Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.K/41.3/1327/2023/15027/AW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.K/41.3/1327/2023/15027/AW, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, SKO), po rozpatrzeniu wniosku M. K. (dalej: strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia 2 czerwca 2023 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., nr [...] o zatrzymaniu stronie prawa jazdy, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] (dalej: Starosta, organ I instancji), decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541) zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii "B", nr [...], wydane przez ten organ. Organ I instancji wskazał, że na wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy kategorii "B" wobec przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tym stanie rzeczy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw stanowił podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu ustania przyczyny uzasadniającej jego zatrzymanie.

Skarżący nie odwołał się od tej decyzji. Pismem z 15 marca 2023 r. wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 i 4 k.p.a. zarzucając, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Postanowieniem z 12 maja 2023 r. SKO, na wniosek skarżącego wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] z 15 grudnia 2022 r., które zakończyło decyzją z 2 czerwca 2023 r. orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy własną decyzję z 2 czerwca 2023 r.

Organ II instancji wskazał, że podstawa prawna do wydania przez Starostę decyzji została określona w art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy z 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, z którego wynika, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Wskazany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez Starostę. Przepis ten nadal obowiązuje, zatem w ocenie SKO decyzja tego organu z 2 czerwca 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 15 grudnia 2022 r. jest decyzją prawidłową.

Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie rozpoznaje ponownie sprawy, bada jedynie zaistnienie przesłanek nieważności i nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy zasadnie uznano przekroczenie przez stronę przepisów ruchu drogowego.

W skardze na decyzję organu II instancji skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów:

a) postępowania administracyjnego, a to:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji [...] z 15 grudnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania skarżącemu dokumentu prawa jazdy kat. "B",

- art. 6 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż [...] w decyzji z 15 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania skarżącemu dokumentu prawa jazdy kat. "B" wydał swoją decyzję mimo braku podstawy prawnej do jej wydania, jak również braku podstaw do przekazania informacji do starosty z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę tych dowodów,

b) prawa materialnego, a to;

- art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) poprzez nieuprawnione uznanie, iż zgodnie z tym przepisem [...] posiadał uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym po dniu 16 września 2022 r., tj. po wyeliminowaniu art. 130 ust, 1 ustawy prawo o ruchu drogowym z obrotu prawnego,

- art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328 z późn. zm.) w związku z § 7 ust. 1 Rozporządzenia MSWiA z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1897) poprzez nieuprawnione uznanie przez SKO w K-cach, iż na mocy ww. przepisu komendant wojewódzki Policji posiadał legitymację do zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy skarżącego, podczas gdy organ ten posiadał możliwość wystąpienia do [...] wyłącznie z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego w razie przekroczenia przez niego 24 punktów przypisanych za naruszenia;

- art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328 z późn. zm.) w związku z § 7 ust. 1 Rozporządzenia MSWiA z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1897) poprzez nieuprawnione uznanie przez SKO w K-cach, iż na mocy ww. przepisów komendant wojewódzki Policji posiadał legitymację do przekazania informacji odnośnie przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych przypisanych za naruszenia, również w ramach postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, co spowodowało wydanie przez [...] decyzji w tym przedmiocie,

oraz wniósł o:

- o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 2 czerwca 2023 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji [...] z 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu dokumentu prawa jazdy kat. "B";

- o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

- o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 622, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję możliwe jest w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, jak również w przypadku stwierdzenia nieważności skarżonego aktu lub jego wydania z naruszeniem prawa. W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Skarżący uzasadniał żądanie stwierdzenia nieważności decyzji [...] z 15 grudnia 2022 r. brakiem podstawy prawnej do jej wydania.

SKO nie stwierdziło jednak, aby decyzja [...] z dnia 15 grudnia 2022r. została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a zatem została dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko SKO i jego argumentację.

W dacie wydania decyzji [...] z 15 grudnia 2022r. obowiązywał przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, przewidujący wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stanowił on materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez [...]. Wskazany przepis stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d..

Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 z późn. zm. – dalej jako ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Co istotne, w dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Z tego względu, fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, bowiem w przedmiotowym zakresie ustawa nie przyznaje organom swobody decyzyjnej.

Postępowanie w sprawie zatrzymania prawa zostało wszczęte na skutek informacji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Poza sporem było, że skarżący w okresie od 12 kwietnia 2022 r. do 29 października 2022 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 35 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia.

W niniejszej sprawie nie zachodziła zatem przesłanka nieważności decyzji wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja Starosty oparta została o właściwą podstawę prawną. SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł o konieczności zastosowania art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z treścią art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Uzasadnienie decyzji SKO spełnia przy tym kryteria wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje bowiem na fakty oraz dowody stanowiące podstawę przyjętego rozstrzygnięcia, zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów.

Problematyka obowiązywania przepisu art. 130 p.r.d., wynikająca ze zmieniającego się stanu prawnego w związku z obowiązywaniem przepisów przejściowych, została prawidłowo i wyczerpująco omówiona w uzasadnieniu decyzji SKO.

Organ, w zaskarżonej decyzji, słusznie wskazał na zasady postępowania w przedmiocie nieważności decyzji, które ograniczone jest do badania zaistnienia przesłanki nieważności w stanie faktycznym i prawnym sprawy, a w tym przypadku przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Warto też zauważyć, że nawet w sytuacji, kiedy przepis wymaga dokonania wykładni z uwagi na brak jednoznaczności jego treści, to nie można mówić, że odmienna jego rozumienie prowadzi do skutków w postaci rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., sygn. III OSK 2513/21, dostępny w bazie CBOiSA).

Organ prawidłowo ustalił, że okoliczności sprawy nie uzasadniały stwierdzenia nieważności decyzji [...] co doprowadziło do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, której to postępowanie dotyczyło. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.