Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2809/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2809/21, odmówił A. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w/w decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2021 r. nr [...], którą na skutek wznowienia postępowania, uchylono ostateczną decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] przyznającą A. B. pomoc finansową w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł z przeznaczeniem na zakup żywności i odmówiono przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakup żywności w lutym 2017 r.

W dniu 28 października 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, natomiast w dniu 30 grudnia 2021 r. wystąpiła o wstrzymanie jej wykonania (braki formalne wniosku uzupełniono w dniu 12 lutego 2022 r.).

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie w/w decyzji godzi w interes jej rodziny, gdyż organ pomocy społecznej w dniach 2 i 14 grudnia 2021 r. wszczął postępowania w sprawie zwrotu pobranych świadczeń, mimo że toczą się jeszcze postępowania sądowe kwestionujące decyzje wydane przez Kolegium, takie jak decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie. Rzeczywistym celem wznowionych postępowań jest wydanie decyzji o zwrocie świadczeń i nadanie im rygoru natychmiastowej wykonalności po to, by nakazać skarżącej zwrot świadczeń pobranych w latach 2016 i 2017 i już spożytkowanych przez skarżącą. Natomiast obecnie rodzina pobiera świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego i stałego i to z tych świadczeń organ będzie żądał zwrotu świadczeń naliczonych w wyniku utrzymanych przez Kolegium decyzji. Skarżąca zauważyła, że uchylenie decyzji przyznających jej świadczenie z pomocy społecznej godzi w byt jej rodziny: niepełnosprawnej wnioskodawczyni i niepełnosprawnego małoletniego dziecka. Zdaniem skarżącej, w tej sytuacji istnieje prawdopodobieństwo zmiany, bądź uchylenia decyzji wydanych przez Kolegium w wyniku postępowania sądowego, a ich wykonanie przed upływem końca postępowania sądowego naraża rodzinę na uszczerbek, gdyż świadczenia te będą egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej, a rodzina już teraz jest niewydolna finansowo.

W powołanym na wstępie postanowieniu z dnia 1 marca 2022 r., Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wykonanie zaskarżonej decyzji nie wywoła skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a").

Sąd podał, że we wniosku o wstrzymanie sama skarżąca zwróciła uwagę (podając, że w grudniu 2021 r. wszczęto postępowania w sprawie zwrotu pobranych świadczeń), że wykonanie zaskarżonej decyzji nie wywoła skutków opisanych w w/w przepisie. Organ, który uchylił decyzję o przyznaniu zasiłku celowego, nie może bowiem na tej podstawie żądać zwrotu kwoty wypłaconego zasiłku, czy też jej egzekwować. Uprzednio zobowiązany jest bowiem do wydania rozstrzygnięcia, że wypłacona kwota była świadczeniem nienależnie pobranym, a w konsekwencji orzec o obowiązku jej zwrotu. Dopiero zatem skutkiem bezpośrednim tej ostatniej decyzji będzie konieczność zapłaty nienależnie pobranego zasiłku.

Wobec tego Sąd I instancji uznał, że strona nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutek w postaci pozbawienia skarżącej środków do życia. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła również, że bezpośrednia szkoda powstała na skutek wykonania zaskarżonego aktu, nie będzie mogła zostać naprawiona.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego zmianę.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ pomocy społecznej wszczął w dniu 2 i 14 grudnia 2021 r. postępowania w sprawie zwrotu pobranych świadczeń, mimo, że toczą się postępowania sądowe z uwagi na zaskarżenie przez nią decyzji wydanych przez Kolegium, co jest działaniem przedwczesnym. Rzeczywistym bowiem celem wznowionych postępowań przez organ pomocy społecznej jest wydanie decyzji o zwrocie świadczeń i nadanie im rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącej wyrządzona w ten sposób krzywda nie będzie mogła być w żaden sposób w przyszłości naprawiona, gdyż środki, które posiada rodzina, w całości przeznaczone są na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb bytowych. Podkreśliła, że świadczenia, których zwrotu żąda organ, zostały skonsumowane, tj. wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, po ich przyznaniu w latach 2016 i 2017. Wskazała, że ich zwrot, w sytuacji uchylenia decyzji ich przyznających, godzi w byt jej rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2809/21 oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 28 kwietnia 2022 r., co wynika z postanowienia WSA w Warszawie o stwierdzeniu prawomocności z dnia 13 lipca 2022 r. Natomiast istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia jego kontroli pod względem zgodności z prawem, dokonywanej przez sąd administracyjny. Wobec tego, prawomocne oddalenie skargi przed Sądem I instancji powoduje, że nie ma już podstaw do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, bezprzedmiotowe zatem stało się postępowanie zażaleniowe w sprawie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, zatem ulega ono umorzeniu.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.