Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 18 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Maria Kwiecińska Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi M. i J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. oddala skargę /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...]) Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w Kw nr [...] jako własność M. i J. O., położonej w P. przy ul. [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ administracyjny wskazał, iż w dniu [...] M. i J. O., działający przez pełnomocnika, wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w Kw nr [...] jako ich własność, położonej w P. przy ul. [...], jako podstawę wniosku wskazując konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. dokonania przez Polską Federację Rzeczoznawców Majątkowych oceny operatu szacunkowego określającego wartość ww. nieruchomości (art. 97 § 1 pkt 4 kpa), zaś jako podstawę alternatywną – zawieszenie postępowania na wniosek strony (art. 98 § 1 kpa).

Organ administracyjny stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 98 § 1 kpa z uwagi na to, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. Jednocześnie organ uznał, iż wydanie oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stwierdzając iż nie występuje związek przyczynowy pomiędzy wydaniem tejże oceny a rozstrzygnięciem sprawy, organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych nie jest organem administracji publicznej ani sądem, a ponadto po przeprowadzeniu weryfikacji operatu szacunkowego pod względem zgodności z prawem oraz standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych nie dopatrzono się zastrzeżeń warunkujących wystąpienie o jego ocenę przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.

Powyższe postanowienie zaskarżyli zażaleniem M. i J. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania oceny przez Polską Federację Rzeczoznawców Majątkowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucili obrazę przepisu postępowania – art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędną jego wykładnię i w rezultacie uznanie, że wydanie przez Polską Federację Rzeczoznawców Majątkowych oceny co do opinii będącej podstawą ustalenia wartości nieruchomości na potrzeby wymiaru opłaty adiacenckiej nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ oraz że Polska Federacja Rzeczoznawców Majątkowych nie jest organem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sytuacji, gdy jest to organ w rozumieniu powołanego przepisu, a od wydania oceny zależy, czy wycenę rzeczoznawcy majątkowego stanowiącą podstawę wymiaru opłaty można uznać za niewadliwą, a tym samym czy zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko i argumentację organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż organ orzekający w sprawie może skorzystać z opinii organizacji rzeczoznawców, posługując się nim podczas swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie m.in. wyceny nieruchomości, lecz nie jest do tego zobowiązany, zaś żądanie poddania szacunku rzeczoznawcy takiej ocenie nie może stanowić przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W skardze na powyższe postanowienie M. i J. O. powtórzyli zarzuty zażalenia i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania oceny przez Polską Federację Rzeczoznawców Majątkowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Zawieszenie postępowania administracyjnego na wniosek strony reguluje art. 98 § 1 kpa, stosownie do którego organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z powyższego przepisu wynika, iż zawieszenie postępowania na tej podstawie może nastąpić tylko na żądanie tej strony, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte i przy spełnieniu pozostałych przesłanek, tj. braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania oraz braku zagrożenia interesu społecznego w następstwie zawieszenia postępowania. W oparciu o powyższy przepis nie jest natomiast dopuszczalne zawieszenie postępowania, które – tak jak w niniejszej sprawie – zostało wszczęte z urzędu, czyli na zasadzie oficjalności. W tej sytuacji zawieszenie postępowania może nastąpić jedynie przy zaistnieniu podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania określonych w art. 97 § 1 kpa. Stąd organy administracyjne obu instancji prawidłowo stwierdziły niedopuszczalność zawieszenia postępowania na wniosek M. i J. O. na podstawie art. 98 § 1 kpa.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazali jednocześnie na konieczność zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Należy przy tym wyjaśnić, iż w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa rozumieć należy zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego i do rozstrzygnięcia którego nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, lecz inny organ lub sąd, a którego rozstrzygnięcie stanowi konieczny warunek rozpoznania sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego bądź inne okoliczności o znaczeniu prawnym. Natomiast rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy do kompetencji innego niż prowadzący postępowanie organu władzy publicznej lub sądu, który na mocy przepisów prawnych uprawniony jest do podejmowania wiążących rozstrzygnięć zasadniczo w sprawach indywidualnych w formach przewidzianych prawem (zob. wyrok NSA z dnia 18.04.2002 r., V SA 2353/2001, Lex Polonica nr 381321; wyrok NSA – OZ we Wrocławiu z dnia 11.01.1996 r., SA/Wr 2022/95, Lex Polonica nr 328963; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.03.2006 r., VII SA/Wa 1513/05, Lex nr 222225).

Tymczasem wnioskowana przez skarżących ocena operatu szacunkowego przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych nie dotyczy zagadnienia materialnoprawnego. Stosownie bowiem do art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) przedmiotem takiej oceny, dokonywanej przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, może być jedynie prawidłowość sporządzenia badanego operatu szacunkowego. Ma ona zatem na celu ustalenie, czy przyjęte podejście, metoda i technika szacowania zastosowane przez rzeczoznawcę były wadliwe. Wynikiem tejże oceny nie może być natomiast określenie wartości nieruchomości będącej przedmiotem wyceny.

Ponadto Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych będąca organizacją zawodową w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 157 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 15 ustawy o gospodarce nieruchomościami) nie jest organem, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie ze Statutem Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych stanowi ona dobrowolny związek samorządnych organizacji posiadających osobowość prawną jako stowarzyszenia rzeczoznawców majątkowych. Jest organizacją społeczną posiadającą osobowość prawną, działającą z upoważnienia, na rzecz i w interesie sfederowanych stowarzyszeń, a jej zadaniem jest rozwiązywanie problemów środowiska rzeczoznawców majątkowych. Nie jest natomiast organem powołanym z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych ani sądem.

Należy także podkreślić, że możliwość zlecenia oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych na podstawie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest jedynym sposobem weryfikacji operatu szacunkowego, ani też nie wyłącza zasady obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym (art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa). Stosownie do tej zasady organ administracyjny jest uprawniony i zobowiązany samodzielnie ocenić wartość dowodową sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Może przy tym żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu lub wyjaśnienia wątpliwości co do jego treści bądź też zlecić sporządzenie operatu szacunkowego innemu rzeczoznawcy majątkowemu. Tylko zaś w przypadku, gdy na skutek zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń bądź z urzędu poweźmie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, winien zlecić ocenę jego prawidłowości organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, która niewątpliwie będzie miała istotne znaczenie dla prawidłowej oceny przez organ administracyjny przydatności sporządzonego w sprawie operatu. Natomiast prawidłowość i zasadność podjęcia bądź zaniechania wszelkich czynności przez organ administracyjny w tym zakresie będzie podlegać administracyjnej i sądowej kontroli instancyjnej w przypadku zaskarżenia wydanego przez organ rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Niezależnie więc od tego, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała potrzeba zlecenia oceny operatu szacunkowego organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, co – jak wskazano powyżej – nie stanowi przedmiotu badania w niniejszej sprawie, organy administracyjne obu instancji prawidłowo stwierdziły, iż wnioskowana przez skarżących ocena prawidłowości operatu szacunkowego przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, nie stanowi kwestii prejudycjalnej, która uzasadniałaby zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/M. Kwiecińska /-/B. Koś /-/M. Lorych – Olszanowska