Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pobranego nienależnie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 30 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pobranego nienależnie świadczenia wychowawczego.

W dniu 5 lipca 2019 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

W piśmie procesowym z 5 września 2019 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podano, że pismo o ustanowieniu pełnomocnikiem w sprawie niniejszej zostało odebrane w dniu 22 lipca 2019 r. Stąd tez termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 21 sierpnia 2019 r. Niestety pełnomocnik w dniu 19 sierpnia 2019 r. doznał nagłego ataku choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, który całkowicie uniemożliwił mu poruszanie się. Przez 14 dni był zmuszony przebywać w pozycji leżącej, co całkowicie uniemożliwiło mu pracę. Pierwszym dniem w którym mógł samodzielnie wstać i chodzić był dzień 30 sierpnia 2019 r. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że prowadzi jednoosobową kancelarię prawną i na ma żadnej osoby do pomocy. Wraz z wnioskiem przedłożono opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 i art. 87 § 1 i 2 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłankami przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, które muszą wystąpić łącznie, są zatem: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi, dokonanie czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie oraz złożenie przedmiotowego wniosku w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia.

Na podstawie art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 177 § 3 P.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy radcy prawnego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wedle zaś § 4 zd. 1 ww. przepisu, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 P.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony.

W niniejszej sprawie pismo o ustanowieniu A. S. pełnomocnikiem w sprawie niniejszej zostało jej skutecznie doręczone w dniu 22 lipca 2019 r., natomiast opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej złożyła ona w dniu 5 września 2019 r. Uchybienie przez pełnomocnika skarżącej terminowi do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest zatem bezsporne.

Sąd rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej, w pierwszej kolejności stwierdził, że spełnia on warunki formalne. Złożono go bowiem z zachowaniem siedmiodniowego terminu, bowiem przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 30 sierpnia 2019 r. tj. w dniu powrotu pełnomocnika do zdrowia, zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 5 września 2019 r., a zatem w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przeszkody. Wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył także opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz jej odpis.

W dalszej kolejności należało zatem ocenić, czy argumenty powołane we wniosku uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do dokonania ww. czynności nastąpiło bez winy pełnomocnika. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem do wykazania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od pełnomocnika strony maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (vide: wyrok NSA z 2 października 2015 r., II OSK 148/14, LEX nr 1987030). Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez jego woli, okoliczności które mimo dołożenia wymaganej od niego staranności, udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, Lex nr 1643289).

W rozpatrywanej sprawie, przyczyną niedochowania terminu był, jak twierdzi wnioskodawczyni, nagły atak choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa.

Zdaniem sądu wnioskodawczyni nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Należy zauważyć, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, spowodowana nawet zdarzeniami losowymi (np. chorobą), nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Takie zdarzenia jak choroba samego pełnomocnika nie wykluczają możliwości ustanowienia w sprawie substytuta nawet w sytuacji prowadzenia jednoosobowej kancelarii prawnej. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie wykazała, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób (np. aplikanta, czy innego zawodowego pełnomocnika) w dokonaniu czynności, nie przedłożył również żadnego dokumentu (np. zaświadczenia lekarskiego), z którego wynikałoby, że w terminie od dnia 19 – 30 sierpnia 2019 r. był chora. Tym samym stwierdzić należy, że oświadczenie strony w tym zakresie jest gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami wskazującymi na trudności niemożliwe do przezwyciężenia.

Podsumowując, stwierdzić należy, że nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do jej dokonania.

W tych okolicznościach, na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.