Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. reprezentowanej przez pełnomocnika E. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia I. Dokonać zmiany postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 932/10 poprzez przyznanie skarżącej Z. Z. zwolnienia od kosztów sądowych w całości, II. Ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata.

Pismem z dnia 29 marca 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) E. Z. jako pełnomocnik swojej żony – skarżącej Z. Z. powołując się na sytuację finansową

i materialną zwrócił się o przyznanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych

i ustanowienie adwokata "jeżeli jest potrzebny dla Sądu", gdyż nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów. Jako załącznik została dołączona kserokopia decyzji GOPS w J. z dnia 22 grudnia 2010 r., na mocy której Z. Z. z uwagi na długotrwałą i ciężką chorobę został przyznany zasiłek celowy specjalny na leczenie w wysokości 300 zł.

Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy został podtrzymany

w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF

i uzasadniony niskimi dochodami skarżącej i jej pełnomocnika, kosztami leczenia, opłatami (ok. 500 zł.) za energię elektryczną, gaz, wywóz śmieci i odprowadzenie ścieków, koniecznością opłacenia podatku oraz zakupu opału i żywności.

Wg zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku

i dochodach:

- Z. i E. Z. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem i jego rodziną (żona i 2 dzieci w wieku 3 lat i 4 m-cy),

- posiadany przez nich majątek obejmuje dom z częścią mieszkalną o pow. 86 m² oraz zabudowania gospodarcze i nieruchomość rolną o pow. 0,76 ha (z tego

49 arów stanowią nieużytki),

- źródło ich utrzymania stanowi emerytura E. Z. (847 zł.), renta Z. Z. (510 zł.) oraz wynagrodzenie za pracę syna (1000 zł.); porównanie tych kwot z informacjami udzielonymi dla potrzeb rozpoznania wcześniej złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy (m.in. w sprawie II SA/Rz 434/10 i II SA/Rz 536/10) pozwala stwierdzić, że mimo oznaczenia stosownej rubryki wniosku PPF są to kwoty netto.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:

Wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. skarga Z. Z. na wskazaną w sentencji decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została przez WSA w Rzeszowie oddalona. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia

2011 r. Sąd ten odrzucił wniesioną przez pełnomocnika skarżącej od tego wyroku skargę kasacyjną, wobec braku jej sporządzenia przez osobę uprawnioną (adwokata, radcę prawnego). Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2010 r. – po rozpoznaniu wniosku skarżącej

o zwolnienie od kosztów sądowych – orzeczono o zwolnieniu jej od tych kosztów w 3/5 części, odmawiając jej jednocześnie zwolnienia od nich

w pozostałym zakresie. Postanowienie to na skutek niewniesienia sprzeciwu na mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Ponieważ należy ono do kategorii orzeczeń niekończących postępowania w sprawie, rozpoznanie ponowionego obecnie wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych następuje w trybie art. 165 tej ustawy, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (do zastosowania tego przepisu uprawnia regulacja art. 258 § 3 P.p.s.a. nakazująca odpowiednie stosowanie do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego przepisów dotyczących zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu).

W tym kontekście - odnośnie kosztów sądowych - należy więc rozpatrzyć, czy od wydania postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca modyfikację zawartego w nim rozstrzygnięcia.

Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z udzielonymi dla potrzeb rozpoznania poprzednio złożonego prowadzi do stwierdzenia, że generalnie opierają się one na zbieżnych okolicznościach dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej Z. Z. i członków jej rodziny. Uwagę zwraca jednak przywołany obecnie fakt korzystania z finansowego wsparcia pomocy społecznej i powiększenia się grona osób wskazywanych jako pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (urodzony w grudniu 2010 r. wnuk). Z uwagi na stwierdzone uchybienia dla prawidłowego rozpoznania wniosku zasadnicze znaczenia ma jednak tylko ta pierwsza okoliczność, bowiem wskazuje na tendencję wzrostową wydatków skarżącej związanych z leczeniem, z co za tym idzie pogorszenie warunków bytowych jej i domowników (wg danych udzielonych dla potrzeb pierwszego

z wniosków o prawo pomocy, koszty leczenia zostały oszacowane na ok. 500 zł. miesięcznie). Przemawia to za potrzebą dokonania modyfikacji postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. i przyznaniem wnioskodawczyni pełnego zwolnienia od kosztów sądowych.

W tym miejscu zwrócenia uwagi wymaga rozbieżność między oświadczeniem zawartym we wniosku PPF a przedłożoną decyzją przyznającą Z. Z. zasiłek celowy co do jej stanu rodzinnego (osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). Jak wynika z treści uzasadnienia wzmiankowanej decyzji, rodzina skarżącej składa się z 2 osób (jej i będącego pełnomocnikiem męża) i nie obejmuje syna i jego rodziny. Wskazuje to na brak konsekwencji w udzielaniu informacji co do liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zależności od celu w jakim się to czyni, sugerując jednocześnie, że wymienienie we wniosku PPF pozostałych poza skarżącą i jej mężem osób obliczone było na uzyskanie jak najkorzystniejszego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Takie postępowanie nie może być akceptowane jako podstawa do przyznania finansowanego ze środków publicznych prawa pomocy, chociaż wyjątkowo uznano, że z uwagi na szczególnie trudną sytuację materialną wnioskodawczyni nie rzutuje to w bezpośredni sposób na rozpoznanie jej wniosku, a stosunkowo nieduże dochody uzyskiwane przez jej syna z pewnością są przeznaczane w całości na zaspokojenie potrzeb jego i powiększonej kilka miesięcy temu rodziny.

Sytuacja, w której Z. i E. Z. mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych prowadzi zatem równocześnie do stwierdzenia, iż nie są oni także w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru (abstrahując od celowości wniosku w tym zakresie, co nie należy jednak do ustawowych przesłanek decydujących o uznaniu jego zasadności). Wykazane powyżej okoliczności są równoznaczne z brakiem możliwości poniesienia przez wnioskodawczynię jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc ze spełnieniem niezbędnego warunku do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Powyższe pozwala na rozszerzenie zakresu już przyznanego skarżącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata,

o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.