Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa po rozpoznaniu zażalenia C. Z. i E. M. na postanowienie Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., odmawiające wszczęcia na wniosek E. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2013 r.- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r., C. Z. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...], położonej w O. przy ul. W., oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] ha, obecnie stanowiącej nieruchomość oznaczoną nowym numerem [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], Starosta O. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz C. Z. powyższej działki. Pismem z dnia [...] marca 2013 r., C. Z. i jej córka E. M., wniosły o stwierdzenie nieważności ww decyzji Starosty O. oraz o wznowienie postępowania w ww sprawie. Wobec powyższego pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., Wojewoda [...] wezwał C. Z. oraz E. M. do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., w odpowiedzi na które sprecyzowały swoje stanowisko wskazując, iż wnoszą o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Starosty O.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w ww sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2013 r., na które C. Z. oraz E. M. wniosły zażalenie. W wyniku jego rozpoznania Minister Infrastruktury i Budownictwa zaskarżonym do Sądu postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Minister wskazał, że skarżąca nie wykazała aby była stroną postępowania zwykłego (toczącego się przed Starostą) lub jej następcą prawnym, a także nie wykazała aby miała interes prawny, w rozumieniu art. 28 Kpa; do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Jak bowiem podniósł organ, E. M. po pierwsze, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. a także nie przysługiwało jej jakiekolwiek prawo rzeczowe do przedmiotowej działki. Skoro zatem wnioskodawczyni nie posiadała i w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie legitymowała się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa, nie może być na jej wniosek wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2013 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła E. M., nie zgadzając się z treścią ww postanowień. Wniosła o zawieszenie postępowania na skutek śmierci C. Z. (jej matki), zmarłej w dniu [...] maja 2014 roku wskazując na prowadzone po niej postępowanie spadkowe przed Sądem Rejonowym w Z. Wskazała także na konieczność udziału w niniejszym postępowaniu prokuratora. W uzasadnieniu skargi odniosła się generalnie do okoliczności będących podstawą wniosku o zwrot opisanej powyższej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy i podziela uzasadnienie prawne zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej P.p.s.a. - Dz.U. 2016 r. poz. 1369 z późn. zm.).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2013 r., którą umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz C. Z. ww działki.

Trzeba wskazać, iż zgodnie z treścią art. 61 a §1 Kpa. żądanie wszczęcia postępowania nie zostaje uwzględnione w sytuacji, kiedy zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn. Przepis art. 61 a § 1 Kpa. przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga zaś występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. W przypadku zatem, gdy organ zauważy brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji, jest on zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 Kpa. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a § 1 Kpa. wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2015 r" sygn. akt I OSK 553/15; LEXnr 2118781).

W postępowaniu nieważnościowym stronami postępowania co do zasady są podmioty biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni. Jednakże występują też sytuacje, w których stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Ale w takiej sytuacji ten interes prawny należy bezwzględnie wykazać. W okolicznościach niniejszej sprawy jest natomiast niesporne, iż skarżąca nie posiadała i nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, o zwrot której wystąpiła jej matka C. Z. Skoro zatem skarżąca nie legitymowała się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa, to nie mogło zostać wszczęte na jej wniosek postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2013 r., którego stroną była tylko matka skarżącej C. Z. Jednocześnie należy wskazać, iż powyższe okoliczności nie stoją na przeszkodzie, aby rozpatrzony został wniosek C. Z. o stwierdzenie nieważności ww decyzji Starosty O. Wówczas, o ile skarżąca wykaże następstwo prawne po swojej matce C. Z., w drodze postanowienia spadkowego, będzie mogła w jej miejsce brać w nim udział.

Konkludując należy uznać, iż nie mogło zostać wszczęte ww postępowanie w na wniosek skarżącej, z uwagi na nie wykazanie przez nią interesu prawnego do jego prowadzenia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.