II SA/Wa 1768/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2019-09-20	
Data wpływu	2018-10-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów	
Hasła tematyczne	Szkolnictwo wyższe	
Sygn. powiązane	III OSK 2272/21	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 1842;  art. 189  ust. 1 i  ust. 2; Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na rok akademicki 2015/2016 oddala skargę	
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (zwany dalej: "Dziekanem") decyzją z [...] marca 2018r., w związku z wnioskiem R. K. (zwany dalej: "Skarżącym") z [...] maja 2017r. (złożonego bez pośrednictwa modułu USOS), odmówił przyznania Skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki za rok akademicki 2015/2016.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 1, art. 179, art. 184 ustawy z 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016r., poz. 1842 ze zm., zwana dalej: "u.P.s.w.") w związku z art. 207 ust. 1 i 4 u.P.s.w., art. 7, art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz.1257, zwana dalej: "k.p.a."), art. 3 i art. 5 ust 4-8 ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003r. (Dz.U. z 2016r., poz. 1518) oraz § 24 ust.1-4, § 42, § 43 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów [...], stanowiący załącznik do Zarządzeń Rektora [...] z: [...] sierpnia 2014r. nr [...] i [...] listopada 2015r. nr [...] (zwany dalej: "Regulaminem").

Dziekan w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący z dochodem 269,78 zł mieści się w progu dochodowym przewidzianym z ww. zarządzeniu nr [...], uprawniającym do otrzymania ww. stypendium socjalnego, ale odmowa przyznania ww. stypendium nastąpiła nie z powodu niespełnienia przesłanek, które uprawniałyby do przyznania świadczeń, lecz ze względu na okoliczności faktyczne i prawne wskazane w uzasadnieniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017r., z przyczyn formalnych, stwierdził nieważność decyzji Rektora [...] w [...] (zwany dalej: "Rektorem Uczelni") z [...] lutego 2015r. i decyzji Prodziekana Wydziału [...] [...] w [...] (zwany dalej: "Prodziekanem") z [...] listopada 2014r., wydanych w przedmiocie skreślenia Skarżącego z listy studentów Wydziału [...] [...] w [...] (zwany dalej: "Wydziałem [...] Uczelni"). Skarżący w związku z ww. wyrokiem odzyskał formalnie status studenta od [...] listopada 2014r. do [...] listopada 2017r. i na podstawie zaświadczenia z Wydziału [...] Uczelni z 4 sierpnia 2017r. otrzymał, formalną możliwość podjęcia studiów przez zarejestrowanie się w systemie USOS na zajęcia i odbywania studiów.

Skarżący nie dopełnił ww. rejestracji i nie złożył w Dziekanacie podania o dopisanie do listy studentów, po zakończeniu rejestracji. Powyższe wskazuje na sprzeczność zaświadczenia z sytuacją faktyczną, na którą wpływ ma postawa Skarżącego, który faktycznie nie podjął studiów. Skarżący w latach, za które ubiega się o przyznanie pomocy materialnej nie podjął studiów, zgodnie z planem studiów. Skarżący nie widnieje też w ewidencji studentów.

Wydanie zaświadczenia z 4 sierpnia 2017r., które stwierdza stan prawny orzeczony w ww. wyroku NSA, nie konwaliduje odbywania studiów przez Skarżącego. Prodziekan decyzją z [...] listopada 2017r. skreślił Skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, a okoliczności te miały miejsce już w dacie złożenia wniosku o przyznanie ww. stypendium, gdyż Skarżący nie zaliczył trzeciego roku studiów. Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia [...] (zwany dalej: "Prorektorem") decyzją z [...] lutego 2018r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prodziekana.

Zdaniem Dziekana niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialnej przewidzianej art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8 i ust. 2 u.P.s.w. W orzecznictwie sądowym w sprawach stypendialnych przeważa pogląd, że system stypendialny powinien działać motywująco na studenta. Przyjęcie zasady, że niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialne nie narusza w szczególności u.P.s.w. i Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Po 403/07, LEX nr 510262). Dodatkowo decyzja w sprawie przyznania ww. stypendium ma charakter uznaniowy. Uznanie, może być uznane za zbyt represyjne wyłącznie w odniesieniu do dwóch form pomocy materialnej, a mianowicie: stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomogi.

Wprawdzie Skarżący formalnie odzyskał status studenta, faktycznie nie odbywał studiów, a prawo do pomocy materialnej ma charakter celowy - wsparcia społecznego, służącego odbywaniu studiów. Pomoc materialna w formie stypendium socjalnego przysługuje studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej i ma służyć studentom, którzy zaliczają poszczególne lata studiów. Nawet trudna sytuacja materialna wykazana prawidłowo we wniosku, nie uzasadnia przyznania Skarżącemu prawa do pomocy materialnej i tym samym do wypłaty zaległego stypendium za rok akademicki 2015/2016. Świadczenie to wbrew wykazanemu celowi, nie może stanowić surogatu odszkodowania za wydanie przez organ decyzji administracyjnych, których nieważność stwierdził NSA w ww. wyroku. Skarżący może otrzymać stypendium socjalne, o które wnosi, po faktycznym podjęciu studiów.

Dziekan wskazał ponadto, że Skarżącemu postanowieniem z [...] marca 2018r. przywrócono termin do złożenia wniosku o ww. stypendium socjalne.

2. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w [...] (zwana dalej "Komisją") decyzją z [...] czerwca 2018r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego z [...] kwietnia 2018r., utrzymała w mocy ww. decyzję Dziekana, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną oraz dodatkowo wskazując na art. 177 ust. 4, art. 181 ust. 1, 1a, 3 i 4, w związku z art. 207 ust. 1 i 4 u.P.s.w., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 12 ust. 2, § 15 ust. 1, § 22 ust. 1, § 25- 29 Regulaminu.

Komisja w uzasadnieniu stwierdziła, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wskazanych przez Skarżącego oraz zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, że Skarżącego nie może uznać za studenta [...] w [...] (zwana dalej: "Uczelnią"). Skarżący w roku akademickim 2015/2016 faktycznie nie kształcił się na Uczelni, na studiach wyższych i żył w świadomości, że już nie jest studentem. Nie uczęszczał na zajęcia dydaktyczne, nie był zapisany w systemie USOSweb na zajęcia. Nie pojawiał się na Uczelni celem kształcenia się, nie uczestniczył w wykładach prowadzonych na Uczelni, na swoim kierunku i zaprzestał działalności w Samorządzie Studentów Uczelni. Skarżącego skreślono z listy studentów, gdyż nie uzyskał zaliczenia – nie spełnił efektów kształcenia przewidzianego programem studiów. Skarżący nie był więc podmiotem uprawnionym do otrzymania ww. stypendium socjalnego. W tym zakresie Komisja odwołała się do wykładni teleologicznej art. 179 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Zdaniem Komisji ustawodawca w zamiarze chciał, aby studenci faktycznie kształcący się na studiach wyższych mieli wsparcie socjalne od Państwa, by mogli swobodnie kontynuować naukę. Czymś niepożądanym i wręcz zwalczanym przez ustawodawcę jest zjawisko polegające na korzystaniu ze statusu studenta jedynie do pobierania stypendium socjalnego, a nie zgodnie z jego przeznaczeniem - możliwością poszerzenia wiedzy przez uczestnictwo w zajęciach dydaktycznych.

Zdaniem Komisji, Dziekan słusznie zauważył, że studentem jest osoba nie tylko posiadająca status studenta, ale również wykonująca prawa i obowiązki studenta, stosownie do art. 189 ust. 1 u.P.s.w. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. należy interpretować w sposób realny, a nie oderwany od rzeczywistości. Działania Skarżącego, połączone z permanentnym zasypywaniem organu wszelkiego rodzaju wnioskami jest próbą nagięcia prawa i użycia go sprzecznie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Komisja, odnosząc się do zarzutu niewłaściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, wskazała, że w roku akademickim 2017/2018 nie powołano Wydziałowej Komisji Stypendialnej, więc kompetencja przyznania stypendium socjalnego należała do Dziekana.

Komisja wyjaśniła też, że kwestią przewlekłości przy wydawaniu decyzji zajęto się w odrębnym postępowaniu. Zdaniem Komisji Dziekan nie naruszył zasad postępowania administracyjnego wskazanych w odwołaniu. Skarżący powołał się na wszystkie przepisy postępowania, ale nie wnosi to nic do sprawy, gdyż naruszenia te nie zostały należycie uzasadnione, zaś Komisja, badając z urzędu poprawność postępowania nie stwierdza naruszeń.

3. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie ww. decyzji Komisji i Dziekana oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie, z uwagi na naruszenie: a) art. 179 ust. 1 u.P.s.w. – przez bezpodstawną odmowę przyznania stypendium Skarżącemu, który jest studentem w trudnej sytuacji materialnej i spełnia kryterium dochodowe; b) art. 6 k.p.a. – brak działania na podstawie przepisów prawa.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że jest mu przykro, że ten sam skład komisji, po raz trzeci podjął decyzję negatywną w jego sprawie. Wyraził przekonanie, że jest to wynik błędnej wykładni przepisów i nieznajomości prawa. Wskazał, że autorzy decyzji nie rozumieją czym jest język prawniczy i prawny. Złożenie odwołania nie stanowi próby nagięcia prawa, a Komisja nie pochyliła się nad zarzutami odwołania. Organy samorządu powinny stać na straży praw studentów, a nie posługiwać się argumentami pozaprawnymi. Skarżący wyraził też przekonanie, że Komisja powinna zastosować tryb samokontroli.

4. Skarżący pismem z 12 marca 2019r., uzupełnił ww. skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia:

a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez: - nierozpoznanie wniosków dowodowych Skarżącego o przeprowadzenie dowodów z akt osobowych studenta (pism o zarejestrowanie na zajęcia, wniosku o urlop, wydania zaświadczenia o statusie studenta), na okoliczność posiadania przez Skarżącego statusu studenta; - nieprzeprowadzenie dowodu z decyzji o przyznaniu stypendium bratu Skarżącego (K.) na okoliczność uznania przez inny organ przyznający pomoc materialną na Uczelni, że Skarżący posiada status studenta, - nieprzeprowadzenie dowodu z aktu ślubowania złożonego przez Skarżącego na okoliczność podjęcia studiów na Uczelni, a tym samym brak analizy stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło bo wydania błędnej decyzji, bez analizy materiału zgromadzonego w sprawie; - uznanie przed rozpoznaniem, że organ odmówi uznania jakichkolwiek zaświadczeń przedłożonych w postępowaniu odwoławczym, przy braku wskazania podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia,

b) art. 136 k.p.a. - przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego, mimo że Skarżący złożył w odwołaniu szereg wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, że jest on studentem,

c) art. 10 k.p.a. - przez brak zawiadomienia Skarżącego o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie odniesienia się do wniosków dowodów, których nie przeprowadzono, a w szczególności uniemożliwienie zareagowania na sytuację, w której nie przeprowadzono postępowania dowodowego, mimo prawidłowo złożonych ww. wniosków dowodowych,

d) art. 8 k.p.a. - przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego sprawy, a właściwie przez z góry przyjęty zamiar uznania waloru dowodowego jakiegokolwiek dowodu przedłożonego przez stronę,

e) art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. - przez wydanie decyzji niezawierających wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności brak odniesienia się do zarzutów odwołania, a dotyczących kontaktowania się Skarżącego z dziekanatem, w celu rejestracji na zajęcia, skierowania na urlop, bądź uruchomienia rejestracji na zajęcia w USOS,

f) art. 15 k.p.a. - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości decyzji Dziekana, bez odniesienia się do zarzutów odwołania,

g) art. 6 k.p.a. - gdyż Dziekan wydał decyzję na podstawie nieobowiązujących przepisów Regulaminu w dniu wydania, a także odmowę przyznania stypendium socjalnego, z powodu nie zaliczenia przez Skarżącego roku w terminie przewidzianym programem studiów,

h) art. 179 u.P.s.w. - przez odmowę przyznania stypendium socjalnego, choć Skarżący był w trudnej sytuacji materialnej w rozumieniu tego przepisu, bowiem spełniał kryterium dochodowe.

Skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Dziekana, - rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, - zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, - przeprowadzenie dowodu z dokumentów: (a) zaświadczenia o statusie studenta na okoliczność posiadania statusu studenta przez Skarżącego w okresie, w którym powinien on otrzymać stypendium socjalne, (b) decyzji wydanej w stosunku do brata Skarżącego na okoliczność uznania przez Wydziałową Komisję Stypendialną na innym wydziale, że Skarżącemu przysługuje status studenta.

Skarżący w uzasadnieniu stwierdził, że posiadał nieprzerwanie status studenta od [...] października 2011r. do [...] lutego 2018r. (zaświadczenie z 25 lipca 2018r.). Dodatkowo inny organ stypendialny - Wydziałowa Komisja Stypendialnej [...] – decyzją z [...] grudnia 2017r. zmieniła pierwotną decyzję o przyznaniu stypendium socjalnego bratu Skarżącego (K.), powołując się na ww. wyrok NSA. Organ Uczelni, przyznający pomoc materialną, uznał więc, że Skarżący jest studentem, a jego dochód powinien wliczać się do dochodu rodziny.

Komisja nie rozpatrzyła zarzutów odwołania i nie przeprowadziła postępowania dowodowego, mimo wniosków dowodowych Skarżącego. Skarżący odwołał się do art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 1, art. 179 u.P.s.w. i wskazał, że jego sytuacja materialna spełnia wymogi do otrzymania stypendium socjalnego. Organy nie wykazały, że Skarżący nie jest w trudnej sytuacji materialnej i nie wyliczyły dochodu studenta. Jedyną przesłanką do otrzymania stypendium socjalnego jest trudna sytuacja materialna (wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Wa 822/10). Nie jest możliwe oddalenie wniosku studenta z innych przyczyn.

4. Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie jest zasadna.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107, zwanej dalej: "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a)-c) P.p.s.a.).

3. Zdaniem Sądu żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaszła w sprawie. Jakkolwiek Sąd dostrzega, że organy administracyjne, działające z ramienia Uczelni w toku postępowania poprzedzającego wydanie w rozpoznawanej sprawie decyzji, nie ustrzegły się pewnych mankamentów proceduralnych, to wadliwości te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, co zostanie wyjaśnione poniżej. Doszło również do prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.

Sąd stwierdza również, że w rozpoznawanej sprawie, która dotyczy odmowy przyznania stypendium socjalnego, Sąd nie może oceniać wadliwości proceduralnych, które wystąpiły w innych sprawach, dotyczących Skarżącego, w tym również w sprawie, którą rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 1456/16 w odniesieniu do decyzji organów Uczelni wydanych w sprawie skreślenia Skarżącego z listy studentów. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. pozwala Sądowi w rozpoznawanej sprawie na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej przez Skarżącego decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej - dotyczących odmowy przyznania stypendium socjalnego, ale to tylko wówczas, gdy wadliwości proceduralne, które poprzedzały wydanie ww. decyzji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził ww. wadliwości.

Sąd podziela stanowisko organów Uczelni, że wprawdzie w wyniku ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do przywrócenia Skarżącemu formalnego statusu studenta, co potwierdzono w zaświadczeniu wydanym na wniosek Skarżącego, tym niemniej warto wskazać, że skreślenie Skarżącego z listy studentów było spowodowane niedopełnienia przez Niego jednego z podstawowych wymogów wynikających z art. 189 u.P.s.w., na co prawidłowo uwagę zwrócono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Warto też wskazać, że w toku postępowania dotyczącego przyznania/odmowy przyznania stypendium socjalnego organy Uczelni nie są ponadto ani uprawnione, ani nie są zobowiązane do kwestionowania ostatecznych decyzji o skreśleniu Skarżącego z listy studentów, ani tym bardziej do prowadzenia, w związku z tym, dodatkowego postępowania dowodowego. W tym kontekście zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy Uczelni przepisów dotyczących postępowania dowodowego w rozpoznawanej sprawie nie mogły być uznane za zasadne.

Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wydającego w imieniu Uczelni zaskarżoną decyzję w kontekście powołania się na przepisy art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. w związku z art. 189 ust. 1 u.P.s.w. Nie stanowiło to, wbrew stanowisku Skarżącego, pozaprawnego działania, lecz było to działanie zgodne z art. 6 k.p.a.

Zdaniem Sądu Komisja, powołując się w zaskarżonej decyzji na ww. przepisy, dokonała prawidłowej ich wykładni, w kontekście stanu faktycznego sprawy oraz unormowań prawnych materialnoprawnych obowiązujących w roku akademickim 2015/2016, za który Skarżący domagał się przyznania stypendium socjalnego, w tym także zawartych w ww. Regulaminie. Ww. organ odwoławczy działał zatem, wbrew twierdzeniom skargi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, wypełniając w sposób należyty at. 6 k.p.a. i miał prawne i uzasadnione podstawy do utrzymania w mocy ww. decyzji Dziekana. Skoro w sprawie doszło do wydania przez organy Uczelni decyzji, niezrozumiały jest zarzut skargi o naruszenia art. 104 k.p.a.

Sąd stwierdza ponadto, że stan faktyczny sprawy wynikał z akt administracyjnych oraz z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choć organ odwoławczy nie ustosunkował się do poszczególnych, załączonych przez Skarżącego do odwołania dokumentów. Zbiorcze wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wzięto pod rozwagę powoływane przez Skarżącego dowody, jak również te znane organowi nie narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu istotnym i nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W ten sposób organ odwoławczy odniósł się do wszystkich dowodów znajdujących się w aktach i mogących mieć znaczenie w sprawie. Sąd wskazuje ponadto, że wprawdzie oceny wyrażone przez organ administracyjny i to zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie satysfakcjonują Skarżącego, nie oznacza to jednak, że doszło w ten sposób do naruszenia ww. przepisów.

Zdaniem Sądu oceny organów administracyjnych w realiach rozpoznawanej sprawy, jak również w świetle obowiązujących w roku akademickim 2015/2016 przepisów prawa materialnego są spójne, logiczne i mają oparcie w materiale dowodowym sprawy, a zatem należy je uznać za prawidłowe w świetle art. 80 k.p.a.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który odmówiono Skarżącemu przyznania stypendium socjalnego, stanowił, że za studenta uważa się osobę kształcącą się na studiach wyższych.

Z przepisu art. 189 u.P.s.w. w wyżej wskazanym brzmieniu wynikało natomiast, jakie podstawowe obowiązki ma student.

Student na mocy art. 189 ust. 1 u.P.s.w. obowiązany był postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów.

Zgodnie z art. 189 ust. 2 u.P.s.w. Student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów;

3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.

Skarżący, uzasadniając zarzuty skargi uwypukla kwestię ślubowania, ale nie zauważa treści art. 189 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w. Z przepisu tego wynika, że student powinien między innymi składać egzaminy i spełniać inne wymogi przewidziane w planie studiów.

W sprawie niesporne jest, że Skarżący nie dopełnił warunku składania egzaminów, gdyż warunkowo wpisany na trzeci rok studiów, nie złożył egzaminu w terminie. Skarżący nie spełnił zatem efektów kształcenia przewidzianego programem studiów. Skarżący ponadto w roku akademickim 2015/2016, za który ubiegał się o przyznanie pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego, faktycznie nie kształcił się na Uczelni, nie podjął studiów, zgodnie z planem studiów, nie uczęszczał na zajęcia dydaktyczne na swoim kierunku, nie był zapisany w systemie USOSweb na zajęcia, zaprzestał także działalności w Samorządzie Studentów Uczelni oraz nie widniał w ewidencji studentów.

Nie sposób zatem zakwestionować prawidłowej, w świetle art. 80 k.p.a., oceny organów obu instancji, że możliwość podjęcia studiów wyższych przez Skarżącego, która wiązała się z wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt 1456/16, nie jest równoznaczna z podjęciem studiów wyższych przez Skarżącego. Ocena ta wynika z przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak również oparta została na analizie dokumentów zgromadzonych przez organy i znanych im z urzędu, jak również tych przedstawionych przez Skarżącego.

Warto wskazać, że z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, które były brane pod uwagę przez Komisję, o czym świadczy treść zaskarżonej decyzji ("Komisja po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wskazanych przez" Skarżącego "w odwołaniu oraz zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej") nie wynikało, że Skarżący w roku akademickim 2015/2016 uczestniczył w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych, zgodnie z regulaminem studiów. W tym kontekście na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż Skarżący miał możliwość przedkładania dowodów i składanie wniosków dowodowych w toku toczącego się postępowania, a do skargi nie załączył żadnych dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko prezentowane przez organy Uczelni w zakresie braku podstaw do odmowy przyznania Skarżącemu ww. stypendium socjalnego.

Jakkolwiek Skarżący podnosi w skardze, że kontaktował się z dziekanatem, w celu rejestracji na zajęcia, skierowania na urlop, bądź uruchomienia rejestracji na zajęcia w USOS, tym niemniej nie można uznać, że podejmowane przez Skarżącego próby zakończyły się sukcesem. Należało zatem uznać, że Skarżący przez wyżej wymienione starania nie wypełnił przesłanki z art. 189 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w. W tym kontekście wnioski dowodowe zgłaszane przez Skarżącego, do których Komisja nie odniosła się wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choć powinna na mocy art. 107 § 3 k.p.a., oraz nie wydała formalnego postanowienia w tym zakresie, nie miały i nie mogły mieć istotnego znaczenia w sprawie, bo nie mogły w żadnej mierze podważyć niewypełnienia przez Skarżącego przesłanek ustawowych, a w szczególności tych wskazanych w art. 189 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Na uwzględnienie w konsekwencji nie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 15 i art. 136 k.p.a.

Prawidłowe było zatem przyjęcie przez Komisję w zaskarżonej decyzji, że skoro Skarżący nie spełnił przesłanki z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w., nie mógł być uznany przez organy Uczelni, które rozpatrywały kwestię stypendium socjalnego za rok akademicki 2015/2016 za podmiot uprawniony do otrzymania ww. stypendium socjalnego. Sąd jeszcze raz podkreśli, że możliwość podjęcia studiów wyższych przez Skarżącego, która wiązała się z wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt 1456/16, nie jest równoznaczna z podjęciem studiów wyższych przez Skarżącego.

Sąd za nieuprawnione uznaje w związku z tym czynienie przez Skarżącego założenia, że instytucję stypendium socjalnego stworzono, po to by mogły z niej korzystać osoby, które jakkolwiek odzyskały formalnie status studenta, ale nie podjęły studiów wyższych z powodu niedopełnienia wymogów prawa, w tym w szczególności: nie uczestniczyły w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; nie składały egzaminów, nie odbywały praktyk i nie spełniały innych wymogów przewidzianych w planie studiów; albo nie przestrzegały przepisów obowiązujących w uczelni. Powyższe stanowisko Skarżącego nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, a Komisja wydając zaskarżoną decyzję wykazała, że jest ono sprzeczne z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w.

Pomoc materialna w formie stypendium socjalnego, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.s.w. w brzemieniu obowiązującym w roku akademickim 2015/2016, przysługuje wyłącznie studentowi, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a nie osobie, która jakkolwiek w związku z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odzyskała formalny status studenta, ale nie podjęła studiów wyższych, z powodu niedopełnienia ww. wymogów prawa, w szczególności wynikających z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Niedopuszczalne jest bowiem wykorzystywania instytucji stypendium socjalnego do celu, w którym jej nie stworzono.

Przed przyznaniem stypendium socjalnego organy Uczelni powinny zatem zbadać, tak jak uczyniły to w rozpoznawanej sprawie, czy osoba, która wnioskuje o przyznanie stypendium socjalnego spełnia wymogi do uznania jej za studenta.

Z akt sprawy wynikało, że Skarżący takich wymogów nie spełniał i to nie tylko ze względu na wyżej wskazane podane powody. Skarżącego - przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Dziekana w przedmiocie odmowy stypendium socjalnego - skreślono bowiem z listy studentów na mocy decyzji Dziekana z [...] listopada 2017r., którą utrzymał w mocy Prorektor decyzją z [...] lutego 2018r. Decyzja ostateczna o skreśleniu Skarżącego z listy studentów wiązała organy Uczelni rozpatrujące wniosek Skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.s.w. Tym samym w chwili, gdy wydawane były decyzje podlegające kontroli legalności Sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie w zakresie ww. stypendium socjalnego, Skarżącego pozbawiono statusu studenta na mocy wiążących w sprawie decyzji właściwych organów Uczelni.

Zdaniem Sądu za stanowiskiem prezentowanym przez organy administracyjne obu instancji w zakresie braku podstaw do przyznania Skarżącemu w okolicznościach faktycznych sprawy ww. stypendium socjalnego przemawiały również dotychczasowe poglądy prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych, wskazujące, że system stypendialny powinien działać motywująco na studenta. Sąd aprobuje też pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 28 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Po 403/07, choć w nieco odmiennym stanie faktycznym niż istniejący w rozpoznawanej sprawie, z którego wynika, że przyjęcie w regulaminie zasady, że niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialnej przewidzianej art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8 i ust. 2 u.P.s.w. nie narusza w szczególności u.P.s.w. i Konstytucji RP (dostępny na www.nsa.gov.pl oraz w LEX nr 510262).

Warto też podkreślić, że wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, organy obu instancji, w tym przede wszystkim Dziekan w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji z [...] marca 2018r., nie kwestionowały, że Skarżący wykazał we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego za rok akademicki 2015/2016, że mieści się w progu dochodowym przewidzianym w stosownych przepisach prawa materialnego, które obowiązywały w roku akademickim, za który wnioskował o przyznanie stypendium socjalnego. W ten sposób nie mogło zatem dojść do naruszenia art. 179 u.P.s.w.

Przepis art. 179 u.P.s.w. stanowi bowiem, że to wyłącznie student i to student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej ma prawo otrzymywać stypendium socjalne. Skarżący nie był studentem w rozumieniu z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Tym samym nie spełniał jednej z przesłanek wskazanych w art. 179 u.P.s.w., więc nie był uprawniony do otrzymania stypendium socjalnego

Sąd nie znalazł też podstaw do uznania zarzutu skargi o naruszeniu art. 6 k.p.a., gdyż Dziekan, wbrew twierdzeniom Skarżącego, z uwagi na to, że sprawa dotyczyła roku akademickiego 2015/2016, miał obowiązek brać pod uwagę obowiązujące w tym okresie przepisy materialnoprawne - Regulaminu oraz u.P.s.w.

Zdaniem Sądu organy administracyjne, korzystając w sposób prawidłowy z wykładni systemowej i teleologicznej ww. przepisów u.P.s.w., doszły do trafnego przekonania, że odzyskanie przez Skarżącego, w wyniku ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwość podjęcia studiów wyższych, nie jest równoznaczna z podjęciem studiów wyższych, a tym samym uzasadniona jest odmowa przyznania stypendium socjalnego, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.s.w. Skarżący w chwili wydawania decyzji o stypendium socjalnym w rozpoznawanej sprawie był bowiem skreślony z listy studentów, a wcześniej – w okresie za który wnioskował o przyznanie ww. stypendium socjalnego - nie podjął studiów wyższych i nie kształcił się na Uczelni, z powodu niedopełnienia wymogów prawa, w tym w szczególności: nie uczestniczył w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych na swoim kierunku, zgodnie z regulaminem studiów; nie składał egzaminów; nie zarejestrował się w systemie USOSweb na zajęcia, zaprzestał także działalności w Samorządzie Studentów Uczelni oraz nie widniał w ewidencji studentów.

Sąd, mając na względzie zarzut skargi o naruszeniu art. 8 k.p.a., wskazuje, że nie może go uznać za zasadny nie tylko z powodu argumentacji wskazanej w tym zakresie w skardze. Zdaniem Sądu nie można bowiem, w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz argumentów przedstawionych wyżej przez Sąd mówić o z góry przyjętym zamiarze organów do nie uznania "waloru dowodowego dowodu przedłożonego przez stronę".

Sąd stwierdza natomiast, że rozważył, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., naruszenie ww. przepisu w kontekście: a) przyznania Skarżącemu - w analogicznych okolicznościach faktycznych i prawnych – stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki w kwocie 575 zł od [...] października 2017r. do [...] listopada 2017r., b) uznanie przez inny organ Uczelni przyznający pomoc materialną w decyzji o przyznaniu stypendium bratu Skarżącego (K.), że Skarżący posiada status studenta; c) wydanie Skarżącemu przez Uczelnię zaświadczenia z 4 sierpnia 2017r. o statusie studenta. Na tej podstawie Sąd uznał, że ww. działanie nie mogły budzić zaufania do organów Uczelni. Tym niemniej Sąd stwierdza, że ww. okoliczności nie mają istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy i nie mogą mieć przesądzającego znaczenia w sprawie, choć podważały zaufanie do organów Uczelni z punktu widzenia zasady zaufania, o której mowa w art. 8 k.p.a. Warto bowiem wskazać, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że jakkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym, narusza zasadę zaufania, wyrażoną w art. 121 O.p. (analogiczne rozwiązanie przewiduje art. 8 k.p.a.), to jednak nie zawsze uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Zasada zaufania nie może być bowiem rozumiana jako koniczność wydawania decyzji sprzecznych z prawem i powielających poprzednie błędy (por. np. niepubl. wyroki NSA z: 18 października 2001r. sygn. akt III SA 1233/00; 1 czerwca 2001r. sygn. akt I SA/Gd 1145/99; 8 grudnia 1999r. sygn. akt SA/Sz 1775/98).

Sąd administracyjny, rozpoznający sprawę ze skargi Skarżącego poglądy te w pełni podziela i uznaje za własne na gruncie art. 8 k.p.a. Sąd stwierdza też, że w rozpoznawanej sprawie organy Uczelni, które rozpatrywały wniosek Skarżącego o przyznanie ww. stypendium socjalnego były związane ostateczną decyzją Dziekana z [...] listopada 2017r., którą utrzymał w mocy Prorektor decyzją z [...] lutego 2018r. o skreśleniu Skarżącego z listy studentów, która nie była jeszcze wydana w chwili, gdy wydawano ww. zaświadczenie oraz przyznawano ww. pomoc materialną Skarżącemu i jego bratu. Organy Uczelni, wydając w rozpoznawanej sprawie decyzje rozważyły ponadto obowiązujące w roku akademickim 2015/2016 przepisy: art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. oraz art. 179 i art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 175 i art. 184 u.P.s.w. w związku z § 24 ust.1-4, § 42, § 43 Regulaminu i na ich podstawie w okolicznościach faktycznych sprawy wyciągnęły spójne i logiczne wnioski, o których mowa wyżej.

4. Sąd, z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.