Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 maja 2024 r. sygn. akt III SO/Łd 1/24 o wymierzeniu Prokuratorowi Okręgowemu w Łodzi grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie zawiadomienia z 3 stycznia 2023 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. sprostować postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 maja 2024 r. sygn. akt III SO/Łd 1/24 w ten sposób, że w miejsce słów: "zasądzić od Prokuratura Okręgowego" wpisać słowa "zasądzić od Prokuratora Okręgowego", 2. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku A.M. (dalej: skarżący) o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Łodzi za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi skargi na bezczynność w sprawie zawiadomienia z 3 stycznia 2023 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzył Prokuratorowi Okręgowemu w Łodzi grzywnę w kwocie 100 złotych oraz zasądził od Prokuratora Okręgowego w Łodzi na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uwzględniając wniosek Sąd I instancji wskazał, że Prokurator Okręgowy w Łodzi nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w terminie. Skarga skarżącego na bezczynność Prokuratura Okręgowego w Łodzi w sprawie złożonego zawiadomienia z 3 stycznia 2023 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Łd 150/23. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu za pośrednictwem ePUAP w dniu 11 kwietnia 2023 r. Oznacza to, że organ obowiązany był najpóźniej do 11 maja 2023 r. przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednak skarga została przekazana Sądowi I instancji wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy dopiero 25 lipca 2023 r., a więc po upływie terminu, o stanowi art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny. Uzasadniało to wymierzenie organowi grzywny. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, z jakich powodów uznał wymierzenie grzywny w wysokości 100 zł za uzasadnione.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1, § 1a i § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy te statuują bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi wykonać w/w obowiązek w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami określonymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza swobodę w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Grzywnie tej nadano mieszany (dyscyplinująco-restrykcyjny) charakter, czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w okolicznościach tej sprawy należało wymierzyć grzywnę za nieprzekazanie w terminie skargi skarżącego wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. Prawidłowa jest także wysokość orzeczonej grzywny. Bezsporne jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak już wyżej wskazano, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że wymierzenie grzywny jest uzasadnione.

W zażaleniu skarżący kwestionuje wyłącznie wysokość wymierzonej grzywny, domagając się wymierzenia jej w wysokości 50 000 zł. Należało jednak mieć na uwadze wyszczególnione przez Sąd I instancji okoliczności, tj. niewielki okres opóźnienia w przekazaniu skargi, wielość pism (m.in. skarg, zawiadomień o popełnieniu przestępstw) wnoszonych przez skarżącego do Prokuratury Okręgowej w Łodzi w tym samym czasie oraz rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące kwestii dopuszczalności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga jest niedopuszczalna. Rozbieżności te zostały ostatecznie rozstrzygnięte dopiero w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/2023, w której stwierdzono, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia. O sprostowaniu oczywistej omyłki w zaskarżonym postanowieniu Sąd orzekł na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a.