Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta m.st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Wójtem Gminy Białowieża przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie schronienia w schronisku dla bezdomnych postanawia wskazać Wójta Gminy Białowieża jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 20 WRZEŚNIA 2024 R. PREZYDENT W. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY B. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU O PRZYZNANIE SCHRONIENIA W SCHRONISKU DLA BEZDOMNYCH.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2024 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W.1 W. wpłynął wniosek S.S. o przyznanie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych. Prezydent wskazał, że w toku rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że zainteresowany posiada ostatni adres zameldowania na pobyt stały w miejscowości T. [...] w gminie B. Wskazał także, że zainteresowany jest osobą bezdomną, bezrobotną bez prawa pobierania zasiłku, przy czym w związku z jego pracą jako wolontariusz w schronisku dla bezdomnych, w którym przebywa, nie zachodzą przesłanki określenia właściwego organu na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2024 r. poz. 1283), dalej: u.p.s. Dodatkowo Prezydent wskazał, że pomiędzy organami istnieje odrębny spór o właściwość zainicjowany odrębnym wnioskiem zainteresowanego, będący przedmiotem rozpoznania w sprawie I OW 127/24.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy B. wniósł o wskazanie Prezydenta W. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany od kilkudziesięciu lat przebywa w Warszawie i tam koncentruje swoją działalność życiową, w związku z czym należy uznać je za jego miejsce zamieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Prezydenta W., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy B.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie schronienia w schronisku dla bezdomnych.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednakże należy odnotować, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje odrębną regulację w przypadku osób bezdomnych. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ponadto zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W rozpoznawanej sprawie status zainteresowanego jako bezdomnego nie jest kwestionowany. Z akt sprawy wynika, że w okresie złożenia wniosku o przyznanie schronienia w schronisku dla bezdomnych przebywa on w schronisku dla bezdomnych mężczyzn w W. przy ul. P. [...]. Jednocześnie, z akt sprawy wynika, że pracuje on w tym schronisku jako wolontariusz, co wskazuje, że jego bieżące potrzeby są zabezpieczone i w sprawie nie zachodzi przypadek uzasadniający ustalenie właściwości miejscowej organów na podstawie art. 101 ust. 3 u.p.s. Oznacza to, że organ właściwy do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego powinien zostać ustalony na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s., tj. z uwzględnieniem ostatniego adresu miejsca zameldowania na pobyt stały. Skoro jak ustalono w toku sprawy zainteresowany ostatni meldunek na pobyt stały miał na terenie Gminy B., to organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego jest Wójt Gminy B.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.