Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1034/16 w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.) z dnia 7 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień i poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2014 r., odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wskazane miesiące 2014 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 3 kwietnia 2017 r., w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 1034/16, Przewodniczący Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Przewodniczący Wydziału), działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a., wezwał M. M. (dalej: strona lub skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: organ) z 7 października 2016 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., w kwocie 500 zł, ustalonej stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), dalej: rozporządzenie. Wydanie ww. zarządzenia zostało poprzedzone zarządzeniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lutego 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego z 9 stycznia 2017 r. o zwolnienie z opłaty od skargi.

Na powyższe zarządzenie z 3 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie, w treści którego zarzucił:

– błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż w przedmiotowym postępowaniu zachodzą okoliczności pozwalające na odmówienie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podczas gdy nieuwzględnienie wniosku skarżącego spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa poniesienia znacznej szkody finansowej lub trudne do odwrócenia skutki, poprzez ciężki uszczerbek w majątku jego rodziny,

– nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji wszystkich istotnych okoliczności związanych z sytuacją finansową i majątkową skarżącego, podczas gdy organy z mocy prawa obowiązane są jak najrzetelniej przeprowadzić postępowanie dowodowe.

W konsekwencji wniesiono o zmianę zaskarżonego zarządzenia przez uwzględnienie wniosku skarżącego o zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na okoliczności, które w jego ocenie sprawiały, że wniosek o zwolnienie go z opłaty sądowej od skargi był zasadny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.

Na wstępie - mając na uwadze argumentację przedstawioną w zażaleniu (zarówno treść sformułowanych zarzutów, jak i ich uzasadnienie) - zakreślić należy granice sporu w sprawie poddanej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek zażalenia skarżącego. Podkreślenia zatem wymaga, że przedmiotem zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 3 kwietnia 2017 r., wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję organu.

Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - § 2 art. 230 p.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność wydania przez Przewodniczącego Wydziału skarżonego zarządzenia.

Z akt sprawy wynika, że strona wnosząc skargę na decyzję organu nie uiściła wymaganej prawem opłaty sądowej (wpisu od skargi). W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału zobligowany był na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwać ją - pod rygorem odrzucenia skargi - do uiszczenia tej opłaty, co nastąpiło zarządzeniem z 8 grudnia 2016 r. W terminie otwartym do dokonania ww. czynności procesowej skarżący - pismem z 9 stycznia 2017 r. - wniósł o zwolnienie go z opłaty od skargi, powołując się na trudną sytuację życiową i finansową. Pismem z 18 stycznia 2017 r. - w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z 17 stycznia 2017 r. - skarżący został wezwany do uzupełnienia powyższego wniosku, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, a wobec nieudzielenia odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Zarządzenie starszego referendarza sądowego w tym przedmiocie z 20 lutego 2017 r. - wobec nieodebrania go przez skarżącego w przewidzianym prawem terminie - zostało uznane za skutecznie doręczone w dniu 13 marca 2017 r., skutkiem czego uprawomocniło się z dniem 20 marca 2017 r. W efekcie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 3 kwietnia 2017 r. powtórnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. W dalszym ciągu bowiem skarga strony dotknięta była brakiem uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu.

W związku z tym działanie Przewodniczącego Wydziału pozostawało w zgodzie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.

Niezależnie od powyższego Sąd kasacyjny zauważa, że okoliczności powoływane przez skarżącego w zażaleniu nie dotyczą w istocie zaskarżonego zarządzenia, a kwestionują działanie Sądu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy. Kwestie te wykraczają jednakże poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, przez co pozostały poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za zasadne wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy strona postępowania sądowoadministracyjnego może złożyć w każdym czasie na dowolnym etapie tego postępowania.

Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.