Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. L. kwotę 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Organ odwoławczy", "GITD") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a".), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2021 r. poz. 919 z późn. zm., dalej: "u.t.d." lub "ustawa o transporcie drogowym") oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., uchylająca w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Organ I instancji", "[...]WITD") z dnia [...] października 2020 r. nr [...] oraz nakładająca na P. L. (dalej: "Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 23 kwietnia 2019 r. w W. przy ul. [...] 59 przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. [...] 85 w W. na ul. [...] w W. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Na skutek zatrzymania do kontroli usługa została zakończona przy ul. [...] – [...]. Za wykonanie tej usługi została pobrana opłata w wysokości 14,46 zł. Opłata ta została pobrana z karty bankowej zgłoszonej do aplikacji. Opisaną usługę przewozu Skarżący wykonał we własnym imieniu. Wykonał ją samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli Skarżący nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Strona nie posiadała także orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Organ I instancji, decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 23 kwietnia nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W dniu 16 listopada 2020 r. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. stanął na stanowisku, iż skontrolowany przewóz drogowy Skarżący wykonywał we własnym imieniu i to on wykonywał pracę kierowcy, zatem na Skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych, do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wskazuje GITD, Skarżący takich orzeczeń nie posiadał podczas kontroli i nie przedłożył ich w toku postępowania przed organem I instancji, jednak na skutek wezwania przez Organ odwoławczy pismem z dnia 4 lutego 2021 r. uzupełnił materiał dowodowy i przedłożył niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopię orzeczenia lekarskiego nr [...] i kserokopię pisma informującego o wyniku konsultacji psychologicznej przeprowadzonej w dniu 28 stycznia 2019 r. Wydanie ww. orzeczenia potwierdziła lekarz B. D. w piśmie z dnia 6 kwietnia 2021 r. oraz wyjaśniła, że w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich wydała Skarżącemu ww. orzeczenie potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy kategorii B. Wydanie pisma informującego o wyniku konsultacji psychologicznej przeprowadzonej w dniu 28 stycznia 2019 r. potwierdził psycholog, który je wydał. Jednak jak wskazuje Organ odwoławczy, zgodnie z wyjaśnieniem uzyskanym przez od Pana R. L. wymienione pismo potwierdza jedynie brak przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów służbowych lub przewożenia innych pracowników w ramach obowiązków służbowych, a nie brak przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. W związku z powyższym, GITD ustalił, iż w dniu kontroli Skarżący posiadał jedynie ważne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy kategorii B, bowiem skontrolowany przewóz drogowy wykonywał samochodem osobowym wymagającym posiadania prawa jazdy kategorii B. Uwzględniając powyższe, w ocenie Organu odwoławczego, zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości i nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za naruszenie określone w lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. z uwzględnieniem treści art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.3 ww. załącznika nr 4.

GITD wskazał również, że skoro zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez Skarżącego we własnym imieniu skontrolowanego przewozu osób, to świadczenie takich usług wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Obowiązek posiadania takiej licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że niezarejestrowanie przez Skarżącego działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego nie jest tożsame z niewykonywaniem takiej działalności, przeciwnie- można wykonywać działalność gospodarczą bez dokonania rejestracji takiej działalności i Skarżący, zdaniem GITD, taką działalność wykonuje, co potwierdza chociażby wykonanie usługi w dniu kontroli. Bowiem jak ustalił Organ odwoławczy, działalność wykonywana przez Stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez Skarżącego z aplikacji [...], gdyż przedsiębiorstwo [...] nie zajmuje się świadczeniem usług transportowych, a jedynie udostępnia użytkownikom aplikację [...] umożliwiającą zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi i rozliczanie wykonanych usług. Zatem w ocenie GITD, Skarżący chcąc korzystać z ww. aplikacji musiał zamieścić swoje dane kierowcy i dane pojazdu, którym będzie wykonywał usługi przewozu osób, z kolei zamieszczenie tych danych jest równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. Natomiast, jak podkreśla Organ odwoławczy, działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 649 z późn. zm., dalej: "u.p.p."). Organ odwoławczy wskazał także, iż działalność ta jest wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, więc jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. Zdaniem GITD, również złożone przez Skarżącego wyjaśnienia w charakterze Strony potwierdzają wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Natomiast jeżeli w ramach takiej działalności osoba tę działalność wykonująca osobiście prowadzi pojazd, którym wykonywany jest przewóz drogowy osób, jest zobowiązana legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W niniejszej sprawie, zdaniem Organu odwoławczego nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d., gdyż zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność Skarżącego.

Skarżący nie zgodził się z decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2021 r. i pismem z dnia 19 lipca 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w/w decyzję w części, w której GITD nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 1.000 zł. Wskazanej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez Organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92 a ust 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z [...] lipca 2019 roku nr [...];

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji;

6. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]/[...];

7. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Jednocześnie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie art.92 ust.2 i 8 u.t.d. zgodnie z którym, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie, (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (ust. 8).

Stosownie do treści lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Zgodnie natomiast z lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Z ustalonego przez Organ stanu faktycznego sprawy, który jako nie budzący wątpliwości proceduralnych Sądu, stanowi podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wynika, iż w dniu kontroli drogowej Pan P. L. we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził jednego pasażera Pana M. M. Pasażer zamówił usługę przewozu osób na trasie z ul. [...] 85 w W. na ul. [...] w W. Usługę zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Jednak na skutek zatrzymania do kontroli usługa została zakończona przy ul. [...] – [...]. Za wykonanie tej usługi została pobrana opłata w wysokości 14,46 zł. Opłata ta została pobrana z karty bankowej zgłoszonej do aplikacji [...]. Okoliczności zamówienia opisanej usługi przewozu i jej wykonania oraz uiszczenia opłaty za jej wykonanie potwierdza także dokumentacja fotograficzna. Opisaną usługę kierujący wykonał samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], co potwierdza zebrany materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Mając na uwadze treść regulacji należy uznać, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. Z kolejnych przepisów ustawy o transporcie wynika, że: krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1); niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4); przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a); przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11).

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierowcę) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Dzięki aplikacji [...] doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.

Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; publ.: http://curia.europa.eu/juris). B., na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy Sarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie nie można wyprowadzić wniosku, by przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlegał sankcji tylko wtedy, gdy przewoźnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. II GSK 670/08; z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. II GSK 701/17).

Powyższe rozważania uprawniają do stwierdzenia, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji, albo jaki jest zakres działalności. W ocenie Sądu zasadnie zatem organy, zakwalifikowały przewóz jako zarobkowy, zaś skarżącego uznały za podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym w rozumieniu art. 92a ust. 2 u.t.d.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, którą organ nałożył na Skarżącego karę pieniężną, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem przez Stronę wyłącznie lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. W trakcie postępowania odwoławczego Organ ustalił, że Skarżący posiadał prawidłowe orzeczenie lekarskie, o braku przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy, wymagającego posiadania prawa jazdy kategorii B i w związku z tym częściowo uwzględnił odwołanie i obniżył wysokość kary pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż organy prawidłowo przyjęły, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., bez wymaganego prawem orzeczenia psychologicznego. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w art. 92 a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4.

Sąd uznał, jednak za zasadne zarzuty skargi, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Innymi słowy, jeżeli ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4, karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3.

Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

W ocenie Sądu poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, ocenione z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie czas i miejsce zdarzenia, z którymi ustawa o transporcie drogowym wiąże skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej, muszą każdorazowo wynikać ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Bynajmniej przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., nie wymaga, tak, jak uważa GITD, aby wyłączenie karalności podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w art. 92a ust. 2, uwarunkowane było dodatkowo tożsamością naruszeń wymienionych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d. Otóż z art. 92a ust. 10 u.t.d., jasno wynika, że wyłączenie karalności z uwagi na tożsamość podmiotową, zachodzi, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w zał. nr 3 do u.t.d. – a więc którymkolwiek ze statuowanych w ww. załączniku naruszeń - stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w zał. nr 4 do u.t.d. – a więc również jakiekolwiek naruszenie z ujętych z kolei w tym załączniku. Wykładnia literalna art. 92a ust. 10 u.t.d. w żaden sposób nie pozwala na zawężenie zastosowania omawianego przepisu wyłącznie w przypadku, w którym naruszenie wymienione w zał. nr 3 dokładnie odpowiada normatywnie naruszeniu ujętemu w zał. nr 4 do u.t.d. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, dałby on temu wyraz poprzez odpowiednie skonstruowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. W doktrynie i w orzecznictwie trafnie akcentuje się przy tym prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. systemową i celowościową. Oczywiście przyjmuje się, że w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego znaczenia przepisu. Może to mieć miejsce, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 28 czerwca 2000 r. K 25/99, OTK Zb. Urz. 2000, nr 5, poz. 141). Zdaniem Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy, taka wyjątkowa sytuacja nie występuje.( por. wyroki WSA dostępne w cbois.nsa.gov.pl oraz - Wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2021, sygn. akt VI SA/Wa 2506/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1107/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 153/20 , wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 713/20).

W konsekwencji uznać należy, iż organ odwoławczy błędnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 92a ust. 10 u.t.d. wyłączające w przypadku zbiegu naruszenia określonego w załączniku nr 4 z naruszeniem określonym w załączniku nr 3 możliwość nałożenia kary dla wykonującego przejazd.

W rozpoznawanej sprawie na podstawie wyżej wymienionego protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdzając naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., Organ wszczął odrębne postępowanie administracyjne, zakończone decyzją ostateczną Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r.nr [...], nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia były naruszenia o których mowa w, załącznika nr 3 do u.t.d. tj. lp. 1.1 - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, 2.10. Wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym1, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/19 oddalił skargę na powołaną wyżej ostateczną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Z kolei w analizowanej sprawie nakładając na Skarżącego karę pieniężną, został on uznany za osobę wykonującą inne czynności związane z przewozem drogowym, z naruszenie lp.4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. Podstawą faktyczną nałożenia kary w obu przypadkach było stwierdzenie faktu wykonania przewozu osób w dniu 23 kwietnia 2019 r.

W konsekwencji należało przyjąć, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] tj. przewóz pasażera, nałożono na Skarżącego karę pieniężną zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikt określony w załączniku nr 4. Powyższe oznacza, że w istniejącej sytuacji organ powinien zastosować art. 92a ust. 10 u.t.d., jednakże tego nie uczynił.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, że organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 145 § 3 umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r.,poz.1800) i zasądził na rzez Skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika – adwokata w wysokości 270 zł.