Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty [...] z dnia 18 lutego 2020 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie organu właściwego w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego postanawia: wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.

Starosta [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie dotyczącej organu właściwego w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), który nie został przez inwestora w terminie rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce.

Spór kompetencyjny powstał w związku z tym, że Starosta [...] pismem z 3 lutego 2020 r. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] wykaz zgłoszeń, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 pkt 12 Prawa budowlanego, z prośbą o "kontrolę i dopełnienie obowiązku rozbiórki" obiektów budowanych, których dotyczyły zgłoszenia, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z 7 lutego 2020 r. zwrócił Staroście to pismo uznając, że nie jest właściwy w tych sprawach.

Starosta [...] uzasadniając swoje stanowisko sprowadzające się do twierdzenia, że organem właściwym w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, który nie został przez inwestora w terminie rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce, jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, twierdził, że tego rodzaju obiekty budowlane należy zaliczyć do samowoli budowlanych, jako postawione bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 48 Prawa budowlanego obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, o której stosownie do art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego orzeka właściwy organ nadzoru budowlanego. Twierdził też, że jedynie powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego są upoważnieni do podejmowania kontroli stosowania przepisów Prawa budowlanego, natomiast organy administracji architektoniczno – budowlanej nie posiadają takich uprawnień. Ponadto Starosta [...] powołał się na szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odpowiadając na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniósł o wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego w sprawie. Powołując się na orzecznictwo NSA, w szczególności na postanowienia z 16 lutego 2016 r., sygn. akt II OW 146/15, oraz postanowienie z 14 maja 2013 r., sygn. akt II OW 13/13, twierdził, że organem właściwym do egzekucji obowiązku rozebrania tymczasowego obiektu budowlanego lub przeniesienia go w inne miejsce postawionego na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, jest starosta.

Rozpoznając spór kompetencyjny NSA zważył, co następuje.

NSA uznał, że w sprawie występuje negatywny spór kompetencyjny, który sprowadza się do tego, że dwa organy administracji (Starosta [...] oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]) nie uznają się za właściwe w sprawie prowadzonej z urzędu, a dotyczącej wykonania obowiązku rozebrania lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, po upływie terminu 180 dni od wybudowania. Spór ten dotyczy konkretnych dwóch spraw wskazanych w wykazie załączonym do pisma Starosty [...] z 3 lutego 2020 r. Dotyczy on wykonania wskazanego obowiązku rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego, a nie także czynności kontrolnych. Czynności kontrolne są bowiem elementem szerszych działań, które zmierzać powinny do wykonania wskazanego obowiązku.

Rozstrzygając spór kompetencyjny NSA uznał, że trafne jest stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Trafnie wskazany organ administracji powołuje się na orzecznictwo NSA, w którym jednolicie przyjmuje się, że obowiązek rozebrania lub przeniesienia w inne miejsce obiektu budowlanego, którego dotyczyło zgłoszenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, po upływie terminu 180 dni od jego wybudowania (w poprzednim stanie prawnym po upływie terminu 120 dni), jest w świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427) obowiązkiem wynikającym wprost z przepisów ustawy, którego wykonanie nie wymaga wydania decyzji oraz którego wierzycielem jest organ administracji architektoniczno – budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości organu administracji architektoniczno – budowlanej należy przyjęcie zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Zatem wykonanie obowiązku rozebrania lub przeniesienia tymczasowego obiektu budowlanego, którego takie zgłoszenie dotyczy, pozostaje we właściwości takiego organu administracji. Organ ten jest zatem wierzycielem tego obowiązku (art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), co powoduje, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Z powyższego wynika, że Starosta [...], jako organ administracji architektoniczno - budowlanej, we właściwości którego znajdują się sprawy zgłoszeń robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, jako wierzyciel obowiązków wynikających z takich zgłoszeń jest właściwy w zakresie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, mających na celu wykonanie tych obowiązków.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), postanowił jak w sentencji.