Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Rektora [...] w W. z dnia [...] listopada 2023 r. znak [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.

Rektor [...] decyzją z [...] listopada 2023 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Rektora -Prodziekana Wydziału Lekarskiego [...] z [...] października 2023 r. nr [...], mocą której skreślono M. E. O. z listy studentów I roku II semestru studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich w roku akademickim 2022/2023, kierunek lekarski.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor [...] podał, że decyzją Prodziekana Wydziału Lekarskiego [...] z [...] października 2023 r. M. O. została skreślona z listy studentów pierwszego roku drugiego semestru studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich w roku akademickim 2022/2023, kierunek lekarski – z powodu nieuzyskania zaliczenia przedmiotu Histologia z embriologią w roku akademickim 2022/2023, co według Regulaminu studiów WUM, tj. § 31 ust. 2 pkt 3 może stanowić podstawę skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia roku studiów.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prorektor przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, że studentka nie była dopuszczona do egzaminów w sesji egzaminacyjnej. Studentka podchodziła do egzaminów komisyjnych z przedmiotów: Podstawy biologii molekularnej, Anatomia prawidłowa i kliniczna oraz Histologia. Z przedmiotu Histologia z embriologią studentka nie uzyskała oceny pozytywnej na egzaminie komisyjnym.

Rektor [...] wyjaśnił, że zgodnie z § 21 ust. 2 obowiązującego wówczas Regulaminu studiów [...] (załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] w związku z § 3 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r.), warunkiem zaliczenia roku studiów jest:

1) uzyskanie zaliczenia wszystkich zajęć dydaktycznych i praktyk przewidzianych w planie studiów;

2) uzyskanie co najmniej dostatecznej oceny ze wszystkich egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów.

W związku z wyczerpaniem przez studentkę dostępnej liczby zaliczeń i możliwości zdawania egzaminów, w tym egzaminów komisyjnych w roku akademickim 2022/2023, studentka nie zaliczyła roku. Nie zaliczyła bowiem przedmiotu Histologia z embriologią wobec niezdania egzaminu komisyjnego z tego przedmiotu. Studentka wnioskowała o obniżenie progu punktowego zaliczenia tego przedmiotu. Nie ma jednak takiej możliwości regulaminowej, bowiem próg punktowy dla wszystkich studentów musi być jednakowy. Studentka wnioskowała o umożliwienie jej warunkowego wpisu na drugi rok bądź wyrażenia zgody na powtarzanie pierwszego roku. Jednakże Regulamin studiów [...] nie przewiduje powtarzania pierwszego roku studiów ani też warunkowego wpisu na roku drugi (§ 30 ust. 1). Ponadto wyniki, które studentka osiągnęła na pierwszym roku studiów nie rokują w zakresie możliwości ukończenia przez nią studiów. Na pierwszym roku studiów obowiązują dwa egzaminy, a pozostałe przedmioty wymagają jedynie zaliczenia. Tymczasem studentka oba egzaminy zdawała trzykrotnie wyczerpując regulaminową liczbę dopuszczalnych możliwości ich zdawania, w tym jednego egzaminu z Histologii z embriologią nie zdała nawet za trzecim razem. Ponadto przedmiot podstawy Biologii molekularnej również zaliczyła w drugim podejściu na kolokwium komisyjnym wyczerpując regulaminową liczbę możliwości zaliczania przedmiotu. Aż z trzech przedmiotów studentka korzystała z egzaminu bądź zaliczenia komisyjnego. W tej sytuacji Rektor nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji Dziekana.

Skargę na decyzję Rektora [...] wniosła M. O., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w.n. przez jego błędne zastosowanie, albowiem z Regulaminu studiów wynika, że w stosunku do studentów pierwszego roku decyzja o skreśleniu z listy studentów jest obligatoryjna, a nie fakultatywna;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 kpa przez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, niezawierającej uzasadnienia faktycznego i prawnego, adekwatnego do zebranego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów;

3) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, brak właściwych akt administracyjnych;

4) art. 107 § 3 kpa przez brak wyjaśnienia, którym dowodom organ przyznał walor wiarygodności, a którym tego waloru odmówił i z jakich przyczyn, i wynikającego z tego wadliwie sporządzonego uzasadnienia decyzji;

naruszenie art. 210 § 1 i 4 kpa poprzez wydanie decyzji zawierającej niepełne uzasadnienie, tj. brak wskazania dowodów, na których organ oparł rozstrzygnięcie, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca zaś, w terminie czternastu dni od dnia zawiadomienia jej o złożeniu wniosku, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 107 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", student jest obowiązany w szczególności do składania egzaminów przewidzianych w programie studiów. Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 108 ust. 2 pkt 3 przewiduje fakultatywne skreślenie z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie i równocześnie nie zawiera regulacji określającej warunki zaliczenia semestru lub roku, ale odsyła w tym zakresie do uchwalanego na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy, regulaminu studiów, który określa organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta (art. 75 ust. 1 ustawy), to przewidziane w takim regulaminie zasady zaliczania semestru lub roku muszą być brane pod uwagę przy podejmowaniu przez właściwy organ decyzji

w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W § 19 pkt 2 obowiązującego wówczas Regulaminu studiów [...] stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] w związku z § 3 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r.), student jest obowiązany do składania egzaminów w określonym terminie przewidzianych w programie studiów.

Zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 3 Regulaminu, Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Okresem zaliczeniowym studiów jest rok akademicki, zgodnie z § 21 ust. 1. Warunkiem zaliczenia roku studiów jest, zgodnie z § 21 ust. 2 pkt 2 Regulaminu jest uzyskanie co najmniej dostatecznej oceny ze wszystkich egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów. Zaliczenie roku następuje w terminie do końca roku akademickiego, wynikającego z podziału roku akademickiego ( § 21 ust. 3). Natomiast zgodnie z § 30 pkt 1-3 Regulaminu, w stosunku do studenta, który nie zaliczył roku studiów Dziekan podejmuje jedną z niżej wymienionych decyzji: 1) na wniosek studenta zezwala na powtarzanie roku studiów. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do studentów pierwszego roku, chyba, że przyczyną niezaliczenia pierwszego roku było udzielenie urlopu dziekańskiego albo zdrowotnego, albo 2) na wniosek studenta zezwala na warunkowe podjęcie studiów w następnym roku – studentowi, który nie zdał jednego egzaminu lub nie zaliczył jednego przedmiotu (nie dotyczy pierwszego roku studiów). (...), albo 3) skreśla się z listy studentów.

Konsekwencją naruszenia przez studenta wymienionych wyżej obowiązków studenta jest skreślenie z listy studentów, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy, który to przepis w ust. 2 pkt 3 przewiduje fakultatywne skreślenie z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie.

Jak podał organ w zaskarżonej decyzji, na pierwszym roku studiów obowiązują dwa egzaminy, a pozostałe przedmioty wymagają jedynie zaliczenia. Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżąca w określonym terminie nie zdała egzaminu z przedmiotu Histologia z embriologią, pomimo trzykrotnych podejść do egzaminu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się karta okresowych osiągnięć studenta M. E. O. w roku akademickim 2022/2023, z której wynika, że skarżąca aż trzykrotnie zdawała egzamin z przedmiotu Histologia z embriologią i nie zdała go ani w pierwszym terminie, ani w drugim terminie (poprawkowym), ani w trzecim terminie (komisyjnym), uzyskując za każdym razem ocenę niedostateczną. I faktowi temu skarżąca nie zaprzecza. Skoro okoliczność ta jest w sprawie niesporna, sama w sobie w wystarczającym stopniu uzasadniała zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy i § 31 ust. 2 pkt 3 Regulaminu. Jednocześnie w świetle § 30 ust. 1 pkt 1 i 2 Regulaminu w stosunku do studenta pierwszego roku studiów, który nie zaliczył roku studiów, nie zezwala się ani na powtarzanie roku, ani na jego warunkowe zaliczenie. Skarżąca podejmując studia w [...], złożyła pisemne oświadczenie 1 października 2022 r., że zapoznała się z przepisami wewnętrznymi [...] i zobowiązała się do ich przestrzegania. Oczywistym jest, że wydawanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać woluntaryzmu, dowolności czy arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, ramy uznania określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Kontrola legalności rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i czy dokładnie zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne. Istotne jest także zbadanie, czy po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie dobrodziejstwa przepisu. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje przeto samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru. Tak określonego zakresu uznania administracyjnego rozpatrujący sprawę organ nie przekroczył. Wbrew zarzutom skargi, organy dostatecznie ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa) i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy, jak i ocena prawna są prawidłowe, dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Natomiast zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 210 § 1 i 4 kpa jest całkowicie chybiony, ponieważ w ogóle nie ma takiego przepisu jak wymieniony w pkt 5 skargi.

W tym stanie rzeczy, Sąd skargę - jako niezasadną - oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 powyższej ustawy.