Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 18 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 900/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 27 sierpnia 2024 r., nr SKO/KU/441/1024/2024 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 900/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek J.S. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.

Zarządzeniem z 18 marca 2026 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia zażalenia.

Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, ewentualnie o stwierdzenie, że wpis nie jest należny w żądanej wysokości, względnie o ustalenie niższej i prawidłowej wysokości wpisu, a także o nadanie dalszego biegu wniesionemu środkowi zaskarżenia i merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z kolei w myśl art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest od skargi, sprzeciwu od decyzji lub postanowienia, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.

Rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zastosowano w sposób prawidłowy i zasadnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sprawa w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej nie należy bowiem do kategorii spraw ustawowo zwolnionych od kosztów sądowych, a ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący nie korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż zarządzeniem z 22 maja 2025 r., sygn. akt II SPP/Sz 6/25, referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Wysokość należnego wpisu została również prawidłowo ustalona na kwotę 100 złotych. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 złotych.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, wskazać należy, że ma ona charakter wyłącznie ogólny i nie odnosi się do realiów niniejszej sprawy. Skarżący nie kwestionuje bowiem ani podstawy prawnej nałożonego obowiązku uiszczenia wpisu, ani konkretnej jego wysokości, nie wskazując, jaka – jego zdaniem – powinna być prawidłowa wysokość należnej opłaty ani z jakich przepisów miałoby to wynikać. Argumenty dotyczące naruszenia prawa do sądu czy zakazu nadmiernego formalizmu nie znajdują zatem usprawiedliwienia. Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego wynika bowiem wprost z cytowanych powyżej przepisów p.p.s.a. (art. 214 § 1, art. 220 § 1 i § 3 oraz art. 230 § 1 i 2), a jego wysokość z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Wysokość wpisu sądowego nie ma charakteru uznaniowego i nie podlega miarkowaniu przez sąd w zależności od charakteru sprawy czy sytuacji strony, lecz wynika bezpośrednio z obowiązujących przepisów prawa. Tym samym nie jest możliwe przyjęcie odmiennej kwalifikacji środka zaskarżenia lub zastosowanie niższej wysokości wpisu w drodze wykładni prokonstytucyjnej.

Za niezasadne należy również uznać twierdzenia odnoszące się do sytuacji majątkowej strony. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie złożył skutecznego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji nie był natomiast zobowiązany do badania z urzędu sytuacji majątkowej strony ani do odstąpienia od wezwania do uiszczenia należnego wpisu. Jednocześnie zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznającego zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, ogranicza się do kontroli formalnej prawidłowości tego zarządzenia, w szczególności do ustalenia istnienia obowiązku uiszczenia opłaty sądowej po stronie skarżącego. W tym zakresie Sąd kasacyjny również nie jest uprawniony do dokonywania oceny sytuacji finansowej strony.

Ponadto nie znajdują zastosowania powoływane przez skarżącego zasady ogólne postępowania administracyjnego, właściwe dla postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej. Sądy administracyjne nie stosują bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wprost, lecz dokonują kontroli działalności organów administracji publicznej przez pryzmat tych przepisów. Postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się natomiast na podstawie przepisów p.p.s.a., które w sposób wyczerpujący regulują kwestie związane z obowiązkiem uiszczenia opłat sądowych oraz skutkami ich nieuiszczenia.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.