Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1262/21 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy postanawia: uchylić zaskarżony wyrok w całości i odrzucić skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1262/21 oddalił Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Mrocza wniósł o jej oddalenie.

Jak zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1437/21 oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021. Zatem, wydając w dniu 5 kwietnia 2021 r. wyrok w niniejszej sprawie, Sąd po raz drugi rozpoznał tę samą sprawę. Sad wskazał, że nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Jak zwrócił uwagę Sąd I instancji, składający skargę Prokurator powinien rozważyć złożenie skargi kasacyjnej, która następnie powinna być oceniona przez ten Sąd pod kątem zastosowania art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., polegające na niezasadnym zaniechaniu umorzenia postępowania w sytuacji, gdy w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na tę samą uchwałę z 31 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał już wyrok 29 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1437/21. Uchybienie to stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd I instancji, wydając 5 kwietnia 2022 r. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1262/21, po raz drugi rozpoznał tę samą sprawę. Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji. Sąd I instancji pominął jednak, że w takiej sytuacji, postępowanie w sprawie II SA/Bd 1262/21 należało umorzyć.

Gmina Mrocza, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych "wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty". Nie zażądano przeprowadzenia rozprawy. Gmina zaznaczyła, że w sprawie nie istniały podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały z 31 sierpnia 2021 r. i dlatego słusznie Sąd I instancji oddalił skargę. Jak dalej podała, nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach o sygn. akt II SA/Bd 1437/21 i II SA/Bd 1262/21 "występuje tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa" i dlatego też "skarżony wyrok odpowiada prawu".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Zgodnie z art. 183 § 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi:

1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;

2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;

3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;

4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;

5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;

6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.

W sprawie nie jest sporne, że zaistniała przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr XXXVIII/295/202, w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Skarżący zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie przez zaniechanie wskazania konkretnych miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących na całym obszarze Miasta i Gminy Mrocza. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały.

Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Bd 1437/21 rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021, w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt przez zaniechanie wskazania konkretnych miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących na całym obszarze Miasta i Gminy Mrocza. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części, w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały.

Tym samym nie budzi wątpliwości, że przedmiot sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt II SA/Bd 1262/21 został już osądzony w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1437/21. W tym stanie rzeczy rozpoznanie tej skargi wykluczało ponowne orzekanie w tym samym zakresie. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, sąd odrzuca skargę. W takim wypadku, skoro skarga podlegała odrzuceniu, zastosowanie znajdzie art. 189 P.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. Podkreślić należy, że zwrot normatywny zawarty w powyższym przepisie: "Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu", wskazuje, że przepis ten odnosi się do przypadków, w których już na etapie wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, istniała podstawa do odrzucenia skargi, natomiast sąd ten, pomimo obowiązku wynikającego z art. 58 § 1 P.p.s.a., skargi nie odrzucił.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 189 w związku z art. 183 § 2 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 4 oraz w związku z art. 193 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle.