II SA/Gl 1144/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-11-29	
Data wpływu	2023-07-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Krzysztof Nowak
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Uchylono postanowienie I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 682; art. 81c ust. 1-2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 19 ust. 1-2, art. 83 ust. 1, art. 84, art. 84a, art. 10, art. 25; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634; art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 119 pkt 3, art. 200, art. 205 § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 czerwca 2023 r. nr WINB-WOA.7722.100.2023.MM.KS w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w B. z dnia 31 marca 2023 r. nr [...], 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 marca 2023 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 19 ust. 1, art. 83 ust. 1, art. 84 i art. 84a tej ustawy nałożył na P Sp. komandytowa w W. (dalej jako strona, skarżąca) - właściciela hali magazynowej położonej na działce nr ewid. [...] w W. przy ul.[...], obowiązek wykonania i przedłożenia, w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia, ekspertyzy stanu technicznego w zakresie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego przy budowie II etapu wspomnianej hali magazynowej, prowadzonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wydanej przez Starostę [...] 18 marca 2013 r. Wskazano, że przedmiotowa ekspertyza powinna zawierać: ocenę zgodności wykonanych robót z dokumentacją projektową, sprawdzenie jakości wykonanych robót budowlanych i zastosowania do tych robót wyrobów zgodnie z art. 10 ustawy - Prawo budowlane; ocenę przydatności obiektu do użytkowania; ocenę stanu instalacji; opis ewentualnych uszkodzeń, przyczyn ich powstania i zalecenia niezbędnych napraw oraz zakres robót, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i umożliwiającego bezpieczne użytkowanie.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że strona nie ustanowiła inspektora nadzoru inwestorskiego, choć została do tego wyraźnie zobligowana w decyzji o pozwoleniu na budowę, a w rezultacie nie zostały dochowane obowiązki wynikające z art. 25 ustawy - Prawo budowlane, co z kolei powoduje, że istnieją wątpliwości, czy przeprowadzone w niniejszych ramach roboty budowlane są zgodne z pozwoleniem na budowę, zatwierdzonym projektem budowlanym oraz z przepisami obowiązującego prawa, jak również co do tego, czy obiekt został wykonany w sposób zapewniający spełnienie podstawowych wymagań bezpieczeństwa.

Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się uchylenia tego aktu i umorzenia postępowania w sprawie. Strona podkreśliła, że obiekt położony przy ul [...] w W. uzyskał pozwolenie na użytkowanie w ramach I etapu inwestycji (budynek produkcyjno-biurowy) i aktualnie jest tam prowadzona działalność. Z kolei II etap obejmował magazyn wyrobów i zgodnie z obowiązującymi przepisami, po kilkumiesięcznym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, 5 października 2022 r. dokonała skutecznego zawiadomienia o zakończeniu jego budowy. Przyznała przy tym, że nie powołała inspektora nadzoru inwestorskiego, jednak zaznaczyła, że zamiast tego zleciła uprawnionemu rzeczoznawcy budowlanemu sporządzenie opinii technicznej, w której stwierdzono, że budowa została wykonana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz z zasadami wiedzy technicznej, a składając tę opinię wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy wyczerpała obowiązek, o którym mowa w art. 25 ustawy - Prawo budowlane. W tej sytuacji skarżąca zakwestionowała zasadność nałożonego na nią obowiązku, tym bardziej, że sporna inwestycja obejmuje stalową halę o prostej konstrukcji, roboty przeprowadzono pod nadzorem dysponującego stosownymi uprawnieniami kierownika budowy, zgodnie z zatwierdzonym przez specjalistyczną firmę projektem, obiekt został wzniesiony legalnie i dopuszczony do użytkowania. Dodatkowo strona zwróciła uwagę, że w podstawie prawnej kwestionowanego postanowienia powołany został art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, tymczasem przepis ten określa przesłanki wstrzymania prowadzonych robót budowlanych i nie powinien mieć w niniejszym przypadku zastosowania.

Postanowieniem z 9 czerwca 2023 r., nr WINB-WOA.7722.100.2023.MM.KS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku wyznaczając w tym zakresie nowy termin do 30 lipca 2023 r. oraz utrzymał ten akt w mocy w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego sporną halę magazynową, zakończonego decyzją z 18 marca 2013 r. Wskazano również, że skarżąca pismem z 3 października 2022 r. zawiadomiła organ pierwszej instancji o zakończeniu budowy tego obiektu dołączając do tego zawiadomienia opis zmian nieistotnych przygotowany przez uprawnionego architekta, ocenę techniczną hali magazynowej - etap II sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego wraz z załącznikami, zaświadczenie o nadaniu numeru nieruchomości oraz oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 ustawy - Prawo budowlane.

W tym miejscu wskazano, że wspomniany obiekt jest inwestycją, dla której może być ustanowiony inspektor nadzoru inwestorskiego, zaś obowiązek ustanowienia takiego inspektora nałożono na stronę w decyzji o pozwoleniu na budowę działając w ramach art. 19 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu stanowiącym przedmiot zażalenia był natomiast art. 81c ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie takie ma charakter dowodowy, co oznacza, że umożliwia organom nadzoru budowlanego uzyskanie odpowiednich informacji o stanie obiektu budowlanego, zaś przesłanką jego wydania jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu.

W tym kontekście organ odwoławczy podniósł, że wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie wobec strony powyższej instytucji. Skoro bowiem nie wykonała ona obowiązku polegającego na ustanowieniu inspektora nadzoru inwestorskiego, to fakt ten spowodował powstanie uzasadnionych wątpliwości, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z przepisami prawa i sztuką budowlaną, jako że stopień skomplikowania tego zamierzenia wymagał pogłębionej analizy etapów jego realizacji, która to analiza nie została w sprawie przeprowadzona.

Na opisane wyżej postanowienie strona reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu jak również poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego, zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z oceny technicznej hali magazynowej - etap II sporządzonej przez mgr. inż. P. S. wraz z zaświadczeniem o posiadaniu przez tą osobę kwalifikacji zawodowych do sporządzenia oceny oraz oświadczenia kierownika budowy o zgłoszeniu obiektu do użytkowania z 15 lipca 2022 r. - na okoliczność, że obiekt ten został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i zasadami wiedzy technicznej oraz, że może być bezpiecznie użytkowany a oceny jego stanu dokonywał na bieżąco kierownik budowy a następnie wskazany wyżej rzeczoznawca.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania oraz art. 81c ust. 2 tej regulacji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy faktycznie nie istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu wybudowanej hali. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, a to art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z tymi przepisami, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu przedmiotowego obiektu; art. 8 § 1 tego Kodeksu, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej i wbrew zasadzie proporcjonalności, co doprowadziło do obciążenia strony obowiązkami generującymi bezzasadne koszty oraz art. 124 § 2 wspomnianego Kodeksu, poprzez niezastosowanie się do obowiązku sporządzenia uzasadnienia obejmującego wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skarżąca ponownie podkreśliła, że hala objęta zaskarżonym postanowieniem została legalnie zbudowana i oddana do użytkowania, do zawiadomienia o zakończeniu budowy dołączono oświadczenie kierownika budowy z 15 lipca 2022 r. potwierdzające, że budynek wykonano zgodnie z projektem, jak i z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz z obowiązującymi przepisami prawa, którego to oświadczenia organ pierwszej instancji w żaden sposób nie kwestionował nie zgłaszając wątpliwości co do jakości wyrobów bądź robót budowlanych, nie wnosząc sprzeciwu ani nie wdrażając postępowania naprawczego mimo, że wiedział, że zamierzenie to zrealizowano bez ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego. W tej sytuacji brak sprzeciwu organu w trybie art. 54 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane przy równoczesnym milczącym przyjęciu wspomnianego zawiadomienia świadczy jednoznacznie, że uznał on obiekt za wykonany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i w żadnym razie nie zagrażający zdrowiu lub życiu ludzi. W rezultacie doszło do definitywnego zakończenia procesu budowlanego, a zatem art. 81c ust. 2 nie powinien mieć zastosowania do oceny wykonanych w tych ramach prac. Nadto strona powtórnie zaakcentowała, że zgodność wybudowanego obiektu z warunkami pozwolenia na budowę i z zasadami wiedzy technicznej oraz jej przydatność do bezpiecznego użytkowania została jednoznacznie potwierdzona w opinii rzeczoznawcy budowlanego oraz w oświadczeniu kierownika budowy, a w konsekwencji nałożenie obowiązku przedłożenia na tę okoliczność dodatkowej ekspertyzy jest niezrozumiałe.

W dalszej części skargi strona podkreśliła, że orzekające w sprawie organy powołały się wyłącznie na fakt braku powołania inspektora nadzoru inwestorskiego nie wyjaśniając, na czym mają polegać wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy też do stanu technicznego obiektu budowlanego, które legły u podstaw nałożenia na nią spornego obowiązku ani też w żaden sposób nie odnosząc się do wspomnianej wyżej, przedstawionej wraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy oceny technicznej.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdzając, że zarzuty podnoszone przez stronę są bezzasadne i nie ma podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście uznano, że skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżony akt jak i poprzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego należało je wyeliminować z obrotu prawnego.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest postanowienie.

Odnosząc się do problematyki objętej zaskarżonym aktem należy w pierwszej kolejności przywołać obowiązujący w niniejszym zakresie stan normatywny. Stosownie zatem do treści art. 81c ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: (1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; (2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi. Zgodnie natomiast z art. 81c ust. 2 cytowanej ustawy, który stanowił podstawę prawną zaskarżonego aktu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, przy czym koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie wydawane w trybie powołanego art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego postępowania bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Nałożenie wskazanego obowiązku, polegającego na dostarczeniu stosownej oceny technicznej czy ekspertyzy w formie postanowienia nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, ale służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 374/21 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że zastosowanie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane uzależnione jest od istnienia przesłanki w postaci uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, że organ wydający postanowienie na podstawie powyższej normy powinien tę przesłankę wykazać w sposób jasny, precyzyjny i przekonujący oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu takiego aktu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione, czyli o charakterze kwalifikowanym (vide: wyrok NSA z 11 maja 2022 r., II OSK 1774/19, publ. LEX nr 3348758). Z uwagi na użycie w powołanym uregulowaniu nieostrych pojęć: "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie powyższego przepisu musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy oraz wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Nadto organ powinien wykazać, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 524/23, publ. LEX nr 3614036 oraz wyrok WSA w Łodzi z 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ld 358/23, publ. LEX nr 3591658).

Przepis art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego robót budowlanych, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Niniejsza instytucja nie może być nadużywana, a zatem nie może być tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia (por: wyrok NSA z 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2068/13, publ. LEX nr 2087395 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 139/23, publ. LEX nr 3589934).

W niniejszej sprawie organy obydwu instancji zasadniczo zgodnie stwierdziły, że jedyną i wyłączną przesłanką świadczącą o istnieniu wątpliwości w rozumieniu art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, jest fakt, że strona nie wypełniła obowiązku wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę hali magazynowej polegającego na ustanowieniu inspektora nadzoru inwestorskiego. Niezachowanie tego obowiązku przez skarżącą pozostaje poza sporem i nie budzi wątpliwości, że jest to zachowanie naganne. Zdaniem Sądu jednak, w okolicznościach rozpoznanej sprawy, fakt ten nie uzasadniał jeszcze sam w sobie zobligowania strony do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej prawidłowość wykonania wspomnianego obiektu. Skarżąca przedstawiła bowiem wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy "Ocenę techniczną" opracowaną przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego we wrześniu 2022 r., sporządzoną - jak wyraźnie wynika z jej treści "z uwagi na brak udziału inspektora nadzoru inwestorskiego", czyli wykonaną na zlecenie strony niejako w miejsce obciążającego ją w tych ramach, a niewykonanego obowiązku. Przyjdzie zaznaczyć, że ekspertyza taka, wykonana post factum, czyli po sfinalizowaniu budowy nie jest równoznaczna z nadzorem inwestorskim, nie sanuje sama w sobie braku istnienia takiego nadzoru w trakcie wykonywania prac budowlanych, na poszczególnych etapach procesu budowlanego i nie może być uznana za ekwiwalentną formę realizacji obowiązku polegającego na ustanowieniu takiego nadzoru w kontekście art. 25 powołanej ustawy określającego cele, jakim ma on służyć. Z drugiej strony jednak trzeba mieć w polu widzenia, że treść wskazanej opinii, jakkolwiek zwięzła i lakoniczna, to jednak co do zasady potwierdza zgodność wykonania poszczególnych elementów spornego obiektu, w tym "standardu wykończenia i wyposażenia w instalacje" z projektem budowlanym, wykonanie obiektu "zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę" i "zgodnie z zasadami wiedzy technicznej", a także określa, iż "magazyn może być bezpiecznie użytkowany".

W tym miejscu trzeba zaakcentować, że z samej treści art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane wynika jednoznacznie, iż nałożenie na inwestora procesu budowlanego, obowiązku przedstawienia ocen technicznych i ekspertyz zmierza tu do określonego celu, jakim jest usunięcie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Orzekające w niniejszej sprawie organy nie sprecyzowały jednak, czego konkretnie miały dotyczyć uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do spornego obiektu, a zarazem wyznaczony przez nie zakres ekspertyzy, do przedstawienia której wezwały stronę w dużej mierze pokrywa się z treścią wspomnianej wyżej, przedłożonej przez nią opinii. W zaskarżonym postanowieniu określono mianowicie, że ekspertyza powinna zawierać: ocenę zgodności wykonanych robót z dokumentacją projektową, sprawdzenie jakości wykonanych robót budowlanych i zastosowania do tych robót wyrobów zgodnie z art. 10 ustawy - Prawo budowlane; ocenę przydatności obiektu do użytkowania; ocenę stanu instalacji; opis ewentualnych uszkodzeń, przyczyn ich powstania i zalecenia niezbędnych napraw oraz zakres robót, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i umożliwiającego bezpieczne użytkowanie. W rezultacie, zdaniem Sądu, obciążenie strony obowiązkiem w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane było przedwczesne, skoro treść przedstawionej przez nią wcześniej "oceny technicznej" w zasadniczej części wyczerpuje zakres przedmiotowy ekspertyzy, do przedstawienia której ją następnie zobowiązano, a równocześnie żaden z organów w ogóle nie odniósł się do tej oceny i nie skomentował jej wartości dowodowej, a w szczególności nie sprecyzował, czy usuwa ona "uzasadnione wątpliwości" w rozumieniu powołanego przepisu ani nawet, na czym wątpliwości te mają konkretnie polegać. Całkowite zignorowanie wspomnianej "oceny technicznej", stanowiącej przecież dowód w rozumieniu art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi nadto naruszenie zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 tego Kodeksu, obligującej organy władzy publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Dlatego ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] raz jeszcze zbada całokształt okoliczności sprawy i w tych ramach ustosunkuje się do treści przedstawionej przez skarżącą "oceny technicznej" oraz zajmie stanowisko co do tego, czy usuwa ona uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, a jeżeli nie - wyjaśni dlaczego i w jakim zakresie potrzebna jest ewentualna dodatkowa ekspertyza. Dopiero wówczas możliwa będzie prawidłowa ocena zasadności nałożenia na stronę obowiązku wskazanego w niniejszym uregulowaniu.

Niezależnie od powyższego przyjdzie wyjaśnić, że bezzasadny jest zarzut, jakoby nałożenie na stronę obowiązku przedstawienia ekspertyzy w trybie art. 81 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nie było możliwe po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Ograniczenie takie nie wynika ani z tego unormowania ani też z treści pozostałych przepisów wspomnianej ustawy. Z kolei za dopuszczalnością zastosowania omawianej instytucji także po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia budowlanego przemawia niewątpliwie uzasadniona potrzeba umożliwienia organom administracji budowlanej weryfikacji prawidłowości wykonania obiektu budowlanego również w sytuacji, gdy wątpliwości co do jego stanu technicznego czy też jakości wyrobów lub robót budowlanych powstaną już po tym fakcie. Do konkluzji takiej prowadzi również wykładnia systemowa przepisów cytowanej ustawy, chociażby w kontekście kompetencji organów nadzoru budowlanego określonych w art. 81-81c oraz 83-84 tej regulacji (por. wyroki NSA: z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2936/15, publ. LEX nr 2342630 oraz z 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1855/20, publ. LEX nr 3589389).

Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Składa się na nią wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz uiszczony wpis od skargi (100 zł).