym zakresie.

Reasumując stwierdzić wypada, że w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy nie wziął pod uwagę treści cytowanych wyżej art. 249 § 1 punkt 1 i § 2 O.p., co mogło mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, mimo, że na taką ewentualność wskazywali skarżący.

W toku ponowionego postępowania organ ten będzie zobowiązany do uwzględnienia treści cytowanych wyżej przepisów obowiązującego prawa.

W sytuacji uwzględnienia zarzutu najdalej idącego, bo dotyczącego braku odniesienia się organu do kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skarg stało się bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

mko