Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2009r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę.

W dniu [...]r. Burmistrz Miasta Z. wydał decyzję nr [...]o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej [...] J. Z., położonej przy ul. J. [...] w Z. na działce nr [...]w obr.[...].

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta Z., po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. 48 w Z. – Z. G. , odmówił wznowienia postępowania zakończonego wyżej wymienioną decyzją z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]r.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 745/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił powyższe decyzje organów obu instancji z dnia [...] r. i z dnia [...]r.

W wyroku tym Sąd stwierdził, że zdecydowanie przedwczesną była próba organów "przesądzenia o statusie Wspólnoty jako niestronie postępowania wznowieniowego już na etapie badania dopuszczalności wniosku w trybie art. 149 § 3 k.p.a. (...) Burmistrz Miasta Z. jako organ pierwszej instancji w tym trybie postępowania winien uprzednio wszcząć postępowanie wznowieniowe. O ile organ, w wyniku takiego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, uzna bezzasadność twierdzeń wnioskodawcy co do interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu, dopiero wtedy winien dać temu wyraz w orzeczeniu wydanym już po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Po wszczęciu postępowania wznowieniowego i ewentualnym stwierdzeniu istnienia podstaw do jego wznowienia organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia całego postępowania wyjaśniającego w sprawie z zapewnieniem stronie czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania".

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz Miasta Z. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej [...] J. Z., położonej przy ul. J. [...] w Z. na działce nr [...] w obr.[...].

Decyzjami z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Burmistrz Miasta Z. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. nr[...]. Decyzje te zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzjami z dnia [...]r. i z dnia [...]r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz Miasta Z., przywołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 104 w związku z art. 28 kpa, umorzył postępowanie wznawiające postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej [...] J. Z., położonej przy ul. J. [...]w Z. na działce nr [...] w obr.[...], ze względu na uznanie, że Wspólnota Mieszkaniowa, ul. W. P. [...] nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wyżej wymienioną decyzją.

W uzasadnieniu organ I instancji przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdziwszy, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. W. P. [...] w Z. dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 kpa, zaznaczył, że pełnomocnik Wspólnoty Z. G., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jako przyczynę wznowienia postępowania wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa, jako strona postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia z nieznanych przyczyn została pominięta i nie brała udziału w tym postępowaniu. Wywodząc, że stosownie do art. 28 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wyłączną przesłanką korzystania ze statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest fakt znajdowania się w obszarze oddziaływania obiektu, pełnomocnik Wspólnoty powoływał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz na stanowisko Ministerstwa Środowiska z 9 stycznia 2007 r.

Burmistrz Miasta Z. podniósł, że w odpowiedzi na pismo Urzędu Miejskiego w Z. z dnia [...]r. o wskazanie, jaki jest i z czego wynika przywoływany przez Z. G. interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...], który uzasadniałby uznanie jej za stronę postępowania w świetle art. 28 kpa, w piśmie z dnia [...]r. wskazano, "iż pole elektromagnetyczne o wartościach ponad normatywnych znajduje się nad działką niezależnie od wysokości na jakiej występuje, to osoba prywatna bądź jednostka o osobowości prawnej posiada status strony w postępowaniu", a ponadto "nieruchomości tracą na wartości po wybudowaniu stacji".

Organ I instancji podał, że biorąc powyższe pod uwagę Burmistrz Miasta Z. na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 kpa postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. w związku z wytyczną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 745/07 wznowił postępowanie w celu ustalenia, czy wnioskodawca posiada w sprawie przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Przywołując treść art. 28 kpa oraz powołując się na "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego" B. Adamiak i J. Borkowskiego (Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2000), Burmistrz Miasta Z. stwierdził, że w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami tego postępowania są wnioskodawcy i bezpośredni sąsiedzi planowanej inwestycji oraz właściciele działek objętych przewidywanym obszarem oddziaływania. Organ zaznaczył, że konieczność utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania dla danego przedsięwzięcia powinna – zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo ochrony środowiska – wynikać z raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Badając, czy Wspólnota Mieszkaniowa ul. W. P. [...] posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Burmistrza Miasta Z. "nr [...] z dnia [...]r.", Burmistrz Miasta Z. zlecił wykonanie weryfikacji metodyki i wyników "Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nr [...] dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej [...] J. Z., położonej przy ul. J. [...] w Z. na działce nr [...] w obr.[...]". W ocenie weryfikacji raportu stwierdzono, że "raport został wykonany prawidłowo, nie zniekształca obrazu zagrożenia środowiskowego, a raczej jego braku. Autor raportu zastosował prawidłową, uzasadnioną fizykalnie metodykę wnioskowania, prawidłowo wykonał obliczenia. Uzyskał prawidłowe wnioski końcowe o braku zagrożeń. Ilustracje zamieszczone w raporcie prawidłowo obrazują sytuację".

Ustosunkowując się do pisma pełnomocnika skarżącej Wspólnoty złożonego po zapoznaniu się przez stronę z wyżej wymienionym opracowaniem i zawartego w nim wniosku "o przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska w oparciu o aktualny poziom wiedzy naukowej, co skutkuje koniecznością uzupełniania raportu o rzeczywiste oddziaływanie inwestycji na zdrowie i życie ludzi, zwierząt, dobra materialne ze szczególnym uwzględnieniem grup szczególnie narażonych, takich jak kobiety w ciąży, noworodki i dzieci", Burmistrz Miasta Z. stwierdził, powołując się na powyższą ocenę oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nr [...]"Budowa Stacji bazowej telefonii komórkowej J. Z. [...] zlokalizowanej na dz. [...] AM[...] obr.[...], ul. J. [...]", że w zasięgu oddziaływania stacji nadawczej nie ma zabudowy mieszkaniowej. W promieniu maksymalnego zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych (o wartości powyżej 0,1 W/m²) od obiektu sieciowego brak jest zabudowy mieszkaniowej. Zasięgi występowania pola elektromagnetycznego uwzględniają najbardziej niekorzystne warunki z punktu widzenia oddziaływania na środowisko. Obszary promieniowania elektromagnetycznego, o wartościach wyższych niż dopuszczalne wystąpią wyłącznie w wolnej niedostępnej dla ludzi przestrzeni, min. 30 mb ponad miejscami, gdzie mogą przebywać ludzie, w związku z czym nie będą negatywnie oddziaływać na ludzi. W zasięgu oddziaływania stacji nadawczej nie ma zabudowy mieszkaniowej. Planowana inwestycja nie pogorszy też warunków środowiskowych w żadnym z jego komponentów. Wobec tego stacja nie będzie negatywnie wpływała na zdrowie ludzi i środowisko. Dlatego też dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania.

Organ I instancji podał, że przy ustalaniu stron postępowania wziął pod uwagę właścicieli działek znajdujących się w obrębie rzutu poziomego zasięgu oddziaływania wyżej wymienionego przedsięwzięcia ma środowisko, określonego w raporcie nr [...] wykonanym dla stacji bazowej telefonii mobilnej [...] C. w Z. przy ul. J. [...], oraz właścicieli nieruchomości sąsiadujących z lokalizacją zamierzonego przedsięwzięcia.

Organ stwierdził, że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] zlokalizowana jest na działce nie przylegającej do nieruchomości, na której planowana była lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia. Wskazał, że pomiędzy wyżej wymienionymi nieruchomościami znajdują się dwie inne nieruchomości oraz że położona jest ona w odległości ok. 40 mb od lokalizacji wieży stacji nadawczej i ok. 20 mb poza określonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z tym – w ocenie organu I instancji – nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] znajduje się poza zasięgiem tego oddziaływania, co wyklucza możliwość uznania Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.

Burmistrz Miasta Z. stwierdził, że kwestia obniżenia wartości nieruchomości w związku z budową stacji telefonii komórkowej wykracza poza zasięg postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem tego postępowania jest ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i określenie dla planowanego przedsięwzięcia uwarunkowań środowiskowych w celu spełnienia wymogów ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzi. Zdaniem organu, na tym etapie postępowania nie można stwierdzić, czy to przedsięwzięcie będzie miało wpływ na zmianę wartości przedmiotowej nieruchomości.

Odwołując się od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa ul. W.P. [...] w Z. wniosła o jej uchylenie, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 28, 77, 107 § 3, 145 i 151 kpa oraz art. 6 w związku z załącznikiem I pkt 20 Konwencji z A.

Strona skarżąca wywodziła, że kwestionowana decyzja to akt prawny nieprzewidziany w polskim ustawodawstwie, gdyż nie istnieje forma umorzenia postępowania wznawiającego postępowanie, a zakończenie postępowania po wznowieniu kończy się tylko i wyłącznie na podstawie art. 151 kpa. Ponadto nie jest dopuszczalnym, by organ dokonywał oceny i mocy dowodowej dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego sprawy poza prowadzonym postępowaniem i przyjmował, że nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy.

Zdaniem odwołującej się strony, do decyzji nie sposób się merytorycznie odnieść, bowiem "brak w niej podanych typów anten, ilości, azymutów, mocy maksymalnej doprowadzonej do nich". Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne storna skarżąca wywodziła, że projektowana inwestycja oddziaływuje na sąsiadujące z nią nieruchomości i wobec powyższego niniejsze odwołanie jest konieczne.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podkreślił, że zasadniczym motywem uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia była niekonsekwencja organu I instancji, który odmawiając skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej przymiotu strony postępowania, równocześnie zamiast umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia wyżej opisanego postępowania wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, a zatem dokonał merytorycznej oceny wniosku Wspólnoty.

Przywołując treść art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 kpa Kolegium wywodziło, że wznowienie postępowania jest uzasadnione wyłącznie wtedy, gdy wnioskującym jest podmiot posiadający przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Brak statusu strony skutkuje uznaniem, że dany podmiot nie posiada uprawnienia do skutecznego domagania się wznowienia postępowania i przemawia za wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, z uwagi na tzw. podmiotową niedopuszczalność wznowienia postępowania. Jeżeli zaś organ administracji publicznej w wyniku wadliwej oceny stanu faktycznego wszczyna postępowanie, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie to jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 601-602).

Wskazując następnie, że organ I instancji wznowił postępowanie na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wznowione postępowanie w zależności od dokonanych ustaleń co do zasady mogło być zakończone przez organ poprzez wydanie decyzji merytorycznej o uchyleniu decyzji dotychczasowej przy równoczesnym rozstrzygnięciu sprawy co do istoty (art. 151 § 1 pkt 2 kpa) albo o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Z kolei w przypadku wykazania, iż podmiot, na wniosek którego wznowiono postępowanie w rzeczywistości nie posiada statusu strony, organ zobowiązany jest zakończyć postępowanie poprzez wydanie decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania. Kolegium podniosło, że organ wydając decyzję o umorzeniu postępowania i badając przesłanki legitymacji podmiotu do złożenia określonego podania – np. o wznowienie postępowania – nie ma obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu do innych okoliczności sprawy, jak tylko do tych, które dotyczą bezpośrednio podstawy umorzenia. Tym samym nie ma obowiązku przeprowadzania całościowej analizy wydanej wcześniej decyzji.

Ustalając sytuację procesową skarżącej Wspólnoty organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w pełni zastosował się do obowiązku ponownego przeprowadzenia analizy materiału dowodowego oraz kompleksowego i jednoznacznego ustalenia statusu Wspólnoty, a także uwzględnił fakt, iż w postępowaniu w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko skutków realizacji przedsięwzięć status strony wyznacza zasięg oddziaływania inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. akceptując ustalenia organu I instancji podzieliło stanowisko tego organu, iż Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. P. [...] w Z. nie posiada statusu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]r. nr[...]. Kolegium stwierdziło, że tym samym postępowanie przed organem I instancji podlegało umorzeniu. W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwało na poparcie twierdzenie Wspólnoty, zgodnie z którym organ był zobligowany do wydania decyzji na podstawie art. 151 kpa. Kolegium podkreśliło, że taką decyzję organ może wydać wyłącznie na wniosek strony, a skoro Wspólnota nie posiada statusu strony, to w postępowaniu wystąpiła przesłanka niedopuszczalności podmiotowej wznowienia postępowania i w konsekwencji wznowione postępowanie należało umorzyć.

Wskazując, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję jako podstawę prawną podał art. 104 w związku z art. 28 kpa, organ odwoławczy stwierdził, że przywołanie art. 104 kpa może budzić wątpliwości, albowiem bezpośrednią podstawą umorzenia postępowania administracyjnego jest art. 105 § 1 (albo 2) kpa. Jednakże decyzja o umorzeniu postępowania jest decyzją, o której art. 104 § 2 kpa mówi, iż w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Tak więc choć decyzja organu I instancji nie odwołuje się bezpośrednio do art. 105 § 1 kpa, to w sposób jednoznaczny przesądza o bezprzedmiotowości (w ujęciu podmiotowym) wznowionego postępowania i przesądza o potrzebie innego zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 104 § 2 kpa, a tym samym wyłącza wydanie przez Kolegium innej decyzji niż utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że art. 138 § 2 kpa nie może być stosowany rozszerzająco.

Na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa ul. W. P. [...] w Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Strona skarżąca decyzji tej zarzuciła naruszenie w szczególności art. 7, 8, 9, 11, 28, 77, 107 § 3 i 151 kpa. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponawiając i rozwijając argumentację zawartą w odwołaniu, strona skarżąca podniosła, że "obowiązkiem Sądu jest stwierdzenie nieważności obu decyzji jak wydanych bez podstawy prawnej zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa albowiem po wznowieniu postępowania organ wydaje decyzję w trybie art. 151 kpa którego organy nie zastosowały. Wobec powyższego niedopuszczalnym jest zakończenie postępowania nadzwyczajnego bez zastosowania wskazanych powyżej przepisów tym bardziej, iż nie występują tu przesłanki dotyczące umorzenia postępowania albowiem mamy podmiot oraz przedmiot sprawy".

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła, że z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej organ odniósł się tylko do ponadnormatywnego oddziaływania dotyczącego wyłącznie obszaru, w którym jest całkowity zakaz przebywania ludności. Wskazując, że ustawodawca nie przewidział żadnych norm dla miejsc ciągłego przebywania ludności, zwierząt, dla roślin i oddziaływania na dobra materialne, Wspólnota stwierdziła, że powyższe ustalenia dokonuje się na podstawie aktualnej wiedzy w tej dziedzinie, jednak organy żadnych ustaleń w tym kierunku nie poczyniły, co nie pozwala na zajęcie merytorycznego stanowiska.

Zdaniem strony skarżącej, bezspornym jest, iż "oddziaływanie na dobra materialne jest albowiem inwestycja powoduje obniżenie wartości nieruchomości praktycznie do zera, co jest tożsame z zaistnieniem art. 28 kpa w związku z art. 21 Konstytucji RP". Powołując się na wyrok NSA z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1414/05, Wspólnota wywiodła, że emisja pól elektromagnetycznych nie jest i nie może być traktowana jako jedyna przesłanka oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki skarżących, bowiem oddziaływanie to może wynikać z innych przyczyn, utrudniając korzystanie z działek zgodnie z ich przeznaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ewentualnie – o jej odrzucenie. Podtrzymując zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał na wątpliwości co do prawidłowości reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] w Z. przez osoby, które w imieniu tej Wspólnoty podpisały skargę.

Na rozprawie Prezes Zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania Elektroskażeniom "Prawo do życia" z siedzibą w Rz. – Z. G. wniósł o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie albowiem przedmiot niniejszej sprawy jest zgodny ze statutem Stowarzyszenia. Po uwzględnieniu tego wniosku Prezes Stowarzyszenia popierając skargę zarzucił, że organy nie uwzględniły przy rozstrzyganiu sprawy treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Powołując się na treść przedłożonych na rozprawie orzeczeń sądowoadministracyjnych Prezes Stowarzyszenia zaznaczył, że anten jest dużo więcej niż uwzględniono w raporcie i każda ma moc 8000 W.

W piśmie z dnia [...]r., które wpłynęło do Sądu przed wydaniem wyroku, strona skarżąca popierając argumentację przedstawioną przez organizację społeczną i powołując się na § 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie dokonano ustaleń zgodnych z przywołanym unormowaniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do sygnalizowanych w odpowiedzi na skargę wątpliwości co do prawidłowości reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. P. [...] w Z. przez osoby, które w imieniu tej Wspólnoty podpisały skargę, zaznaczyć należy, że braki formalne skargi w powyższym zakresie zostały uzupełnione przez stronę skarżącą, co pozwoliło na uznanie, że skarżąca Wspólnota jest należycie reprezentowana i skarga podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest to, czy w jej realiach zachodziły podstawy do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.

Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, te zaś mogą być spowodowane faktami naturalnymi lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 462).

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Stosownie do art. 105 kpa organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny, w tym z powodu braku interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie (por. wyroki NSA z dnia 27 października 2006 r., I OSK 1080/05, LEX nr 281345; z dnia 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, LEX nr 209119; z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biul.Skarb. 2003/6/25; wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r., I SA/Wa 485/08, LEX nr 489199; WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r., LEX nr 351281).

Przepis art. 28 kpa stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Po myśli art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony.

Zgodnie z 149 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3).

W myśl art. 151 § 1 kpa, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, to jest właściwy w sprawach wymienionych w art. 149, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, pomimo wznowienia postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 kpa, wznowione postępowanie nie zawsze musi zakończyć się wydaniem decyzji na podstawie art. 151 kpa. W wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania może bowiem zapaść także decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia. Wchodzą tu w grę przesłanki umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Taka sytuacja zachodzi, gdy na przykład organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia mimo braku dopuszczalności. Nie dotyczy to więc braku przesłanek wznowienia, ich niestwierdzenia, gdyż wtedy wydaje się decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, lecz braku samej dopuszczalności wznowienia (M. Jaskowska, Komentarz do art. 151 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III i przywołany tam wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r., SA/Wr 185/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 37).

Z unormowania zawartego w art. 147 kpa wynika jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania na żądanie podmiotu nie będącego stroną.

Jeżeli zatem doszło do wznowienia postępowania na żądanie podmiotu nie będącego stroną, to nie można sprawy rozpoznać merytorycznie na podstawie art. 151 kpa, lecz winno ono zostać umorzone z powodu braku dopuszczalności.

Wznawiając postępowanie na żądanie podmiotu powołującego się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa – o ile stwierdzi, że przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie zachodzi, bo strona brała udziału w postępowaniu bądź też nie brała w nim udziału z własnej winy. Jeżeli zaś stwierdzi, że przesłanka ta została spełniona, to wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Natomiast w sytuacji, gdy stwierdzi, że podmiot powołujący się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie jest stroną – umarza postępowanie (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem to, czy skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej przysługuje w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej status strony.

Z problemem tym bezpośredni związek ma kwestia, czy w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły unormowanie zawarte w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), zgodnie z którym parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się.

Zagadnienie to ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem stosownie do art. 28 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wyłączną przesłanką korzystania ze statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest fakt znajdowania się w obszarze oddziaływania obiektu. Z unormowaniem tym jest związane postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Tak więc status strony w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – jak trafnie przyjęły organy – przysługuje podmiotowi składającemu wniosek o wydanie tej decyzji, bezpośrednim sąsiadom planowanej inwestycji oraz właścicielom (wieczystym użytkownikom) nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Strona skarżąca w istocie nie neguje tego, a jedynie uważa, że jej nieruchomość znajduje się na obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Dla rozstrzygnięcia tej sprawy konieczne jest więc ustalenie, czy faktycznie nieruchomość należąca do skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej znajduje się na obszarze objętym oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji.

Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie przez organy administracyjne materiału dowodowego oraz treści dokumentów złożonych na rozprawie przez Prezesa Zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania Elektroskażeniom "P. do ż." z siedzibą w Rz., a także mając na uwadze unormowanie zawarte w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), należy dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego, bowiem nieruchomość strony skarżącej nie znajduje się na obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Przede wszystkim zauważyć wypada, że z treści "Weryfikacji metodyki i wyników obliczeń wraz z zagadnieniami uzupełniającymi" dotyczącej stacji telefonii komórkowej nr techniczny [...] J. Z. P. C., sporządzonej przez J. J. w [...]r., wynika, iż – wbrew sugestiom strony skarżącej i Stowarzyszenia "P. d. ż.– powyższa weryfikacja uwzględniła w przeprowadzanych obliczeniach konieczność zsumowania parametrów tego samego rodzaju, charakteryzujących skalę przedsięwzięcia i odnoszących się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie przedmiotowego obiektu. W szczególności na stronach 13 i 14 weryfikacji zaznaczono m.in., że: "Anteny każdego z trzech sektorów zainstalowane w stacji bazowej stanowią de facto dwa źródła promieniowania skupione w jednym punkcie przestrzeni. W przypadku wielu źródeł w jednym punkcie (we wspólnej obudowie) ważne jest dokonanie prawidłowego obliczenia rozkładu sumarycznego pola przy użyciu procesu "sumowania w przestrzeni". W przeciwnym razie błąd oszacowania byłby niedopuszczalnie duży" (s.13). (...) "Jak z tego wynika, "charakterystyka zastępcza" jest różna od charakterystyk każdego z elementu antenowego branego z osobna. Po za tym jest ona (a raczej wykreślony na jej podstawie obraz rozkładu pola w przestrzeni wokół obiektu) po prostu bardziej rozległa, gdyż jej rozmiary pochodzą od sumy E. w poszczególnych pasmach (...)". "Przy tworzeniu ilustracji graficznej autor raportu (prawidłowo) zastosował podejście dwustopniowe: najpierw określił kontur obszaru pochodzącego od każdej z "anten", biorąc pod uwagę wszystkie trzy pasma, następnie dokonał zsumowania kształtów poszczególnych konturów składowych różnych sektorów. Uzyskał wynik wypadkowy jak na rysunku 4a raportu (...)". "Przyjęcie przez autora raportu zasady, iż pomimo tej różnicy pola od obu sektorów sumują się w przestrzeni stanowi zaostrzenie kryteriów oceny oddziaływania na środowisko" (s.14).

Ponadto w kontrolowanym przez organ "Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nr[...]" podano dokładne i ścisłe dane techniczne, w tym wymieniono szereg anten o określonych parametrach, zaznaczając obszar ich oddziaływania. Wskazano w szczególności, iż do obliczeń założono, że obciążenie anten jest maksymalne (s.10 raportu), przedstawione zasięgi występowania pola elektromagnetycznego podano z pewnym przeszacowaniem, uwzględniając najbardziej niekorzystne warunki z punktu widzenia oddziaływania na środowisko (s.12), a także uwzględniono fakt, iż w odległości około 46,5 m na zachód zlokalizowany jest komin, na którym znajduje się stacja bazowa operatora P.S.A. (s.12-13). Zaznaczono, że jedynymi czynnikami, które będą w negatywny sposób oddziaływać na środowisko, są pola elektromagnetyczne pochodzące od anten sektorowych i radiolinii (s.17).

Zlecając wykonanie omawianej wyżej weryfikacji organ dokonał należytej kontroli prawidłowości sporządzonego wcześniej raportu. Nie można więc skutecznie stawiać mu zarzutu, że nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego oraz że oparł się na niewłaściwych wyliczeniach, z naruszeniem § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Odnosząc się do szczegółowo formułowanych przez stronę skarżącą i Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przeciwdziałania Elektroskażeniom "P. do ż." z siedzibą w Rz. (którego Prezes był w toku postępowania administracyjnego pełnomocnikiem strony skarżącej) zarzutów merytorycznie kwestionujących treść ustaleń decyzji administracyjnych oraz raportu środowiskowego i "Weryfikacji metodyki i wyników obliczeń wraz z zagadnieniami uzupełniającymi" dotyczących przedmiotowej stacji telefonii komórkowej stwierdzić trzeba, że w tej materii – wymagającej wiadomości specjalnych – organy prawidłowo oparły się na opracowaniach sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę i – w świetle zgromadzonego materiału – nie miały podstaw do skutecznego podważania fachowych informacji zawartych w raporcie oraz w "Weryfikacji metodyki i wyników obliczeń". Takich podstaw nie ma również Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.