Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2519/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr 1401-IEW4.4123.36.2022.5/AK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., III SA/Wa 2519/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. T. (dalej: "Skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 31 sierpnia 2022 r., nr 1401-IEW4.4123.36.2022.5/AK, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżąca nie wskazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na poparcie wniosku nie przedstawiła żadnych dokumentów. Nie było zatem podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem.

W zażaleniu z 31 stycznia 2023 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że w odniesieniu do Skarżącej brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje wyrządzenia jej znacznej szkody i nie spowoduje w stosunku do niej trudnych do odwrócenia skutków, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia słusznego interesu Skarżącej oraz słusznego interesu społecznego. W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Jednocześnie, do zażalenia Skarżąca dołączyła: zaświadczenie o zarobkach; potwierdzenia płatności raty kredytu; potwierdzenia płatności za żłobek oraz przedszkole; potwierdzenia płatności za zajęcia dodatkowe syna oraz potwierdzenia płatności za wywóz odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W orzecznictwie przeważa pogląd, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Ponadto, twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (zob. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2015 r., I FSK 1347/15, Legalis nr 1313565). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca musi wykazać istnienie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., podając konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, opartą na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Nie ma podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. postanowienia NSA: z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14 i z 3 kwietnia 2014 r., I FZ 64/14).

W rozpoznawanej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca zawarła w skardze, uzasadniając go: brakiem wystarczającej zdolności płatniczej, toczącymi się równolegle postępowaniami w zakresie zarówno PIT jak i VAT, w łącznej kwocie oscylującej w granicach 1.000.000,00 zł, złą sytuacją majątkową, oraz posiadaniem dwójki dzieci na utrzymaniu, którym musi zapewnić zaspokojenie potrzeb życiowych. Twierdzenia te nie zostały jednak poparte dowodami.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że w złożonym wniosku Skarżąca nie wskazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winien być wnikliwie uzasadniony, poparty faktami oraz dowodami, co umożliwiłoby obiektywną ocenę i stwierdzenie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmieniają dokumenty dołączone na etapie postępowania zażaleniowego, w ocenie Skarżącej potwierdzające m.in. prowadzenie przez organ w stosunku do Skarżącej egzekucji, wysokość zajętego wynagrodzenia za pracę, potwierdzenie płatności raty kredytu czy wydatki związane z płatnościami za uczęszczanie dzieci do żłobka czy przedszkola. Z zestawienia dat, tj. wystawienia przedmiotowych dokumentów (sporządzone 9 stycznia 2023 r.) z datą wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (19 stycznia 2023 r.), wynika, że Skarżąca dysponowała wzmiankowanymi wyżej dowodami jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Niemniej, okoliczność dołączenia dokumentów wspierających wniosek o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dopiero wraz z wniesionym środkiem odwoławczym nie może podważać prawidłowości zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a jedynie bada zgodność z prawem podjętego w tej materii rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (postanowienie NSA z 5 października 2022 r., III FZ 443/22, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).

Podsumowując, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był sformułowany w sposób niewystarczający dla jego uwzględnienia, w szczególności nie został w żaden sposób uprawdopodobniony i poparty dokumentami obrazującymi sytuację finansową i majątkową skarżącej. Jak wskazano już powyżej, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Oznacza tylko tyle, że okoliczność ta nie musi być udowodniona bez wątpliwości, lecz wystarczy takie jej potwierdzenie, które daje dużą dozę prawdopodobieństwa jej zaistnienia (zob. np. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012 r., II FZ 283/12). WSA w Warszawie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy oraz dokładnie wyjaśnił, że powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie jedynie można wskazać, że znaczna wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu, sama w sobie nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej Skarżącej i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania podatkowego.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie Skarżącej.

Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on być uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.