Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ś. i R. C. na uchwałę nr V/62/2019 Rady Miejskiej w Łebie z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Łeba - Północ" postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących B. Ś. i R. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

B. Ś. i R. C. (dalej: "Skarżący"), na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łebie (dalej: "Rada", "Organ") nr V/62/2019 z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Łeba - Północ" (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2019 r.,

poz. 1886) - dalej: "Uchwała V/62/2019", "Plan", zarzucając jej niezgodność w zakresie wyznaczenia granic działki (trójkątna, ogrodzona działka przy ul. [...], która jest częścią działki nr [...], na której od początku sezonu letniego 2024 r. rozpoczęto prowadzenie nielegalnej działalności polegającej na wynajmie miejsc parkingowych) i jej przeznaczenia.

Skarżący wnieśli o unieważnienie Planu, utworzenie drogi pożarowej dla bloku, zmianę przeznaczenia ww. działki i pociągnięcie do odpowiedzialności wszystkich odpowiedzialnych i współodpowiedzialnych funkcjonariuszy publicznych za narażenie ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu oraz za narażenie ich na utratę mienia w znacznych rozmiarach.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Plan jest niezgodny z prawem budowlanym

i przeciwpożarowym. Brak drogi pożarowej jest niezgodny z prawem przeciwpożarowym, które nakłada obowiązek zapewnienia odpowiedniego - określonego przepisami prawa - dojazdu dla straży pożarnej. Wyjaśniono, że ww. trójkątna działka należała pierwotnie do bloku przy ul. [...], a jej część stanowiła drogę pożarową dla budynku. Zdaniem Skarżących granice ww. działki wyznaczono pozbawiając drogi pożarowej blok przy

ul. [...], przez co stworzono zagrożenie pożarowe przez niezapewnienie bezpieczeństwa obiektu. W ocenie Skarżących zaparkowane pojazdy przy ścianie bloku mieszkalnego trzykondygnacyjnego naruszają przepisy przeciwpożarowe, które wymagają zapewnienia drogi pożarowej, aby pojazdy straży pożarnej mogły dotrzeć do budynku. Sytuacja ta naraża mieszkańców bloku na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zagraża ona również mieniu w znacznych rozmiarach.

Skarżący podnieśli, że włączając drogę pożarową bloku w granice ww. działki pozbawiono mieszkańców bloku również przejścia/chodnika, którym mogli dojść do skrzyżowania ul. [...] z ul. [...].

Skarżący zwrócili uwagę, że działka ma przeznaczenie 001.MW - teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Wskazano, że trójkątna działka przy ul. [...] jest bardzo mała i po uwzględnieniu drogi pożarowej bloku przy ul. [...] (około

4 m) oraz przepisów prawa budowlanego dotyczących zachowania wymaganych prawem odległości od granic sąsiedniej działki budowlanej 4 m (ściana budynku bloku z oknami

i balkonami), czyli 8 m od budynku mieszkalnego oraz 3 m od strony ul. [...], jak również 3 m od strony drogi dojazdowej do bloku, która jest przedłużeniem drogi, na której została ustanowiona służebność, pozostała część działki nie spełnia warunków dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.

Skarżący zarzucili, że ww. działka nie została przebudowana zgodnie z Planem, nie wyznaczono miejsc postojowych z zachowaniem 7 m odległości od budynku. Podniesiono, że nie tylko brak drogi pożarowej uniemożliwia dojazd do budynku i jego balkonów pojazdom straży pożarnej w przypadku pożaru jednego z mieszkań, lecz również nielegalny parking, zaparkowany samochodami. Jednocześnie parkujące przy budynku samochody zwiększają ryzyko pożaru, parking działa w sezonie letnim, samochody parkują na trawie. Do zapalenia się samochodu mogą doprowadzić wysokie temperatury, drobne usterki, wyciek paliwa, awaria instalacji elektrycznej i podpalenia. Stanowi to bezpośrednie ryzyko pożarowe dla budynku mieszkalnego. Stan ten naraża mieszkańców bloku na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zagraża on również mieniu w znacznych rozmiarach.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1

pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", a z ostrożności procesowej o jej oddalenie w całości.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Organ wskazał na brak legitymacji skargowej po stronie Skarżących spowodowany niewykazaniem naruszenia ich interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Organ zwrócił uwagę, że skarga wniesiona na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis i może być skutecznie wniesiona jedynie przez podmiot, którego indywidualny interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Zdaniem Rady Skarżący nie wykazali takiego naruszenia, nie posiadają oni tytułu prawnego do nieruchomości objętej Planem stanowiącej działkę nr [...], nie doszło do pogorszenia ich własnej sytuacji prawnej

w wyniku ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p."), brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między postanowieniami Planu

a podnoszonymi przez Skarżących nieprawidłowościami. W ocenie Organu w istocie skarga zmierza do ochrony interesu publicznego (m.in. zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego) i do zakwestionowania działań bądź zaniechań organów administracji, a nie konkretnych zapisów Planu jako takich. Podniesiono, że taki charakter skargi wykracza poza dopuszczalne ramy skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., która służy obronie indywidualnego interesu prawnego skarżącego, a nie interesu ogółu.

Zdaniem Rady Skarżący de facto dążą do ochrony praworządności

i bezpieczeństwa wielu mieszkańców (w tym własnego) - cel ten jest zrozumiały społecznie, lecz środek prawny ku temu obrany jest niewłaściwy. Podkreślono, że tryb

art. 101 ust. 1 u.s.g. nie służy kontrolowaniu uchwał rady gminy w interesie publicznym ani badaniu prawidłowości działań organów administracji po uchwaleniu planu. Skarga indywidualna na plan miejscowy może opierać się tylko na zarzutach dotyczących treści aktu planistycznego i jego skutków dla sfery prawnej skarżącego. Tymczasem zarzuty podnoszone przez Skarżących w znacznej części odnoszą się do kwestii wykonywania lub niewykonywania prawa (np. zarzut tolerowania nielegalnej działalności na działce, nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych przez użytkowników terenu, itp.), a nie do samego brzmienia zapisów Planu. Tego rodzaju argumenty nie mogą być skutecznie podniesione w skardze na podstawie art. 101 u.s.g., co dodatkowo potwierdza brak legitymacji Skarżących.

Do odpowiedzi na skargę Skarżący ustosunkowali się w piśmie z 31 marca 2026 r. podnosząc, że nie obala ona zarzutów skargi, opiera się na błędnym rozumieniu interesu prawnego, ignoruje utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych i próbuje przenieść ocenę legalności m.p.z.p. na inne płaszczyzny postępowań. Skarżący podtrzymali

w całości zarzut niezgodności Planu z prawem i wnieśli o jego uwzględnienie w zakresie wskazanym w skardze.

Zarządzeniem z 29 maja 2026 r. Sąd zobowiązał Skarżących do wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi na Uchwałę V/62/2019 poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego prawo własności (odpis z księgi wieczystej) do nieruchomości położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą oraz do wyjaśnienia, w jaki sposób zaskarżona uchwała kształtuje aktualne stosunki prawne po stronie Skarżących,

w szczególności, czy stała się ona podstawą indywidualnego orzeczenia administracyjnego nakładającego na nich określone obowiązki bądź ograniczającego wykonywanie przysługujących im praw.

W odpowiedzi Skarżący wyjaśnili, że są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w Ł., dla którego jest prowadzona księga wieczysta nr [...]. Z własnością lokalu związany jest udział w nieruchomości wspólnej obejmującej części wspólne budynku oraz grunt związany z budynkiem. Skarżący podali, że nieruchomość jest położona bezpośrednio przy terenie objętym zaskarżonymi ustaleniami Planu, obejmującymi część działki nr [...] przy ul.[...].

Skarżący zaznaczyli, że ich interes prawny nie wynika z ogólnego zainteresowania sposobem zagospodarowania przestrzeni miejskiej, lecz z bezpośredniego wpływu zaskarżonych ustaleń Planu na wykonywanie prawa własności nieruchomości, której są oni współwłaścicielami.

Skarżący podnieśli, że ustalenia Planu w zaskarżonym zakresie doprowadziły do pogorszenia warunków korzystania z nieruchomości w porównaniu ze stanem istniejącym przed uchwaleniem Planu. Dotyczy to w szczególności sposobu korzystania z części budynku położonych od strony działki objętej Planem, komunikacji pieszej wzdłuż budynku oraz bezpieczeństwa korzystania z nieruchomości. Pogorszenie to ma charakter rzeczywisty i dotyczy bezpośrednio nieruchomości Skarżących. Zwrócono uwagę, że przed uchwaleniem Planu oraz wyznaczeniem spornej działki istniała możliwość swobodnego przejścia wzdłuż budynku od strony obecnej działki. Obecnie teren ten został wydzielony

i ogrodzony bezpośrednio przy budynku. Granica działki została wyznaczona pod balkonami budynku, a część balkonów znajduje się nad przestrzenią tej działki. W ocenie Skarżących ustalenia Planu nie uwzględniły wpływu tych rozwiązań na istniejący budynek mieszkalny oraz prawa jego współwłaścicieli do niezakłóconego korzystania

z nieruchomości.

Skarżący podnieśli również, że przyjęte rozwiązania pogorszyły warunki bezpieczeństwa korzystania z budynku od strony działki objętej Planem. Granica działki została wyznaczona bezpośrednio pod balkonami budynku, a część balkonów znajduje się nad przestrzenią tej działki. Zagospodarowanie tej działki wpływa zatem bezpośrednio na korzystanie z balkonów oraz części wspólnych nieruchomości związanej z lokalem Skarżących. Działka objęta zaskarżonym Planem pozostaje zatem w bezpośrednim związku funkcjonalnym i przestrzennym z nieruchomością Skarżących.

Skarżący podnieśli ponadto, że w wyniku przyjętych rozwiązań doszło do ograniczenia istniejącej wcześniej komunikacji pieszej przy budynku oraz pogorszenia warunków korzystania z nieruchomości wspólnej związanej z ich lokalem.

Skarżący zaznaczyli, że jako współwłaściciele nieruchomości wspólnej ponoszą również ciężary związane z utrzymaniem części wspólnych budynku, których dotyczy oddziaływanie zaskarżonych ustaleń Planu.

Końcowo Skarżący podnieśli, że nie występują w niniejszej sprawie w obronie interesu publicznego ani interesu ogółu mieszkańców Ł., lecz w obronie własnych praw wynikających z prawa własności nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem objętym zaskarżonymi ustaleniami Planu.

Podsumowując podniesiono, że naruszenie interesu prawnego ma charakter indywidualny, bezpośredni i aktualny, ponieważ dotyczy konkretnie nieruchomości, której współwłaścicielami są Skarżący, a nie nieokreślonego kręgu mieszkańców Ł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r., poz. 662), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie

art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje

w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się również, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.

Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego

i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA

w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a ich własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy powtórzyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo

w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe

i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu legitymacji do wniesienia skargi (zob. postanowienie NSA z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2896/23).

W rozpoznawanej sprawie wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na jej niezgodność m.in. z przepisami przeciwpożarowymi i budowlanymi, zaś interes prawny do jej zaskarżenia Skarżący wywodzą z faktu bycia współwłaścicielami lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. [...] w Ł., który to budynek jest położony bezpośrednio przy terenie objętym zaskarżonymi ustaleniami Planu, obejmującymi część działki nr [...] przy ul. [...].

Zdaniem Sądu argumentacja zaprezentowana w skardze i w pismach procesowych złożonych w toku postępowania sądowego nie świadczy o posiadaniu przez Skarżących interesu prawnego w zaskarżeniu Planu. Skarżący nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi objętej postanowieniami Planu działki nr [...]. Z informacji podanych przez Skarżących wynika, że mieszkają oni w budynku, który sąsiaduje z przedmiotową działką, przez co ich związek z działką nr [...] jest co najwyżej pośredni. Skarżący nie wykazali również, aby przysługiwało im jakiekolwiek prawo rzeczowe do działki nr [...], np. aby mieli ustanowioną służebność gruntową na jej obszarze. Jak słusznie argumentował Organ w odpowiedzi na skargę - nawet gdyby taki tytuł prawny istniał po stronie Skarżących to Plan go nie uchylił ani nie naruszył. Samo fizyczne korzystanie z działki nie jest natomiast chronione prawnie, dopóki nie znajduje oparcia w konkretnych przepisach prawa materialnego.

Sąd podziela również argumentację Rady, że Skarżący nie wskazali żadnej normy prawnej, z której wywodzą indywidualne uprawnienie do żądania, aby na działce nr [...] urządzono drogę pożarową, czy też pozostawiono otwarty ciąg komunikacyjny. Przepisy dotyczące kwestii przeciwpożarowych nakładają obowiązki na właścicieli i zarządców obiektów dotyczące zapewnienia dojazdu pożarowego, lecz nie kreują one bezpośredniego prawa podmiotowego przysługującego danej jednostce do określonego zagospodarowania sąsiedniej działki. Innymi słowy, nawet jeśli wymogi przeciwpożarowe w otoczeniu budynku przy ul. [...] miałyby być niespełnione, to nie oznacza to naruszenia jakiegoś indywidualnego prawa Skarżących przez sam Plan, mogłoby to stanowić jedynie naruszenie przepisów ogólnych, sankcjonowane w odrębnych trybach (np. przez organy nadzoru budowlanego lub straż pożarną).

Podsumowując należy powtórzyć, że Skarżący nie wykazali, aby w wyniku wejścia w życie Planu doszło do pogorszenia ich sytuacji prawnej - pozbawienia lub ograniczenia jakiegokolwiek przysługującego im prawa. Uchwała V/62/2019 nie spowodowała dla Skarżących negatywnych konsekwencji prawnych w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

W szczególności Plan nie naruszył przysługującego Skarżącym prawa własności lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. [...] oraz związanych z nim udziałów w gruncie. Uchwała V/62/2019 nie nakłada na Skarżących żadnych nowych obowiązków ani nie ogranicza możliwości korzystania z ich nieruchomości. Ewentualne niedogodności, na jakie Skarżący zwracają uwagę (parkujące pod oknami ich lokalu samochody, utrudnione dojście do ulicy, obawa o bezpieczeństwo pożarowe), nie wynikają z poszczególnych norm Planu, lecz z faktycznych działań osób trzecich oraz - ewentualnie - z braku spełnienia pewnych wymogów technicznych i jako takie nie przekładają się na naruszenie prawnie gwarantowanej pozycji Skarżących.

Podsumowując należy podkreślić, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego występuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony skarżącej, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na stronę skarżącą nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na niej ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy Skarżący takiego naruszenia interesu prawnego nie wykazali. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę.

Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącym uiszczony wpis sądowy od skargi.

Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.[pic]