Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 129/22 w przedmiocie odrzucenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 14 grudnia 2021 r., znak: SO-II.621.96.2021 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 129/22 odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 14 grudnia 2021 r., znak SO-II.621.96.2021, w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z 14 grudnia 2021 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2022 r. wezwano skarżącego do złożenia 2 odpisów skargi, a także uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi.

Odpis przedmiotowych zarządzeń do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi doręczono skarżącemu w dniu 16 lutego 2022 r. W dniu 22 lutego 2022 r. skarżący uiścił wpis od skargi, natomiast w dniu 25 lutego 2022 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie brakujące odpisy skargi.

Postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na uzupełnienie braków formalnych po upływie zakreślonego terminu.

W piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r. (nadanym pocztą w dniu 14 kwietnia 2022 r.) skarżący wniósł o zarejestrowanie sprawy pod innym numerem i ponowne jej rozpoznanie. W uzasadnieniu wniesionego pisma strona zwróciła się z prośbą o rozważenie możliwości uznania spóźnienia za niewielkie uchybienie proceduralne, wyjaśniając przy tym, że wnioskodawca był w tym czasie w okresie rekonwalescencji po operacji kardiologicznej przeprowadzonej miesiąc wcześniej, tj. w dniu [...] 2022 r. Tym samym wnioskodawca z zawinionym opóźnieniem spełnił obowiązki proceduralne, przy czym opóźnienie nie było rażące.

Zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r., Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi potraktował pismo skarżącego z dnia 11 kwietnia 2022 r., jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu.

Sąd podkreślił, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia.

Z treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a"). wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 p.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu, zgodnie z którą jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zgodnie natomiast z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Sąd wyjaśnił, że z wyżej wymienionych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Treść art. 87 § 1 i art. 88 p.p.s.a. wskazuje, że wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że w sytuacji, gdy strona nie jest świadoma uchybienia terminu do usunięcia braków skargi, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o jakim mowa, rozpoczyna bieg od daty dowiedzenia się o fakcie uchybienia terminu, co z reguły będzie miało miejsce z chwilą doręczenia stronie odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi (por. postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt I OZ 44/12; z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I GZ 123/11 oraz z dnia 20 sierpnia 2010r., sygn. akt II OZ 779/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd I instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie siedmiodniowego terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., uznając, że przyczyna uchybienia terminu, tj. niewiedza o uzupełnieniu braków formalnych skargi po zakreślonym terminie ustała najpóźniej w dniu 5 kwietnia 2022r., tj. w dniu, w którym skarżący otrzymał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r. o odrzuceniu skargi. Jak wynika z pisma strony z 11 kwietnia 2022 r. (data nadania na poczcie 14 kwietnia 2022), niewątpliwie zostało ono złożone w odpowiedzi na doręczony odpis postanowienia z 30 marca 2022 r., o odrzuceniu skargi. Zatem skarżący o powyższym uchybieniu dowiedział się dopiero z uzasadnienia ww. postanowienia.

Wobec powyższego Sąd przyjął, że jeżeli strona nie wie o uchybieniu przez nią terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to od dnia doręczenia jej postanowienia o odrzuceniu skargi ustaje przyczyna niezachowania terminu do dokonania tej czynności i od tej chwili rozpoczyna swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skoro zatem odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony skarżącemu dnia 5 kwietnia 2022 r, to znaczy, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należało złożyć najpóźniej do dnia 12 kwietnia 2022 r. (wtorek). Tymczasem skarżący nadał swój wniosek pocztą dopiero w dniu 14 kwietnia 2022 r. (czwartek), co według Sądu oznacza, że wniosek ten jest spóźniony i podlega odrzuceniu.

Według stanowiska Sądu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.

Z uwagi na złożenie rzeczonego wniosku po terminie, Sąd nie zajmował się merytorycznymi przesłankami przywrócenia terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. B., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości z powodu wydania orzeczenia na podstawie dowodów pochodzących z przestępstwa.

Uzasadniając żalący wskazał na włamanie do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego oraz na uznanie Wojewody, że dokonanie przestępstwa kryminalnego włamania i zaboru mienia nie stanowi przeszkody w zameldowaniu dokonującego przestępstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast stosownie do art. 88 tej ustawy, spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Z przytoczonych przepisów wynika także to, że jeżeli Sąd odrzuca wniosek o przywrócenie terminu, to musi wskazać, co było według wnioskodawcy przyczyną uchybienia terminu i kiedy ta przyczyna ustała.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał wyraźnie, co było według skarżącego przyczyną uchybienia przez niego terminu do wniesienia skargi i w związku z tym ustalił, kiedy ta przyczyna ustała. Okoliczności te wynikają wprost z ustaleń faktycznych sprawy, jak również z samego przebiegu postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., jest aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął – czy też nie – przed jej dopełnieniem. Jeżeli zatem od postanowienia o odrzuceniu skargi nie zostało złożone zażalenie, to termin siedmiodniowy z art. 87 § 1 p.p.s.a., przewidziany na złożenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, zaczyna swój bieg od daty doręczenia postanowienia Sądu I instancji rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12, z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1355/16, z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 207/17, z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1267/17, z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 866/17 oraz z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 128/21).

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarżący powinien w ciągu 7 dni od otrzymania postanowienia odrzucającego jego skargę złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przy czym, w zażaleniu skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności, które wyjaśniałyby przyczyny uchybienia terminowi, natomiast podniósł jedynie twierdzenia przedstawione w skardze. W konsekwencji, nie było podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności dla wnioskowanego przywrócenia terminu, jak też w odniesieniu do niezachowania siedmiodniowego terminu dla wniesienia tegoż wniosku, gdzie to na wnioskującym spoczywa obowiązek choćby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji