III SA/Łd 228/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2015-08-05	
Data wpływu	2015-03-04	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Ewa Alberciak /przewodniczący/
Irena Krzemieniewska
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6334 Stypendia	
Hasła tematyczne	Bezrobocie	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 270; art. 151, art. 250; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 nr 0 poz 674; art. 53 ust. 1 i 6, art. 2 ust. 1 pkt 34; Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity	
Sentencja
Dnia 5 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokat P.K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 15/20 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat P.K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 4, art. 10 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 53 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 674 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J T prawa do stypendium od dnia 14 kwietnia 2014r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Starosta [...] uznał J T za osobę bezrobotną od dnia rejestracji tj. od dnia 6 kwietnia 2011r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.

W dniu 14 kwietnia 2014 r. J T złożyła do Starosty [...] wniosek o przyznanie prawa do stypendium na pół roku.

W piśmie z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], ustosunkował się negatywnie do wniosku J T.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2014r. J T złożyła odwołanie od ww. pisma Starosty [...].

W piśmie z dnia 28 kwietnia 2014r. Starosta [...] podtrzymał swoje dotychczasowe negatywne stanowisko w kwestii złożonego wniosku.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Wojewoda [...] uznał, że pismo Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...] stanowi wadliwą decyzję administracyjną, od której służyło stronie odwołanie. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda[...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić, czy J T żąda przyznania prawa do stypendium z dniem złożenia wniosku, tj. z dniem 14 kwietnia 2014 r., a następnie wydać prawidłową decyzję administracyjną w sprawie uprawnień do stypendium wskazując datę odmowy lub przyznania prawa do stypendium, którą powinien odpowiednio uzasadnić.

Pismem z dnia 17 października 2014r. Starosta [...] wezwał J T do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w celu udzielenia wyjaśnień, wskazanych przez organ odwoławczy.

W dniu 6 listopada 2014 r. J T złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo, w którym wyjaśniła, że żąda przyznania prawa do stypendium z dniem złożenia wniosku tj. z dniem 14 kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia [...]r. Starosta[...] odmówił przyznania J T prawa do stypendium od dnia 14 kwietnia 2014 r.

Od powyższej decyzji J T złożyła odwołanie, w którym wskazała, że wnioskowała do Starosty [...] o zorganizowanie stażu, a następnie przyznanie stypendium.

W dniu 16 grudnia 2014r. do organu wpłynęło pismo J T, w którym m.in. uzupełniła treść odwołania złożonego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z w dniu 19 listopada 2014 r.

Wojewoda [...] pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. wezwał J T do jednoznacznego określenia charakteru pisma złożonego w [...] Urzędzie Wojewódzkim w Ł w dniu 16 grudnia 2014 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. wezwania, jednocześnie przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 5 lutego 2015 r.

W dniu 15 stycznia 2015 r. do organu wpłynęło pismo, w którym skarżąca wyjaśniła, że złożone w dniu 16 grudnia 2014r. pismo stanowi skargę na pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w Z.

Wojewoda [...] utrzymując zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650).

Starosta może skierować do odbycia stażu na okres do 12 miesięcy bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia. Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego. Program powinien określać:

1) nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy;

2) zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego;

3) rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych;

4) sposób potwierdzenia nabytych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych;

5) opiekuna osoby objętej programem stażu.

Nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje.

Biorąc pod uwagę treść § l ust 1-3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. z 2009, nr 142, póz. 1160) uprawniony podmiot, zwany dalej "organizatorem", o którym mowa w art. 53 ust. 1 i 8 oraz art. 61 a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej "ustawą", zamierzający zorganizować staż dla bezrobotnych, składa do starosty wniosek o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu, zawierający:

1) dane organizatora: firmę lub imię i nazwisko, siedzibę i miejsce prowadzenia działalności oraz imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania organizatora;

2) liczbę pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;

3) liczbę przewidywanych miejsc pracy, na których bezrobotni będą odbywać staż;

4) imię i nazwisko oraz stanowisko opiekuna bezrobotnego odbywającego staż;

5) proponowany okres odbywania stażu, nie krótszy niż 3 miesiące;

6) opis zadań, jakie będą wykonywane podczas stażu przez bezrobotnego, w tym nazwę zawodu lub specjalności, zgodnie z klasyfikacją zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy, nazwę komórki organizacyjnej i stanowiska pracy oraz zakres zadań zawodowych;

7) wymagania dotyczące predyspozycji psychofizycznych i zdrowotnych, poziomu wykształcenia oraz minimalnych kwalifikacji niezbędnych do podjęcia stażu przez bezrobotnego na danym stanowisku pracy.

Organizator może we wniosku, o którym mowa w ust. 1, wskazać także imię i nazwisko bezrobotnego, którego przyjmuje na staż. Bezrobotny nie może odbywać ponownie stażu u tego samego organizatora na tym samym stanowisku pracy, na którym wcześniej odbywał staż, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub przygotowanie zawodowe dorosłych. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, starosta zawiera z organizatorem umowę, o której mowa w art. 53 ust. 4 ustawy, zwaną dalej "umową", określającą w szczególności:

1 )firmę lub imię i nazwisko organizatora;

2) imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania organizatora;

3) siedzibę organizatora;

4) miejsce odbywania stażu;

5) dane bezrobotnego odbywającego staż: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres;

6) imię i nazwisko oraz zajmowane stanowisko opiekuna bezrobotnego odbywającego staż;

7) datę rozpoczęcia i zakończenia stażu;

8) program stażu;

9) zobowiązanie organizatora do zapewnienia należytej realizacji stażu zgodnie z ustalonym programem.

Realizacja stażu odbywa się na podstawie umowy zawartej pomiędzy starostą i pracodawcą. O jej zawarcie powinien wystąpić do starosty pracodawca, składając wniosek zawierający składniki wyliczone w § 1 rozporządzenia. We wniosku pracodawca powinien wskazać swoje dane, liczbę miejsc pracy przewidzianych dla stażystów, opiekuna stażystów, okres odbywania stażu (dolną i górną granicę określił ustawodawca), opis zadań, jakie będą wykonywane podczas stażu, a także kwalifikacje, jakimi muszą wylegitymować się przyszli stażyści. Dodatkowym uprawnieniem pracodawcy jest możliwość wskazania we wniosku imienia i nazwiska bezrobotnego, którego pracodawca chce przyjąć na staż.

Treść umowy obejmuje wszelkie dane dotyczące skierowanego bezrobotnego, dane opiekuna bezrobotnego, okres trwania stażu, a także zobowiązanie pracodawcy do realizacji programu stażu, który stanowi część postanowień umowy. Zawierając umowę o organizację stażu, pracodawca wspólnie ze starostą ustala program, który powinien określać w szczególności zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego i rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych.

Pomimo że pomiędzy stażystą a pracodawcą nie dochodzi do nawiązania żadnej umowy i wykonywana w ramach stażu praca nie jest realizacją stosunku pracy, to trudno nie zauważyć, że obowiązki i uprawnienia zarówno pracodawcy, jak i stażysty są zbliżone do tych, które nakłada na strony stosunku pracy kodeks pracy.

Z akt sprawy wynika, że J T nie została skierowana przez Powiatowy Urząd Pracy w Z do odbycia stażu. Do Powiatowego Urzędu pracy w Z nie wpłynął bowiem żaden wniosek o odbycie stażu, ze szczególnym wskazaniem we wniosku imienia i nazwiska J T jako stażystki, którą pracodawca chce przyjąć na staż. Tymczasem stypendium przysługuje wyłącznie osobie, która została skierowana przez starostę do odbycia stażu, w okresie jego odbywania. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że od dnia 14 kwietnia 2014r. J T nie odbywała stażu i tym samym nie mogła uzyskać prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu z tym dniem.

W związku z opisanym stanem faktycznym i prawnym organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. za prawidłową.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazała, że we wniosku z dnia 14 kwietnia 2014r., który szczegółowo uzasadniła, wnosiła o zawarcie umowy, tj. zorganizowania stażu w Starostwie Powiatowym w Z. Podniosła, że urząd pracy i nadzorujący staż Starosta [...] celowo uchybili terminowi w rozliczeniu stażu, który zakończył się w dniu 11 marca 2014r. dokonując jego rozliczenia dopiero w dniu 19 maja 2014r. Skarżąca podała, że od dnia 12 marca 2014r. zarówno Urząd Pracy w Z, jak i pracownicy Starostwa Powiatowego w Z w sposób przewlekły rozpoznawali składane przez nią pisma i uchylali się od rozpoznawania składanych przez nią bezpośrednio skarg na pracowników Urzędu Pracy w Z. Nadmieniła również, że Urząd Pracy w Z nie dysponuje żadnymi ofertami zatrudnienia, a oferty, które przedstawia są, w ocenie skarżącej fikcyjne lub nieaktualne albo nie mają pokrycia w zatrudnieniu. Wskazała, że znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji, posiada orzeczoną grupę niepełnosprawności i nie posiada środków na leczenie. Zdaniem skarżącej zarówno urząd pracy, jak i starosta może zorganizować dla niej staż lub prace interwencyjne i przyznać środki finansowe w postaci stypendium.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 674 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 44 cyt. ustawy, instrumentami rynku pracy wspierającymi podstawowe usługi rynku pracy są:

1) finansowanie kosztów przejazdu do pracodawcy zgłaszającego ofertę pracy lub do miejsca pracy, odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub odbywania zajęć w zakresie poradnictwa zawodowego w związku ze skierowaniem przez powiatowy urząd pracy;

2) finansowanie kosztów zakwaterowania w miejscu pracy osobie, która podjęła zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, staż, przygotowanie zawodowe dorosłych poza miejscem stałego zamieszkania, w przypadku skierowania przez powiatowy urząd pracy;

3) dofinansowanie wyposażenia miejsca pracy, podjęcia działalności gospodarczej, kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa;

4) refundowanie kosztów poniesionych z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w związku z zatrudnieniem skierowanego bezrobotnego;

5) finansowanie dodatków aktywizacyjnych;

6) finansowanie kosztów zorganizowanego przejazdu bezrobotnych i poszukujących pracy, w związku z udziałem tych osób w targach pracy i giełdach pracy organizowanych przez wojewódzki urząd pracy w ramach pośrednictwa pracy, w szczególności prowadzonego w ramach sieci EURES.

Stosownie zaś do treści art. 49 ustawy, osobom będącym w szczególnej sytuacji na rynku pracy:

1) bezrobotnym do 30 roku życia,

2) bezrobotnym długotrwale,

3) bezrobotnym powyżej 50 roku życia,

4) bezrobotnym korzystającym ze świadczeń z pomocy społecznej,

5) bezrobotnym posiadającym co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia lub co najmniej jedno dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia,

6) bezrobotnym niepełnosprawnym

- przysługuje pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w programach specjalnych.

W myśl art. 53 ust. 1 cyt. ustawy, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2013r., poz. 1493, z późn. zm.). Nadto starosta może skierować do odbycia stażu na okres do 12 miesięcy bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia.

Staż, o którym mowa w cyt. powyżej przepisie odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego. Program powinien określać:

1) nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy;

2) zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego;

3) rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych;

4) sposób potwierdzenia nabytych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych;

5) opiekuna osoby objętej programem stażu (art. 53 ust. 4 ustawy)

Staż, zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy, oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą.

Nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu (art. 53 ust. 5). Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje (art. 53 ust. 6 ustawy).

Kwestie natomiast dotyczące szczegółowego sposobu i trybu organizowania stażu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. nr 142, poz. 1160). Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia, uprawniony podmiot, zwany dalej "organizatorem", o którym mowa w art. 53 ust. 1 i 8 oraz art. 61a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej "ustawą", zamierzający zorganizować staż dla bezrobotnych, składa do starosty wniosek o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu, zawierający:

1) dane organizatora: firmę lub imię i nazwisko, siedzibę i miejsce prowadzenia działalności oraz imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania organizatora;

2) liczbę pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;

3) liczbę przewidywanych miejsc pracy, na których bezrobotni będą odbywać staż;

4) imię i nazwisko oraz stanowisko opiekuna bezrobotnego odbywającego staż;

5) proponowany okres odbywania stażu, nie krótszy niż 3 miesiące;

6) opis zadań, jakie będą wykonywane podczas stażu przez bezrobotnego, w tym nazwę zawodu lub specjalności, zgodnie z klasyfikacją zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy, nazwę komórki organizacyjnej i stanowiska pracy oraz zakres zadań zawodowych;

7) wymagania dotyczące predyspozycji psychofizycznych i zdrowotnych, poziomu wykształcenia oraz minimalnych kwalifikacji niezbędnych do podjęcia stażu przez bezrobotnego na danym stanowisku pracy.

Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia, organizator może we wniosku, o którym mowa w ust. 1, wskazać także imię i nazwisko bezrobotnego, którego przyjmuje na staż. Bezrobotny nie może odbywać ponownie stażu u tego samego organizatora na tym samym stanowisku pracy, na którym wcześniej odbywał staż, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub przygotowanie zawodowe dorosłych (§ 1 ust. 3 rozporządzenia).

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, starosta zawiera z organizatorem umowę, o której mowa w art. 53 ust 4 określając w niej wskazane w tym przepisie elementy. Starosta może, po wysłuchaniu organizatora stażu, rozwiązać z nim umowę o odbycie stażu na wniosek bezrobotnego odbywającego staż lub z urzędu (§ 9 ust. 1 rozporządzenia) w przypadku niezrealizowania przez organizatora programu stażu lub niedotrzymywania warunków jego odbywania, jak również może na wniosek organizatora lub z urzędu, po zasięgnięciu opinii organizatora i wysłuchaniu bezrobotnego, pozbawić bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).

Z przywołanych powyżej regulacji prawnych wynika, że sam bezrobotny nie zawiera z pracodawcą umowy o pracę (pozostaje osobą bezrobotną), a więc nie wchodzi z nim w stosunek pracy. Przyjmujący na staż nie jest, więc w ścisłym znaczeniu pracodawcą, zaś ta forma aktywizowania bezrobotnych nie jest w ścisłym znaczeniu tego słowa zatrudnieniem (por. Jerzy Wratny, "Prawo pracy a bezrobocie, kilka refleksji", PiZS.2005.8.2). Kwestie związane z przyjmowaniem osób bezrobotnych na staż pozostawione są swobodzie stron umowy, tj. staroście i pracodawcy. Umowa stażowa to rodzaj umowy cywilnoprawnej. Skoro tak to przyjąć należy, że wszelkie kwestie związane z zawarciem umowy, jej wykonywaniem, czy rozwiązaniem nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2014r., sygn. akt I OSK 135/13 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2013r., sygn. akt IV SA/Wr 576/13, dostępne cbois.nsa.gov.pl).

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika bezspornie, że skarżąca nie została skierowana przez Powiatowy Urząd Pracy w Z do odbycia stażu. Do Powiatowego Urzędu Pracy w Z nie wpłynął bowiem żaden wniosek pracodawcy ("organizatora stażu") o odbycie stażu, ze szczególnym wskazaniem we wniosku imienia i nazwiska skarżącej jako stażystki, którą pracodawca chciałby przyjąć na staż.

Istota art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sprowadza się do tego, że osobie bezrobotnej, która odbywa staż lub przygotowanie zawodowe przysługuje stypendium. A contrario osobie, która nie odbywa stażu lub nie aktywizuje się zawodowo w formie przygotowania do zawodu, stypendium nie przysługuje. Istotne z punktu widzenia art. 53 ust. 6 ustawy jest więc jedynie to, czy bezrobotny faktycznie "odbywa staż", czy też nie. "Odbywanie stażu" jest – w świetle cyt. powyżej przepisu okolicznością faktyczną.

Przyjmując zatem, że skarżąca w dniu 11 marca 2014r. zakończyła odbywanie stażu, a w dniu 14 kwietnia 2014r. sama wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o zorganizowanie kolejnego stażu i przyznanie prawa do stypendium, organy orzekające w niniejszej sprawie wydały decyzje o odmowie przyznania prawa do stypendium w uzasadnieniu wskazując, że realizacja stażu odbywa się na podstawie umowy zawartej pomiędzy starostą i pracodawcą. O jej zawarcie może wystąpić do starosty jedynie pracodawca, składając wniosek zawierający składniki wymienione w § 1 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia, nie może natomiast tego uczynić osoba bezrobotna.

Uregulowany w art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy staż, jako forma pomocy na rzecz bezrobotnych jest skierowany do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy (art. 49), m.in. tak jak w rozpatrywanym przypadku – osób długotrwale bezrobotnych. Analiza całokształtu przepisów regulujących staż wskazuje, że jego celem jest nabycie przez bezrobotnego doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, które mają poprawić jego sytuację jako podmiotu poszukującego zatrudnienia na rynku pracy. Nie można jednak traktować stażu, jak czyni to skarżąca, która odbywała już staż kilkakrotnie jako swoistej formy stałego zatrudnienia. Stosowanie form pomocy określonych w ustawie, w tym m.in. stażu, nie realizuje bowiem w żaden sposób postulatu pełnego i produktywnego zatrudnienia. Celem stażu jest rozwój zasobów ludzkich i zwiększenie mobilności na rynku pracy. Brak jest również instrumentów prawnych po stronie samego bezrobotnego, zainteresowanego stażem, żądania - "wymuszenia" na organizatorze stażu jego zorganizowania, tym bardziej, że należy zauważyć, że z art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że stosowanie działań określonych w tym przepisie nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Świadczy o powyższym, użyty w tym przepisie zwrot: "starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu". Oznacza to, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w art. 53 ustawy, organ zatrudnienia nie ma obowiązku skierowania osoby bezrobotnej do obycia stażu.

Okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że skarżąca nie została skierowana przez starostę do odbycia stażu. Do Powiatowego Urzędu Pracy w Z nie wpłynął również żaden wniosek pracodawcy o odbycie stażu, ze szczególnym wskazaniem we wniosku imienia i nazwiska skarżącej jako osoby, którą pracodawca chciałby przyjąć na staż. Osobie natomiast, która nie odbywa stażu lub nie aktywizuje się zawodowo w formie przygotowania do zawodu, stypendium nie przysługuje. W tej sytuacji w świetle obowiązujących przepisów prawa argumenty skarżącej dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej nie uzasadniają jej wniosku z dnia 14 kwietnia 2014r., zaś podniesione w skardze zarzuty wskazujące na nieprawidłowości w działaniu Powiatowego Urzędu Pracy w Z, Starostwa Powiatowego w Z i krytyczne uwagi kierowane pod adresem poszczególnych pracowników i urzędników nie mogły zostać uwzględnione, bowiem nie miały wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy natomiast wykraczały poza kompetencje sądu administracyjnego.

Również zarzut skarżącej opóźnienia w rozliczeniu poprzedniego stażu, co zdaniem skarżącej przyczyniło się do rozpoznania jej sprawy pod rządami nowych przepisów obowiązujących od 27 maja 2014r., mimo, iż wniosek o zorganizowanie stażu i przyznanie stypendium złożyła 14 kwietnia 2014r., jest oczywiście nieuzasadniony. Podkreślić bowiem należy, że istotnie z dniem 27 maja 2014r. art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, będący podstawą rozstrzygnięcia uległ zmianie, ale nie w zakresie istotnym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, w której kwestią podstawową jest ocena legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wystąpienia przesłanek skierowania bezrobotnego na staż, a w konsekwencji przyznania takiej osobie stypendium. W tej zaś kwestii przepisy nie uległy zmianie w stopniu uzasadniającym zarzut. Zarówno poprzednie brzmienie art. 53 ust. 1 i ust. 6 ustawy jak i aktualne przewiduje tylko dla starosty uprawnienie możliwości skierowania do odbycia stażu w okresie odbywania którego bezrobotnemu przysługuje stypendium w wysokości określonej w ustawie. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że skarżącej nie przysługuje i nie przysługiwała również w dacie złożenia wniosku inicjatywa w zakresie wystąpienia do starosty o zorganizowanie dla niej stażu i w konsekwencji przyznanie stypendium na okres 6 miesięcy - o co wnosiła skarżąca we wniosku z dnia 14 kwietnia 2014r. Wobec powyższego w ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której jak wykazano wyżej brak jest przepisów pozwalających na wystąpienie przez samego zainteresowanego bezrobotnego o zorganizowanie stażu, a tym samym o przyznanie stypendium, organy winny były rozważyć w ogóle możliwość prowadzenia postępowania merytorycznego. Mając jednak na uwadze fakt, że ta ewentualna nieprawidłowość postępowania organów pozostaje bez wpływu na konsekwencje w zakresie istoty sporu, w sprawie, z przyczyn opisanych wyżej, nie zapadłoby bowiem rozstrzygnięcie satysfakcjonujące skarżącą, Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz zasadę szybkości postępowania uznał, że nie doszło do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji i skargę oddalił.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 461).

k.p.