Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. N. i innych na postanowienie Komisarza Wyborczego w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w podziale gminy na okręgi wyborcze oddala skargę.

1. Komisarz Wyborczy w [...] postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r. nr 213/2023, działając w trybie art. 419 § 2 i § 2a ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), dokonał podziału Gminy S. na okręgi wyborcze, ustalił ich granice, numery oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu.

Komisarz wskazał, że w wyniku analizy ustalono, iż w okręgach wyborczych nr 10, 12, 15 - sołectwa - odpowiednio R., M. i M., które mogą samodzielnie stanowić okręgi wyborcze - były połączone z sołectwami niemogącymi samodzielnie stanowić okręgów wyborczych. Układ przestrzenny w tej części gminy pozwalał na takie połączenie sołectw niemogących samodzielnie stanowić okręgów wyborczych w dwa okręgi wyborcze, które sprawiło, że ww. trzy sołectwa mogły samodzielne utworzyć okręgi wyborcze. W związku z tym m.in. z okręgu 10 wyłączono sołectwo P., ponieważ sołectwo M. samodzielnie tworzy okręg wyborczy. Natomiast sołectwa K. i P. zostały przyłączone do okręgu 11 tworzącego spójny geograficznie okręg składający z się sołectw, które nie mogły samodzielnie utworzyć okręgów wyborczych.

2. R. N. i inni wnieśli skargę na powyższe postanowienie, domagając się pozostawienia sołectwa P. łącznie z sołectwem M. w jednym wspólnym okręgu wyborczym (dotychczasowy okręg nr 10). Skarżący zarzucili, że zmiany dokonane przez Komisarza Wyborczego doprowadziły do dużej dysproporcji zarówno demograficznej, jak i obszarowej w zakresie okręgów nr 10 i nr 11. Skarżący wskazali ponadto, że dokonany podział nie uwzględnia więzi społecznych, rodzinnych, gospodarczych oraz kulturowych.

3. W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wniósł o jej oddalenie.

4. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:

4.1. Skarga jest niezasadna.

4.2. W niniejszej sprawie sporne jest, czy odłączenie sołectwa P. od sołectwa M. i przyłączenie do okręgu wyborczego nr 11 nastąpiło zgodnie z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, gdyż art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego, odnoszący się wprost do gmin leżących na terenach wiejskich, ustanawia zasadę, że jednostka pomocnicza gminy stanowi okręg wyborczy. Wprawdzie w ww. normie prawnej ustawodawca dopuścił możliwość łączenia, jak i dzielenia takich jednostek pomocniczych, jednak tylko wówczas, gdy wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. Jednocześnie w treści art. 417 § 3 Kodeksu wyborczego zawarte zostały dodatkowe przesłanki, które uzasadniają dokonanie podziału jednostki pomocniczej gminy.

4.3. Sposób podziału gminy na okręgi wyborcze określa Kodeks wyborczy stanowiąc w art. 417 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego, że okręg wyborczy obejmuje część obszaru gminy, z tym że w gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy. Jednostki pomocnicze gminy łączy się w celu utworzenia okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. Wszystkie z utworzonych przez Komisarza Wyborczego w [...] okręgów wyborczych mieszczą w ustawowej normie (od 0,50 do 1,49).

4.4. Proponowany przez R. N. i innych podział gminy na okręgi wyborcze nie spełnia wymogu określonego w art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego, albowiem nie jest możliwe dokonanie podziału na okręgi wyborcze w taki sposób, by wszystkie sołectwa, którym według jednolitej normy przedstawicielstwa przypada ułamkowa liczba mandatów tworzyły samodzielne okręgi wyborcze.

4.5. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że podział dokonany postanowieniem Komisarza Wyborczego w [...] z [...] grudnia 2023 r. jest zgodny z powołanymi przepisami Kodeksu wyborczego. Nie jest zatem trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy wyborcze wymienionych przepisów Kodeksu wyborczego.

4.6. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, iż komisarz wyborczy w ramach czynności nadzorczych nie wziął pod uwagę innych aspektów (historycznych, komunikacyjnych czy funkcjonalnych), wskazać należy, że przepisy Kodeksu wyborczego nie przewidują wymogu uwzględniania w podziale na okręgi wyborcze więzi łączących poszczególne sołectwa, a także kwestii dotyczących infrastruktury łączonych w jeden okręg wyborczy sołectw. Zagadnienia te mogą być ewentualnie brane pod uwagę przy dokonywaniu podziału, lecz dopiero po uwzględnieniu przez radę regulacji określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności określonych w art. 417-419.

4.7. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego nie narusza prawa, dlatego też zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.8. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) w zw. z 420 § 1 Kodeksu wyborczego orzekł, jak w sentencji.