Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 394/15 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. K. i A. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. II SA/Rz 394/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia J. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 394/15, odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 27 maja 2015 r. skarżący reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika radcę pr. T. Z. zwrócili się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 15 maja 2015 r.. Uzasadniając wniosek podali, że kwestionowan[y odpis] orzeczeni[a] dnia 19 maja 2015 r. doręczono członkowi rodziny pełnomocnika, który dopiero 20 maja 2015 r. przekazał je pełnomocnikowi. Od tej daty pełnomocnik miał faktyczną możliwość zapoznania się z treścią postanowienia i wniesienia zażalenia, a zatem uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy.

J. K. i A. K. upoważnili zawodowego pełnomocnika do działania w niniejszej sprawie w ich imieniu przed WSA w Rzeszowie. Oznacza to, że wszelkie błędy lub zaniedbania tego pełnomocnika przy dokonywaniu czynności procesowych w ich imieniu obciążają skarżących.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że postanowienie WSA w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostało prawidłowo wysłane na adres kancelarii podany przez skarżących i odebrane przez dorosłego domownika (ojca pełnomocnika) Z. Z. dnia 19 maja 2015 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem z dniem 26 maja 2015 r., a zażalenie na to postanowienie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) wniesiono dnia 27 maja 2014 r. t.j. dzień po upływie terminu przewidzianego na jego wniesienie.

Sąd stwierdził, że wniosek skarżących nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe oraz wyjaśnienia pełnomocnika, nie uprawdopodobnili oni braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Mimo wezwania Sądu z dnia 2 czerwca 2015 r., pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił, że lokal kancelarii zlokalizowany w budynku mieszkalnym, w którym zamieszkuje Z. Z., jest lokalem wyodrębnionym od reszty budynku i posiada odrębne wejście. Zatem nie sposób ocenić, czy pracownik operatora pocztowego istotnie doręczył postanowienie Sądu osobie nieupoważnionej w myśl art. 72 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 [ze zm.], dalej ppsa), czy też działał w przekonaniu, że pismo to doręcza dorosłemu domownikowi w myśl art. 72 § 1 ppsa, który podjął się oddania pisma adresatowi. Zwłaszcza, że jako adresata pisma wskazano r. pr. T. Z. jako pełnomocnika J.K. i A. K., a adres pod którym nastąpić winno doręczenie – Kancelarię Radcy Prawnego, ul. W. 293c. Skoro ojciec pełnomocnika wyraził wolę oddania pisma adresatowi, a siedziba kancelarii posiada ten sam adres i w istocie znajduje się w budynku mieszkalnym, pracownik operatora pocztowego miał prawo sądzić, że pismo to doręcza dorosłemu domownikowi lub upoważnionej osobie (art. 72 § 1 i 2 ppsa). To, że ojciec pełnomocnika dokonał odbioru korespondencji i przekazał ją dopiero następnego dnia, nie wyłącza winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (k. 34-36, 39, 40, 43-46, 48-51, 53-55 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli J. K. i A. K., zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 i art. 72 § 1 i 2 ppsa przez przyjęcie, że do uchybienia terminu doszło z winy skarżących - ich pełnomocnika. Wnieśli o: uchylenie ww. postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie (k. 63-65 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W postępowaniu sądowym czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu.

Z art. 72 § 1 ppsa wynika bowiem, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczenia zastępczego, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem. Doręczenie dokonane w takim trybie, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi.

W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca odpis postanowienia została odebrana dnia 19 maja 2015 r. przez Z. Z.o - dorosłego domownika (ojca pełnomocnika; k. 40 akt sądowych), to doręczenie to należy uznać za prawnie skuteczne. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Okoliczność, że ojciec pełnomocnika nie przekazał odpisu postanowienia w dniu odbioru (wręczenie przez ojca przesyłki pełnomocnikowi nastąpiło dnia 20 maja 2015 r.) nie oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika. R. pr. T. Z. nie wskazał żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiły domownikowi zawiadomienie go o skierowanej do pełnomocnika korespondencji. Twierdzenia pełnomocnika, że osoba odbierająca w dacie doręczenia dokumentu umocowania/upoważnienia w tym względzie nie posiadała, a do próby doręczenia w taki sposób po stronie odbierającego w ogóle nie powinno dojść, nie jest przekonujące. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie korespondencji przez domownika (postanowienie NSA z 28.8.2008 r., I FZ 331/08, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s.416, nb 6).

Skoro dorosły domownik niezwłocznie – w dniu odbioru - nie przekazał adresatowi korespondencji to znaczy, że dopuścił się zawinionego zaniechania, a to w konsekwencji obciąża adresata pisma. Zaniedbania w tym zakresie wykluczają przyjęcie, że pełnomocnik uchybił terminowi bez swojej winy. Zwłaszcza, że jako adresata pisma wskazano r. pr. T. Z. - pełnomocnika J. K. i A.K., a adres do doręczeń – Kancelarię Radcy Prawnego przy ul. W. 293c w miejscowości W. i jest on zarówno siedzibą kancelarii jak i budynku mieszkalnego. W tym względzie pracownik operatora pocztowego (Poczty Polskiej) miał prawo przypuszczać, że pismo to doręcza dorosłemu domownikowi lub osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (art. 72 § 1 i 2 ppsa).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji postanowienia.