Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 383/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi J. K. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że wielkość zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją (139 810 zł), uzasadnia twierdzenie, iż natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia konsekwencje w postaci pozbawienia skarżącego płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności. W ocenie wnioskodawcy wykonanie zaskarżonej decyzji nie tylko sprawia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lecz również czyni nieuniknionym zaistnienie trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej konieczności wyzbycia się części majątku ruchomego i nieruchomego, jak też utraty renomy w razie podjęcia radykalnych działań przez organy egzekucyjne.

Oddalając wniosek na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że skarżący zaniechał wykazania okoliczności, których wystąpienie warunkuje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że samo twierdzenie skarżącego, że wykonanie decyzji nakładającej na niego obowiązek zapłaty podatku spowoduje utratę przez niego płynności finansowej jest niewystarczające dla przyjęcia, że w sprawie zaistniało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono ponadto, że w aktach sprawy brak dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącego i ustalenie czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez dokonanie oceny wniosku co do podniesionych w nim okoliczności oraz ich uprawdopodobnienia bez dostatecznie wnikliwej oceny wystąpienia przesłanek wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. bez uwzględnienia informacji znanych Sądowi w związku z wniesieniem skargi oraz wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ podatkowy; a także w zw. z art. 106 § 4 P.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego i nieuwzględnienie okoliczności, które nie wymagały przeprowadzeni dowodów w pełnym zakresie i tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy z uwagi na wysokość zaległości podatkowych w łącznej wysokości 139 810 zł nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny – dokonując kontroli instancyjnej – nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek.

Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym był skarżący i to na nim ciążył – z mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. – obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

Analiza uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wykazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a.

Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za taką nie można bowiem było uznać wyłącznie gołosłownego oświadczenia, że natychmiastowe wykonanie decyzji wymiarowej – nawet uwzględniając wysokość wynikającego z niej zobowiązania podatkowego – skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia strony płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym należności finansowych, składek ZUS i płatności na rzecz kontrahentów oraz spowodowałoby utrudnienia w terminowym wypłacaniu wynagrodzeń na rzecz pracowników.

Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego sama wysokość zobowiązania podatkowego w nie stanowi dostatecznego argumentu uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Niewątpliwie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie zostały spełnione.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.