Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. i Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1403/14 w sprawie ze skargi M. B. i Z. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1403/14, oddalił skargę M. B. i Z. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], wydaną na wniosek inwestora [...] Sp. z o.o. w Krakowie, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze i garażem podziemnym, wraz z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej, wewnętrznym dziedzińcem z miejscami postojowymi i ukształtowaniem terenu na działce nr 203/7 obr. 17 Kraków–Śródmieście, wraz z przebudową zjazdu z działki nr 256/1 obr. 17 Kraków–Śródmieście, przełożeniem istniejącej sieci cieplnej niskich parametrów na działce nr 203/7 i przebudową oświetlenia ulicznego na działce nr 256/1 obr. 17 Kraków–Śródmieście, oraz nadbudową istniejących kominów nieruchomości położonych na dziatkach nr 202/1 i 207/1 obr. 1 Kraków–Śródmieście – przy ul. [...] w Krakowie."

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r.), po rozpatrzeniu odwołania D. M. oraz Z. B. i M. B., utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2011 r.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji.

Organ przywołał treść art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i podkreślił, że organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym przyjęte w projekcie rozwiązania odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, osoby projektujące i sprawdzające winny się legitymować stosownymi uprawnieniami oraz przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Jak wynika z akt sprawy osoby wszyscy projektanci i sprawdzający, w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego, posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Dotyczy to również wykonania rysunków zamiennych włączonych do projekty budowlanego, który powtórnie złożono do organu pierwszej instancji w dniu 26 listopada 2010 r.

Odnosząc się do zgłaszanych w odwołaniach zarzutów dotyczących nieprawidłowego przebiegu granicy działki nr 203/6 i bezprawnego jej ogrodzenia przez inwestora organ wskazał, że projekt zagospodarowania terenu jest wykonany na potwierdzonej przez uprawnionego geodetę kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i mogącej służyć do celów projektowych. Mapa ta stanowi dowód tego co zostało w niej stwierdzone. Z mapy wynika, że działka nr 203/6 jest niezabudowana. W ocenie organu odwoławczego brak jest dowodu wskazującego, że przebieg granicy jest inny aniżeli pokazany na przedmiotowej mapie. W przypadku wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu granicy, ustalenie w tym zakresie może nastąpić w ramach postępowania rozgraniczeniowego lub obejmującego wznowienie granic. Odnośnie wykonanego ogrodzenia działki należy zaś mieć na uwadze, że budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m, które nie znajduje się od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, nie wymaga od inwestora żadnych działań formalnych.

Co do zarzutu dotyczącego utraty ważności uzgodnień Wojewoda stwierdził, że w decyzji organu I instancji wyjaśniono, iż inwestor przy piśmie z 25 listopada 2010 r. oraz z 9 grudnia 2010 r. przekazał uzgodnienia: z ZIKiT z 18 października 2010 r. i z 18 czerwca 2010 r.; z MPEC S.A. z 2 grudnia 2010 r. i z ENION S.A. z 19 października 2010 r., w których wskazano nowy termin ważności uzgodnień.

Niezasadny jest również zarzut odwołania stwierdzający, że opinia ZIKiT z 27 czerwca 2008 r. w sprawie warunków technicznych dla przebudowy słupa została wydana na rzecz innego podmiotu. [...] Sp. z o.o., na którą zostało zaadresowane pismo zawierające te warunki jest firmą projektującą przedmiotową inwestycję, a zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do obowiązków projektanta należy między innymi uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień. Nie ulega wątpliwości, że uzgodnienie to dotyczy przedmiotowej inwestycji.

W odniesieniu do zastrzeżeń, że udzielone pozwolenie obejmuje działkę nr 256/1, która ma nieuregulowany stan prawny stwierdzono, iż działka ta jest drogą gminną (znajduje się w wykazie dróg gminnych). Zarządcą drogi jest Prezydent Miasta Krakowa, co wynika z art. 19 ust. 2 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z art. 20 pkt 8 tej ustawy, do zadań zarządcy drogi należy między innymi wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg. Dlatego też wydana w sprawie decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 22 września 2009 r., zezwalająca na przebudowę zjazdu i na wejście w teren działki drogowej nr 256/1 obr. 17 w granicach istniejącego pasa drogowego jest dokumentem wystarczającym zarówno dla lokalizacji przebudowy tego zjazdu, jak i do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane dla jej wykonania.

Bezzasadne są również obawy o zbyt małą przepustowość ul. [...] dla wzmożonego ruchu samochodowego, który będzie generować nowa inwestycja. Pismem z 5 maja 2008 r., Krakowski Zarząd Komunalny w Krakowie uzgodnił sposób obsługi komunikacyjnej inwestycji wskazując ul. [...], jako zapewniającą dojazd do nieruchomości. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest właściwy do oceny, czy wskazany sposób dojazdu jest prawidłowy i wystarczający.

Zagadnienia związane ze sposobem nabycia nieruchomości pozostają poza kontrolą w ramach niniejszego postępowania. Ze względu na cywilnoprawny charakter dla dochodzenie ewentualnych roszczeń z tego tytułu właściwe są sądy powszechnych.

W odpowiedzi na zgłaszane uwagi dotyczące nieprzeprowadzenia przez organ administracji postępowania wynikającego z potrzeb ochrony środowiska Wojewoda wyjaśnił, że zakres warunków wynikający z tej ochrony został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Odnośnie ochrony zieleni inwestor uzyskał postanowienie uzgadniające Prezydenta Miasta Krakowa z 10 grudnia 2008 r. Sporządzona została dokumentacja geologiczno-inżynierska, która została uzgodniona bez zastrzeżeń. Z akt sprawy wnika nadto, że wody opadowe w całości będą odprowadzane do miejskiej kanalizacji opadowej, a więc nie będzie naruszony stan wody na gruncie ze szkodą dla terenów sąsiednich. Natomiast jak wynika z oświadczenia inwestora z 6 maja 2010 r., masy ziemne mają być w całości wywiezione na zwałkę. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć, zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona w tym rozporządzeniu, co oznacza, że brak jest potrzeby uzyskania przez inwestora decyzji w tym zakresie.

Zarzut związany z brakiem w aktach sprawy oryginału decyzji o warunkach zabudowy jest również bezzasadny, ponieważ w dniu 30 marca 2011 r. pełnomocnik inwestora przedłożył oryginał decyzji prezydenta Miasta Krakowa z 18 grudnia 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia tej decyzji potwierdzona za zgodność z oryginałem przez inwestora ma treść i załącznik tożsame z oryginałem.

Odnosząc się do zastrzeżeń związanych z wykonaną analizą nasłonecznienia Wojewoda wskazał, że brak ustaleń charakteru pomieszczenia, w odniesieniu do którego badano czas nasłonecznienia i wykonana w przedmiotowej sprawie niepotrzebnie analiza w odniesieniu do pomieszczeń znajdujących się za drzwiami, pozostają bez znaczenia dla oceny spełnienia wymogów w zakresie nasłonecznienia w pomieszczeniu skarżącego. Analizę nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach mieszkalnych wykonuje się wyłącznie w odniesieniu do pokoi mieszkalnych. Obowiązujące przepisy techniczno-budowlane nie stawiają innym pomieszczeniom wymogów w tym zakresie. Dlatego dokonana analiza nasłonecznienia w odniesieniu do pomieszczenia – w założeniu pokoju mieszkalnego, posiadającego jedno okno znajdujące się bliżej nowoprojektowanego budynku – jest miarodajna do oceny czy spełniony jest wymóg wynikający z § 60 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Spełniony jest również wymóg naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 rozporządzenia).

Należy stwierdzić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do uznania, iż inwestycja została przygotowana w sposób prawidłowy. Projekt budowlany nie narusza wymogów wynikających z decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej. Projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Inwestor uzyskał zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w odniesieniu do wymogów wynikających z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie możliwości lokalizacji ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej budowie budynku garażu na działce budowlanej nr 203/7 i bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr 202/1 i 197/1 przy ul. [...].

Stosownie do wymogów § 206 § ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury –wykonana została ekspertyza techniczna stanu obiektów istniejących na działkach nr 202/1 i nr 207/1, uwzględniająca oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. Z ekspertyzy tej wynika, że oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku na budynki sąsiednie nie będą miały negatywnego wpływu na ich stan bezpieczeństwa i przydatność do użytkowania.

Opracowane zostały również: "Plan operacyjny ochrony przed powodzią na etapie budowy" i "Plan operacyjny ochrony przed powodzią na etapie eksploatacji inwestycji", których konieczność sporządzenia wynika z decyzji o warunkach zabudowy.

Inwestor uzyskał niezbędne w sprawie uzgodnienia i opinie. Organ w niniejszym postępowaniu bada jedynie posiadanie przez inwestora uzgodnień i opinii, nie ma natomiast uprawnień do ich weryfikacji. Odpowiedzialność za określoną treść uzgodnień i opinii ponoszą jednostki opiniujące i uzgadniające, a za realizację wymogów z nich wynikających projektant.

W aktach sprawy znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopie uprawnień budowlanych, a także zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby projektujące i sprawdzające posiadają uprawnienia, których zakres pozwala na wykonanie przedmiotowego projektu budowanego.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Z kolei przepis art. 32 ust. 4 ustawy wskazuje, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak również złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane.

Inwestor spełnił wymogi będące przedmiotem oceny organu administracji wynikającej z art. 35 ust. 1 jak i z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich.

Zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości, jeżeli wykaże prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Analiza przedłożonego materiału dowodowego nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji. Tym samym inwestor jest uprawniony do korzystania z prawa wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego.

M. B. i Z. B. w skardze na powyższą decyzję zarzucali naruszenie:

– art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 206 ust. 1 w zw. z § ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez brak uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji uzasadnionych interesów skarżących, jako współwłaścicieli nieruchomości znajdującej się w strefie oddziaływania inwestycji budowlanej na działce nr 256/1 przez sporządzenie wadliwej i niezupełnej ekspertyzy technicznej, bez uprzedniej wizji lokalnej, dokonania odkrywek fundamentów oraz oceny stanu technicznego budynku (w tym w szczególności ściany szczytowej budynku skarżących od strony inwestycji) znajdującego się na działce nr 207/1 przy ul. [...] w Krakowie, i związku z tym brak należytego określenia czy oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku nie będą miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo i przydatność do użytkowania budynków sąsiednich, w tym budynku skarżących;

– § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez brak oceny zgodności przedłożonego projektu z wymaganiami ochrony środowiska, a w szczególności analizy czy w sprawie występuje konieczność uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w sytuacji kiedy wniosek o wydanie decyzji o wydanie pozwolenia na budowę inwestor złożył w dniu 6 maja 2010 r., a więc przed datą wejścia w życia wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co nastąpiło w dniu 15 listopada 2010 r.;

– art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez brak w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub inny uprawiony podmiot decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla planowanej inwestycji i przyjęcie, że jej uwierzytelnienie w toku postępowania odwoławczego – bez możliwości weryfikacji i udziału stron postępowania – było wystarczające;

– naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zagrożeń mogących powstać w skutek podjęcia przez inwestora budowy nowego budynku w zabudowie plombowej, między budynkami wybudowanymi w okresie przedwojennym, bez samodzielnego ustalenia (lub zobowiązania inwestora do ustalenia) ich stanu technicznego, konstrukcji, warunków przyrodniczo-środowiskowych na działce nr 207/1, takich jak: budowa geotechniczna gruntu (rodzaj, stan gruntu) i poziom zwierciadła wód gruntowych celem wyeliminowania możliwości ujemnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących, w tym możliwości utraty stabilności przez budynek skarżących przy ul. [...] 5 w Krakowie i nie wzięcie pod rozwagę słusznego interesu skarżących domagających takich ustaleń się w pismach poprzedzających wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji;

– art. 106 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na nieaktualnych opiniach i brak sporządzenia aktualnych opinii innych organów koniecznych do wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności opinii w zakresie ochrony środowiska, przyłączy gazowych, wodno-kanalizacyjnych, wykonania słupa oświetlenia ulicznego oraz wykonania zjazdu z drogi publicznej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wnosił o jej oddalenie.

Uczestniczka D. M. wnosiła o uwzględnienie skargi.

Uczestniczka [...] Sp. z o.o. w Krakowie domagała się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja pomimo pewnych uchybień odpowiada prawu. Organ drugiej instancji dopełnił obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w tym dokonania oceny tych zagadnień, które z naruszeniem art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. nie zostały poddane szerszej analizie w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r., mimo wcześniejszych zarzutów stron. Zarzuty te były podnoszone co prawda jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 lipca 2010 r. Nr 1551/10, i w niej omówione, jednakże wobec uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, takowe wywody należało poczynić. Zdaniem Sądu brak stosownych rozważań w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, którą wydano po ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy też uznać za naruszenie zasad z art. 6 i art. 8 k.p.a. Dostrzeżone uchybienia nie są jednak tego rodzaju, by uniemożliwiały wydanie w drugiej instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W szczególności, decyzja ta zawiera wskazanie co do podstawy prawnej jej wydania, stosowne rozstrzygnięcie, określenie obszaru oddziaływania inwestycji oraz krótkie, lecz w efekcie trafne ustalenia, co do tego, że:

– wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie został złożony w terminie ważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 grudnia 2007 r., o ustaleniu warunków zabudowy;

– inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym decyzją;

– projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska;

– projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

– projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia, oraz informacje dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

– projektant i sprawdzający do projektu budowlanego dołączyli oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji zgromadzono dostateczny materiał dowodowy, który z uwagi na zarzuty dowołania został przez Wojewodę Małopolskiego zweryfikowany, poprzez zażądanie oryginału decyzji z dnia 18 grudnia 2007 r. zaopatrzonej klauzulą stwierdzającą, że jest decyzja ostateczną.

Nie stanowi uchybienia mogącego mieć wpływ na wynika sprawy fakt, że akceptując rozstrzygnięcie i ustalenia wyżej powołane, a zawarte w decyzji organu pierwszej instancji Wojewoda Małopolski rozbudował uzasadnienie decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2011 r., w zakresie wyjaśnień będących przedmiotem zarzutów stron, przy czym nie pominął też innych istotnych kwestii. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego należy uznać niemal w całości za prawidłowe, stwierdzając, że odpowiada ono obowiązującym przepisom oraz zgromadzonym w dostatecznym zakresie dowodom.

W szczególności, nie zasługują na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez brak uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji uzasadnionych interesów skarżących, jako współwłaścicieli nieruchomości znajdującej się w strefie oddziaływania inwestycji budowlanej na działce nr 256/1 przez sporządzenie wadliwej i niezupełnej ekspertyzy technicznej, bez uprzedniej wizji lokalnej, dokonania odkrywek fundamentów oraz oceny stanu technicznego budynku (w tym w szczególności ściany szczytowej budynku skarżących od strony inwestycji) znajdującego się na działce nr 207/1 przy ul. [...] 5 w Krakowie, i związku z tym brak należytego określenia, czy oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku nie będą miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo i przydatność do użytkowania budynków sąsiednich, w tym budynku skarżących.

Bezzasadny jest również związany z powyższym zarzut uchybienia w tym zakresie przepisom postępowania, tj. regulacjom zawartym w art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Stosownie do § 204 ust. 5 rozporządzenia, wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania.

W myśl § 206 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.

Wyżej powołane przepisy zostały zamieszczone w Dziale V rozporządzenia, zatytułowanym "Bezpieczeństwo konstrukcji" i dotyczą takich właśnie aspektów. Mają one związek z realizacją zasady ogólnej wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., z której wynika, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Istotnym jest, że powołana zasada ogólna odnosi się nie tylko do etapu projektowania, ale także budowy obiektu budowlanego, podobnie jak regulacja z art. 206 ust. 1 rozporządzenia.

Na etapie projektowania inwestycji, postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 czerwca 2010 r., inwestor został zobowiązany w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, ze wskazaniem na treść § 206 ust. 1 rozporządzenia, do uzupełnienia projektu budowlanego o ekspertyzę techniczną stanu obiektów istniejącej na działkach sąsiednich nr 202/1 i 207/1 obr. 17 Kraków–Śródmieście, stwierdzającą ich stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływana wywołane wzniesieniem nowego budynku, sporządzoną przez projektanta i sprawdzającego uprawnionych w branży konstrukcyjnej, w terminie do 28 czerwca 2010 r.

W związku z powyższy postanowieniem inwestor przedłożył "Ekspertyzę stanu obiektów istniejących na działkach nr 201/1 i 207/1, obr. 17 Kraków–Śródmieście pod względem oceny stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniająca oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku na działce przy ul. [...] 7/9". Ekspertyza została wykonana przez mgr inż. P. K. (rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, uprawnionego do projektowania w tej samej specjalności), zweryfikowana przez mgr inż. D. K. (posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej). Uprawnienia osób tych osób dokumentują stosowne zaświadczenia załączone do ekspertyzy. Z ekspertyzy wynika, że zakres oględzin terenu był szerszy, natomiast merytoryczne wypowiedzi zostały ograniczone do wskazanych w postanowieniu organu pierwszej instancji, które ujawniono jako podstawę formalnoprawną opracowania. W ekspertyzie zawarto opisy stanu technicznego istotnych elementów konstrukcyjnych budynków zlokalizowanych na działkach nr 202/1 (pkt 3) i nr 207/1 (pkt 4), za które uznano w szczególności ściany szczytowe i fundamenty, opis konstrukcji projektowanego budynku na działce przy ul. [...] 7/9 (pkt 5), wskazano na warunki gruntowe w poziomie posadowienie budynków z uwzględnieniem wykonanej odrębnie dla potrzeb inwestycji dokumentacji geologiczno - inżynierskiej (pkt 6), jak również poddano ocenie sposób posadowienia projektowanego budynku od strony znajdującego się na działce nr 202/1 (pkt 7) i nr 207/1 (pkt 8), uwzględniając odrębnie ich specyfikę w relacji do projektu budowlanego i przeprowadzając stosowne obliczenia. Z opinii wynika, że oględzinom budynków towarzyszyło wykonanie odkrywek fundamentów istniejących budynków, zaś w miarę potrzeby zawarto w niej również wskazania dotyczące nie tylko oceny rozwiązań konstrukcyjnych, ale także sposobu realizacji robót budowlanych. Z oględzin, poza opisem, sporządzono dokumentację fotograficzną, która obrazuje istotne elementy stwierdzonego stanu faktycznego. We wnioskach końcowych ekspertyzy podano, iż z przeprowadzonej analizy wynika, że oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku na działce przy ul. [...] 7/9 w Krakowie na budynki zlokalizowane na działkach sąsiednich nr 202/1 oraz 207/1 nie będą miały negatywnego wpływu na ich stan bezpieczeństwa oraz przydatności do użytkowania. Przyjęte rozwiązania posadowienia nowoprojektowanego budynku na płycie fundamentowej powoduje korzystne rozłożenie naprężeń w podłożu gruntowym oraz jego stabilizację. Ma to także bardzo korzystny wpływ na fundamenty sąsiadów redukując oddziaływanie płyty fundamentowej do pomijalnych wartości. Dowód powyższego stanowią obliczenia statyczne pokazujące, że mimo sąsiedztwa płyty fundamentowej ławy pod ścianami szczytowymi budynków zlokalizowanych na działkach nr 202/1 oraz 207/1 spełniają warunki nośności i użytkowania (osiadanie nie przekracza wartości dopuszczalnych).

Przedmiotowa ekspertyza nie budzi zastrzeżeń natury formalnoprawnej, sporządzona zaś została prze osoby posiadające odpowiednią wiedzę specjalistyczną. Nadto stosowne rozwiązania zabezpieczające statykę nieruchomości sąsiednich znalazły się już w projekcie budowlanym, na co zwrócono uwagę w ekspertyzie.

Ekspertyza nie została zakwestionowana przez strony postępowania inne, niż skarżący. Nawet jednak Z. B. i M. B. nie zgłosili co do jej treści żadnych skutecznych zarzutów formalnych albo merytorycznych, z czym nie jest równoznaczne wskazanie na różne uciążliwości, w tym ujawnione w okresie trwania prac rozbiórkowych budynku istniejącego poprzednio na terenie inwestycji, lub wyrażanie obaw, jakie na przyszłość rodzi budowa przedmiotowej inwestycji w pkt 5 i 8 pisma z dnia 19 lipca 2010 r., w zupełnym oderwaniu od zgromadzonej dokumentacji. Do przedmiotowego pisma skarżący załączyli jedynie kserokopie przekroju A-A budynku przy ul. [...] 5. Nie przełożyli natomiast ani ocen technicznych rocznych i pięcioletnich, które winni sporządzać właściciele budynków (art. 61–63 pr.bud. i 65 pr.bud.), względnie dokumentów dotyczących poniesionych szkód związanych z pracami rozbiórkowymi. Skarżący nie twierdzili nawet, by w związku z pracami rozbiórkowymi prowadzono postępowania przed organami nadzoru budowlanego albo sądem powszechnym, zaś sporządzonej ekspertyzy nie zakwestionowali przez zarzuty formalne albo merytoryczne.

W odwołaniu od pierwszej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 lipca 2010 r. skarżący zarzucili nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a.) i oględzin (art. 85 k.p.a.) niezbędnych dla zweryfikowania rzetelności i zasadności wniosków przedmiotowej ekspertyzy. Zarzut ten nie został szerzej rozważony w decyzji kasacyjnej Wojewody Małopolskiego z dnia 10 listopada 2010 r., co do której nie wniesiono jednak skargi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy skarżący nie składali umotywowanego wniosku o dokonanie oględzin, nie przedłożyli własnej ekspertyzy, ani dokumentów mogących poddać pod wątpliwość rzetelność ekspertyzy wykonanej przez mgr inż. P. K., zweryfikowanej przez mgr inż. D. K.. Organ pierwszej instancji uznał za zbędne prowadzenie postępowania dowodowego w dalej idącym zakresie, niż wskazany w decyzji kasacyjnej organu drugiej instancji. Skarżący zawiadomieni przez Prezydenta Miasta Krakowa w trybie art. 10 § 1 k.p.a., pismem z dnia 2 grudnia 2010 r., o możliwości zapoznania się z materiałem dotychczas zgromadzonym, jak również o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, pozostali bierni mimo, że w dniu 28 grudnia 2010 r. M. B. skorzystał z prawa wglądu do akt oraz wykonała zdjęcia projektu budowlanego. Kwestia podnoszona obecnie w skardze nie była ani przedmiotem zarzutów odwołania skarżących z dnia 7 lutego 2011 r., ani pisma uzupełniającego odwołanie z dnia 3 marca 2011 r.

Sąd podkreślił, że podjęcie czynności dowodowych takich jak: przeprowadzanie dowodu z oględzin, przesłuchanie stron, wyznaczanie rozprawy, względnie prowadzenie z urzędu dalej idącego postępowania dowodowego, np. przez żądanie dodatkowych ekspertyz, winno wynikać z okoliczności sprawy, zaś dostatecznych podstaw ku temu nie stwarzają tylko obawy stron, niepoparte rzeczową argumentacją dotyczącą dowodów zgromadzonych już w aktach administracyjnych.

Sąd wskazał dalej, że prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska jest podstawą do wszczęcia postępowania przed organami nadzoru budowlanego, także wówczas, gdy roboty budowlane są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pr.bud., właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy 1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. W myśl ust. 3 tego artykułu, w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. W orzecznictwie wskazuje się słusznie, że skoro § 206 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) został zamieszczony w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, to wykonanie ekspertyzy w tym zakresie może być konieczne także po wydaniu pozwolenia na budowę i przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom dla bezpieczeństwa budynków istniejących. Zatem – o ile istnieją ku temu podstawy faktyczne (możliwość zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników) – taka ekspertyza może być jeszcze wykonana. Nie stanowi naruszenia § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dodatkowej ekspertyzy, w tym inwentaryzacji budynków sąsiednich, po zatwierdzeniu projektu budowlanego, przed rozpoczęciem budowy.

Taka ekspertyza mogła zatem zostać sporządzona po wniesieniu skargi, o ile były ku temu przesłanki, natomiast brak podstaw do przyjęcia, że przy zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę, a więc na etapie projektowania nie uwzględniono słusznego interesu skarżących w kwestionowanym w skardze zakresie.

W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez brak w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub inny uprawiony podmiot decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla planowanej inwestycji i przyjęcie, że jej uwierzytelnienie w toku postępowania odwoławczego – bez możliwości weryfikacji i udziału stron postępowania – było wystarczające. Prezydenta Miasta Krakowa jest organem właściwym w niniejszej sprawie, jak również organem wydającym w pierwszej instancji decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zarówno z pism składnych przez skarżących, jaki dostępnych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że m.in. skarżący byli stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Dopiero w odwołaniu z dnia 7 lutego 2011 r. zakwestionowali oni brak w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub inny uprawiony podmiot decyzji o warunkach zabudowy, zaś organ drugiej instancji stosowny dokument zgromadził, ujawniając tę okoliczność w uzasadnieniu decyzji. Skoro treść zgromadzonych w sprawie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji jest analogiczna, nie istnieją przesłanki do uznania, że odstępując od zastosowania art. 10 § 1 k.p.a. organ odwoławczy pozbawił strony możliwości czynnego udziału w sprawie, względnie uchybił przepisom w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zawiera żadnych zarzutów co do prawidłowości ustaleń organu odwoławczego w tym zakresie, ani wskazań na eliminację z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 grudnia 2007 r.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 106 k.p.a., który to przepis nie był w sprawie niniejszej stosowany. Odpowiednie rozważania w kwestii aktualności wymaganych w sprawie opinii, uzgodnień, czy odrębnych decyzji, zawarte zostały w zaskarżonej decyzji. W skardze nie podano, jakich uzgodnień w sprawie brak, co czyni bezprzedmiotowym szersze rozważania. Dostrzeżono natomiast słusznie, że organ odwoławczy w rozważaniach związanych z art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uwzględnił błędnie przepisy rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wśród tych przepisów inwestycja tego rodzaju jak przedmiotowa faktycznie nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W sprawie należało jednak stosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem z dniem 15 listopada 2010 r., w jego zaś miejsce weszło w życie rozporządzenie powołane przez organ odwoławczy, jednakże jak wynika z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z treścią art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Kontrolowane postępowania administracyjne zostało wszczęte na wniosek inwestora z dnia 6 maja 2010 r., który w tej samej dacie został zarejestrowany przez organ pierwszej instancji. Wezwanie z dnia 10 maja 2010 r. o uzupełnienie braków wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora 17 maja 2010 r. W dniu 20 maja 2010 r. inwestor uzupełnił braki formalne i fiskalne wniosku, stosowne dokumenty wpłynęły do organu pierwszej instancji 24 maja 2010 r. W sprawie brak było podstaw do stosowania rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a zatem za datę wszczęcia postępowania należy uznać 6 maja 2010 r.

Dostrzegane przez skarżących słusznie naruszenia przepisów prawa materialnego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy albowiem planowana inwestycja nie posiada cech uzasadniających jej zaliczenie do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).

Sąd zwrócił uwagę na treść art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w myśl którego organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W myśl ust. 2 pkt 1 tego artykułu do decyzji, o których mowa w ust. 1, należą w szczególności decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Takich szczegółowych rozważań w uzasadnieniach kontrolowanych decyzjach brak, nie mniej jednak stwierdzone uchybienie wymogom wynikającym z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie może zostać uznane za mające wpływ na wynik sprawy. Z decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 grudnia 2007 r. wynika, że teren inwestycji nie znajduje się w obrębie parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz innych form ochrony przyrody, o których mowa w przepisach o ochronie przyrody. W toku postępowania administracyjnego żadna ze stron nie twierdziła, że stan faktyczny sprawy uzasadniał bliższą analizę przedmiotowego zagadnienia. Takich zarzutów nie podnoszono również w postępowaniu sądowym. Także, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie rozporządzenia Ministra Środowiska, decyzje Komisji Europejskiej, jak również fakt przekazania w dniu 29 października 2009 r. przez Ministra Środowiska Komisji Europejskiej projektu listy nowych specjalnych obszarów ochrony siedlisk sieci Natura 2000, na której znalazły się trzy obszary położone w całości lub w części w granicach administracyjnych Miasta Krakowa: Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy, Skawiński obszar łąkowy i Łąki Nowohuckie (obszary te zostały przyjęte przez Komisję Europejską w dniu 10 stycznia 2011 r.), w relacji do lokalizacji inwestycji, brak podstaw do uznania, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa.

W pozostałości, aspekty związane z ochroną środowiska zostały poddane prawidłowej, szerszej ocenie w zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

M. B. i Z. B. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i:

̶ błędne przyjęcie, iż nie stanowi naruszenia przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zw. z § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nieuwzględnienie okoliczności, iż w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie uwzględniono uzasadnionych interesów skarżących, jako współwłaścicieli nieruchomości znajdującej się w strefie oddziaływania inwestycji budowlanej na działce nr 256/1 przez sporządzenie wadliwej i niezupełnej ekspertyzy technicznej bez uprzedniego wizji lokalnej, dokonania odkrywek fundamentów oraz oceny stanu technicznego budynku (w tym w szczególności ściany szczytowej budynku skarżących od strony inwestycji) znajdującego się na działce nr 207/1 przy ul. [...] 5 w Krakowie i związku z tym braku należytego określenia czy oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku nie będą miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo i przydatność do użytkowania budynków sąsiednich, w tym budynku skarżących;

̶ błędne przyjęcie, iż nie stanowi naruszenia przepisów § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) brak oceny zgodności przedłożonego projektu z wymaganiami ochrony środowiska, a w szczególności analizy czy w sprawie występuje konieczność uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573; z 2005 r. Nr 92, poz. 769 oraz z 2007 r. Nr 158, poz. 1105), w sytuacji kiedy wniosek o wydanie decyzji o wydanie pozwolenia na budowę inwestor złożył w dniu 6 maja 2010 roku, a więc przed datą wejścia w życia ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko co nastąpiło w dniu 15 listopada 2010 r.;

̶ błędne przyjęcie, iż nie stanowi naruszenia przepisów art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.), brak w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub inny uprawiony podmiot decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla planowanej inwestycji i przyjęcie, że jej uwierzytelnienie w toku postępowania odwoławczego – bez możliwości weryfikacji i udziału stron postępowania – było wystarczające;

̶ błędne przyjęcie, iż nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 107 k.p.a., brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zagrożeń mogących powstać w skutek podjęcia przez inwestora budowy nowego budynku w zabudowie plombowej, między budynkami wybudowanymi w okresie przedwojennym, bez samodzielnego ustalenia (lub zobowiązania inwestora do ustalenia) ich stanu technicznego, konstrukcji, warunków przyrodniczo-środowiskowych na działce nr 207/1, takich jak budowa geotechniczna gruntu (rodzaj, stan gruntu) i poziom zwierciadła wód gruntowych celem wyeliminowania możliwości ujemnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących, w tym możliwości utraty stabilności przez budynek skarżących przy ul. [...] 5 w Krakowie i nie wzięcie pod rozwagę słusznego interesu skarżących domagających ww. ustaleń się w pismach poprzedzających wydanie decyzji przez organ I instancji;

̶ błędne przyjęcie, że nie stanowi naruszenia przepisu art. 106 k.p.a., oparcie zaskarżonej decyzji na nieaktualnych opiniach i brak sporządzenia aktualnych opinii innych organów koniecznych do wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności opinii w zakresie ochrony środowiska, przyłączy gazowych, wodno-kanalizacyjnych, wykonania słupa oświetlenia ulicznego oraz wykonania zjazdu z drogi publicznej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik [...] sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie przedstawiając szeroka argumentację merytoryczną odnoszącą się do poszczególnych zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew stanowisku strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów wymienionych w zarzutach kasacyjnych, a tym samym brak było przesłanek do uchylenia przez Sąd Wojewódzki zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] kwietnia 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Zasadniczo zarzut naruszenia przepisów postępowania, mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 107 k.p.a. powiązany został z oceną ekspertyzy wykonanej na podstawie § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., służącej ustaleniu ewentualnych zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników budynków sąsiednich lub obniżenia ich przydatności do użytkowania wskutek wzniesienia obiektu projektowanego przez inwestora. Zdaniem skarżących dostarczona przez inwestora ekspertyza sporządzona została wadliwie przez co nie było możliwe należyte określenie oddziaływania planowanego obiektu na stan techniczny budynku przez nich zamieszkiwanego.

W związku z tym, że zarzut nieprzydatności ekspertyzy dla zbadania ochrony interesu skarżących (art. 5 ust. 1 pkt 9) podnoszony był już w skardze, należy odwołać się do argumentacji Sądu Wojewódzkiego, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób przekonujący wykazał, iż organy obu instancji nie miały podstaw do zakwestionowania spornej ekspertyzy, czy żądania jej uzupełnienia. Zaznaczyć należy, że wbrew powtarzanym twierdzeniom skarżących, ekspertyza poprzedzona została oględzinami terenu oraz istniejących budynków, w tym ich fundamentów, co zostało opisane i utrwalone dokumentacją fotograficzną.

Dodać przy tym należy, że to osoby odpowiedzialne za sporządzenie ekspertyzy, jako legitymujące się stosownymi uprawnieniami i wiedzą specjalistyczną, określają zakres badań i analiz niezbędnych do ustalenia okoliczności wyznaczonych treścią § 206 ust. 1 cyt. rozporządzenia.

Wartości dowodowej ekspertyzy nie mogły zatem podważyć same uwagi skarżących wynikające z ich przekonania, a nie poparte dowodami, które by mogły stanowić podstawę do jej formalnoprawnej lub merytorycznej weryfikacji.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto, stosownie do pkt 4, sprawdza, czy wykonanie i ewentualnie sprawdzenie projektu nastąpiło przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się stosownym zaświadczeniem. Powyższa regulacja oznacza, że organ zasadniczo nie ma uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.

Zasadą bowiem jest, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt, którzy mają obowiązek złożyć oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie organ na etapie badania wniosku zażądał od inwestora uzupełnienia dokumentacji projektowej o ekspertyzę techniczną przewidzianą w § 206 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

W ekspertyzie zawarto opis stanu technicznego istotnych elementów konstrukcyjnych budynków sąsiednich, wskazano na warunki gruntowe posadowienia budynków z uwzględnieniem dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Poddano ocenie sposób posadowienia projektowanego budynku i przedstawiono stosowne obliczenia. Z przeprowadzonej analizy wyprowadzono wnioski o braku negatywnego oddziaływania planowanego obiektu na stan bezpieczeństwa oraz przydatność do użytkowania sąsiednich budynków. Zaznaczono też, że przyjęte rozwiązania posadowienia nowoprojektowanego budynku na płycie fundamentowej powodują korzystne rozłożenie naprężeń w podłożu gruntowym oraz jego stabilizację.

W takim stanie sprawy organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do negowania oceny uprawnionego rzeczoznawcy zawartej w spornej ekspertyzie. W rezultacie nie miały też obowiązku prowadzenia dalszych czynności wyjaśniających w tym zakresie. W związku z twierdzeniami skarżących o negatywnym oddziaływaniu realizowanej inwestycji na stan techniczny ich budynku i ewentualnym zagrożeniu w zakresie bezpieczeństwa jego użytkowania – trafnie Sąd Wojewódzki zauważył, że prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia może ewentualnie prowadzić do wszczęcia postępowania przed organami nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zauważyć ponadto trzeba, że mogą także wystąpić sytuacje, że mimo legalności udzielonego pozwolenia na budowę wystąpią negatywne skutki dla nieruchomości sąsiednich na etapie realizacji robót budowlanych. Taka jednak sytuacja może ewentualnie stać się przyczyną dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej. Nie wszystkie bowiem zastrzeżenia właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, podnoszone w postępowaniu administracyjnym, mogą być rozstrzygane przez organ architektoniczno-budowlany orzekający w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Z tych względów niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne, zgodnie z którymi organy orzekające w sprawie powinny poszerzyć postępowanie dowodowe w celu wyeliminowania możliwości ujemnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących. Stwierdzić trzeba, że organ architektoniczno-budowlany dysponował materiałem dowodowym niezbędnym do dokonania sprawdzeń dokumentacji projektowej w aspekcie, w jakim jest to wymagane przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Brak zarzutu w zakresie przepisów prawa materialnego, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, uniemożliwia merytoryczną weryfikację zagadnienia związanego z ochroną interesu skarżących w rozpatrywanej sprawie.

Nietrafny okazał się również zarzut kasacyjny dotyczący przepisów § 4 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Z niezrozumiałych względów autor skargi kasacyjnej zarzucane naruszenie wymienionych przepisów powiązał z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., podczas gdy zagadnienie związane z zastosowaniem przepisów właściwych dla ustalenia wymogu uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter materialnoprawny.

Niezależnie od błędnej kwalifikacji zarzutu do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zamiast podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie wykazał jaki wpływ na wynik sprawy miałoby mieć naruszenie wymienionych przepisów przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 przesłanką uchylenia decyzji jest stwierdzenie przez sąd

– (lit. a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

– (lit. c) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (inne niż naruszenie przepisów postępowania określone w pkt 1 lit. b).

Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznając rację skarżącym stwierdził, że organ odwoławczy w swojej ocenie związanej z kwalifikacją przedmiotowej inwestycji błędnie zastosował rozporządzenie z 9 listopada 2010 r. zamiast rozporządzenie z 9 listopada 2004 r. Jednocześnie, dokonując stosownej analizy prawnej, wywiódł, że dostrzeżone naruszenie przepisów prawa materialnego pozostało bez wpływu na wynik sprawy albowiem planowana inwestycja nie posiada cech uzasadniających jej zaliczenia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W skardze kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji nakierowanej na podważenie wnioskowania przyjętego przez Sąd Wojewódzki. Podniesiony natomiast argument, że "błąd prawa materialnego zawsze jest bezpośrednio związany z wynikiem postępowania" nie mógł skutecznie podważyć oceny Sądu Wojewódzkiego, w sytuacji gdy niezależnie od zastosowanego jednego z dwóch wymienionych rozporządzeń wynik sprawy pozostałby niezmieniony.

Zgodnie z treścią obu rozporządzeń inwestycja będąca przedmiotem postępowania nie posiadała cech uzasadniających jej zaliczenie do przedsięwzięć wymienionych w tych rozporządzeniach, a tym samym prawidłowo stwierdził organ odwoławczy w decyzji, że nie było w sprawie wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Nieskuteczny okazał się również wadliwie sformułowany zarzut dotyczący naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, który w sprawie nie miał zastosowania. Wiążąc natomiast kwestię braku w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej kopii decyzji o warunkach zabudowy z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. – nie wykazano wpływu zarzucanego uchybienia na wynik sprawy.

Dla porządku trzeba wskazać, że na wezwanie organu odwoławczego inwestor przedłożył oryginał decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, a organ odwoławczy w wydanej decyzji zawarł stwierdzenie o zgodności znajdującej się w aktach kserokopii decyzji z jej oryginałem. Do tej kwestii odniósł się również Sąd Wojewódzki, który zauważył, że skarżący nie podważyli ustaleń organu odwoławczego w zakresie badanej treści oryginału decyzji o warunkach zabudowy, ani też nie powołali się na ewentualny fakt wyeliminowania jej z obrotu prawnego, zwłaszcza że byli stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. W takim stanie sprawy zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. należało uznać za całkowicie bezzasadny.

Podobnie należy ocenić zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisu art. 106 k.p.a., upatrywanego przez autora skargi kasacyjnej w tym, że organ nie dokonał wymaganych przez ustawę – Prawo budowlane uzgodnień z innymi organami, jak też z faktem, że podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę były nieaktualne opinie (uzgodnienia). Obowiązek organu architektoniczno-budowlanego związany ze sprawdzeniem kompletności projektu budowlanego oraz posiadania wymaganych opinii i uzgodnień uregulowany został w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z kolei art. 20 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje, że uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów należy do obowiązków projektanta. W tym więc zakresie nie ma zastosowania art. 106 k.p.a., co w konsekwencji czyni bezzasadnym zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.