Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 maja 2026 r., sygn. akt III SAB/Lu 29/26 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie ze skargi Z. Z. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Lu 29/25 w sprawie ze skargi Z. Z. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 4 maja 2026 r., sygn. akt III SAB/Lu 29/26, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Marcinowskiego, sędziego WSA Roberta Hałabisa i sędziego WSA Anny Strzelec oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Jerzego Drwala, sędziego WSA Iwony Tchórzewskiej i sędziego WSA Agnieszki Kosowskiej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. WSA w Lublinie podkreślił, że strona, która wnosi o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), ma obowiązek przedstawienia obiektywnych okoliczności wywołujących wątpliwości co do bezstronności sędziego. Skarżący jednak w swoim wniosku nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby podlegać badaniu w tym trybie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że nie wystarcza do wyłączenia sędziego samo występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego czy subiektywne przekonanie o negatywnym nastawieniu sędziego do strony. Nie można również pominąć, że ustawodawca kształtując treść art. 19 P.p.s.a. wskazał, że to sam sędzia dokonuje oceny czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę oraz wydać w niej orzeczenie. Złożone przez sędziów objętych wnioskiem oświadczenia wskazują na brak okoliczności uzasadniających ich wyłączenie, a skarżący nie poparł wniosku o wyłączenie sędziów stosownymi okolicznościami i argumentacją, nie przedstawił oraz nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanki do ich wyłączenia. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 22 § 2 P.p.s.a., oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Marcinowskiego, sędziego WSA Roberta Hałabisa i sędziego WSA Anny Strzelec.

Wniosek strony o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Jerzego Drwala, sędziego WSA Iwony Tchórzewskiej i sędziego WSA Agnieszki Kosowskiej jest bezprzedmiotowy, ponieważ wymienieni sędziowie są wyłączeni z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 3 P.p.s.a. Z tego względu postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 P.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Odnosząc się do okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., należy wyjaśnić, że obejmują one zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, jak i inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste należy rozumieć, w świetle ugruntowanego już orzecznictwa, relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Natomiast inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć, np. wcześniejszych związków sędziego z daną, konkretną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego). Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego. Analizowany przepis nie może przy tym służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14). W sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 P.p.s.a., do sądu należy nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przy czym należy podkreślić, że przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego – wyłącznie w danej sprawie.

W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych i weryfikowalnych okoliczności, które wskazywałyby na zasadność wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a., co potwierdził w swoim zażaleniu, w którym wskazał, że: "faktycznie we wniosku o wyłączenie sędziów Wydziału III od rozpoznania mojej skargi o wznowienie postępowania sądowego nie przywołałem istotnych argumentów przemawiających za tak sformułowanym wnioskiem, gdyż, jak stwierdziłem w jego treści, i tak nie miałoby to większego sensu, będąc przekonanym, że jeżeli nawet szczegółowo wskażę na przesłanki wyłączenia wskazanych sędziów, to i tak wniosek ten zostanie odrzucony przez Sąd (...)". W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził żadnych nieprawidłowości przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziów objętych wnioskiem skarżącego od orzekania w niniejszej sprawie, a tym samym uznał, że zażalenie skarżącego nie jest zasadne. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.