Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Rzecznika Finansowego w przedmiocie przeprowadzenia postępowania interwencyjnego z podmiotem rynku finansowego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 20 czerwca 2022 r. D. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Finansowego w przedmiocie przeprowadzenia postępowania interwencyjnego z podmiotem rynku finansowego.

Z załączonych do skargi dokumentów oraz z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, że Skarżący domagał się od Rzecznika Finansowego podjęcia działań na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 187 ze zm.). Strona domagała się bowiem podjęcia interwencji wobec P. w związku z podpisaną w dniu 4 września 2008 r. umową kredytu mieszkaniowego "[...]".

Rzecznik Finansowy wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd zwraca uwagę, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "Ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z § 2 tego przepisu - określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 3 § 3 Ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Z uregulowań tych wynika, że orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność dopuszczalne jest jedynie z tym zakresie, w jakim organy administracji publicznej działają w formach władczych lub stanowiących i dotyczy tylko tych przypadków.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący domagał się od Rzecznika Finansowego podjęcia działań na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, działania podejmowane przez Rzecznika Finansowego na podstawie art. 17 ust. 1, art. 24 i 25 ww. ustawy nie mają charakteru władczego, tj. rozpatrywanie spraw klientów nie kończy się wydaniem orzeczenia (decyzji czy postanowienia wiążącego dla klientów, podmiotów rynku finansowego lub innych podmiotów). Działania te nie są normowane przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepisy omawianej ustawy nie przewidują uprawnienia Rzecznika Finansowego do wydawania aktów administracyjnych wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a Ppsa. Działania Rzecznika podejmowane na podstawie przepisów ustawy nie są także objęte dyspozycją normy zawartej w art. 3 § 2 pkt 9 Ppsa.

W tej sytuacji należy uznać, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w kategorii spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Stanowisko takie znajduje swoje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 27 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 313/17, z 23 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 45/16, z 4 lutego 2019r., sygn. akt IV SAB/Wa 563/18 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OZ 1484/16).

W piśmiennictwie podnosi się, że sąd administracyjny odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Nastąpi to w szczególności wtedy, gdy skarga będzie dotyczyła aktu i czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-4 Ppsa), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 Ppsa), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. 5, Warszawa, 2017, s. 378-379). Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 209/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 3030/13).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.