III OSK 651/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-06-05	
Data wpływu	2022-03-11	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz	
Symbol z opisem	647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych	
Hasła tematyczne	Ochrona danych osobowych	
Sygn. powiązane	II SA/Wa 1399/21	
Skarżony organ	Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 125;  art. 4 pkt 5, 8 ust 2 pkt 2, 23; Ustawa z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1399/21 w sprawie ze skargi K. N. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 26 lutego 2021 r. nr DS.523.5723.2020.WP.AB.113894 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada

2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1399/21, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. N. (dalej "skarżący") na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 26 lutego 2021 r. nr DS.523.5723.2020.WP.AB.113894

w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę.

Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 4 listopada 2020 r. (data wpływu do organu) skarżący, wniósł do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: PUODO, organ), wniosek o nakazanie Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] (zwany dalej: KPP) udostępnienia następującej dokumentacji: 1) udzielanych skarżącemu 3-krotnie świadczeń medycznych przez ZPR w dniu 20 lipca 2020 r. tj. z książki wizyt lekarskich; raportów; zgłoszenia telefonicznego; opisywanych przez funkcjonariusza (dyżurnego) przy zgłaszaniu zapotrzebowania na usługi medyczne dla skarżącego (zgłaszane przez skarżącego dolegliwości itp.) i innej z tymi czynnościami wytworzonej; 2) wydawanych skarżącemu leków (nazwy i dawki oraz czas i data) do leczenia jego choroby [...] od 2000 r.; 3) wydawanych skarżącemu posiłków: godzin (czasu), daty, ilości i ich określenia (co się na nie składało) i wartości odżywczej z podaniem kopii dokumentacji dietetyka i podmiotów odpowiedzialnych za ich przygotowanie i dostarczenie, oraz zlecenia w tym zakresie od organu Policji; 4) wykazu wydanych skarżącemu rzeczy do celi (ich daty i godziny) i katalogu rzeczy jakie należało mu wydać z podaniem podstawy prawnej, celu ich przeznaczenia, czasu możliwości z nich korzystania w ciągu doby 24 h (materacy, pościeli jednorazowej, poduszki, koce) z podaniem podstawy prawnej; ze wskazaniem czy wśród tych rzeczy był: papier toaletowy, mydło, szczotka do zębów, pasta do zębów, maszynka do golenia i krem do golenia, bielizna, bluza, spodnie, buty, skarpety wraz z podstawą prawną to określającą; 5) dezynfekowania pomieszczenia gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic (z podaniem czasu i daty, osoby odpowiedzialnej i nadzoru na tymi czynnościami) do zbiorowego korzystania osadzonych w Policyjnej Izbie Zatrzymań; 6) ewentualnego, gdyby tak było, dostarczenia do użytku zbiorowego w pomieszczeniu toalety papieru toaletowego i mydła z podaniem czy i w jaki sposób zostały zapewnione środki bezpieczeństwa zdrowotnego związanego z COVID-19 w czasie zbiorowego korzystania z tych środków przez osadzonych (z przekazaniem dokumentacji z tym związanej); 7) poświadczającej, że zachowano niezbędne środki higieny w czasie okresu pandemii COVID-19 i wprowadzonych z tym obostrzeń, w tym wymogi z przepisami PHP i Sanepidu tzn., czy ww. rzeczy były oddawane do dezynfekowania, prania, odkażania; 8) zapewnieniem skarżącemu codziennej możliwości korzystania z prysznica, ewentualnie przyczyn, które to uniemożliwiały (z podaniem podstawy prawnej) oraz ze spaceru na świeżym powietrzu, wraz z podstawą prawną ewentualnej odmowy korzystania; 9) związanej z zapewnieniem mu w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza (uchylaniem okna, kominem wentylacyjnym - grawitacyjnym z dostępem do naturalnego powietrza); oraz dopływu naturalnego światła (wraz z podstawą prawną ewentualnej odmowy korzystania); 10) związanej z odmową dostarczania skarżącemu (na jego żądanie) papieru, kopert i przedmiotu piszącego w celu realizacji prawa do skargi, wniosku, itp., pism kierowanych do organów Państwa (MS, MSZiA, RPO, Sąd, Prokuratura, ETPC, i inne) oraz wydawania potwierdzeń i wysłania do ww. instytucji (wraz z podstawą prawną ewentualnej odmowy korzystania); 11) związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego, naruszania tajemnicy poprzez odmowę wydania koperty i nakazanie oddanie dwóch pism skarżącego (do organu) w postaci otwartej i na żądanie skarżącego zwrócenie ich kopii z potwierdzeniem złożenia w dniu 20 lipca 2020 r. wraz z podstawą prawną takich działań; 12) związanej z odmową zapewnienia skarżącemu dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z jego adwokatem - związanej z odebraniem mu materaca, kocy i pościeli w godzinach 7:00 - 22:00 i nakazaniem ich odniesienia do pomieszczenia gospodarczego na półkę z używanymi rzeczami w miejsce obowiązku ich dezynfekcji, oraz wykazu ilości rzeczy: materacy, kocy, pościeli, poduszek - znajdujących się w magazynie rzeczy wydawanych osadzonym ewentualnie będących na stanie.

Ponadto skarżący wniósł o nakazanie KPP udostępnienia kopii zapisu monitoringu wizyjnego z zapisem obrazu i dźwięku, obejmującego obszar celi Policyjnej Izby Zatrzymań z okresu [...] lipca 2020 r. Wskazał, że w ww. okresie nie był obecny w celi nr 1, lecz przebywał w Szpitalach w [...] i [...]. Natomiast w celi umieszczono inną osobę.

Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący wyjaśnił, że za pośrednictwem poczty e-mail w dniu 29 lipca 2020 r. zwrócił się do KPP z wnioskiem o treści: "Jako bezprawnie pozbawiony wolności w Izbie Zatrzymań celi nr I tut Komendy w dniach [...] do [...] lipca 2020 roku, ponawiam mój pisemny wniosek z dnia 20 lipca 2020 roku" oraz zwrócił się o wydanie ww. dokumentów oraz kopii nagrania monitoringu wewnętrznego celi nr 1 Policyjnej Izby Zatrzymań Komendy Powiatowej Policji w [...] (zwana dalej: "Komendą"). Z uwagi na niezrealizowanie wniosku skarżącego przez KPP, wniósł do PUODO o "wymuszenie na w/w Komendancie wydanie mi żądanej dokumentacji, w tym kopii nagrania".

Postanowieniem znak DS.523.5723.2020.WP.AB.113894 z dnia 26 lutego 2021 r. r. PUODO, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwana dalej: k.p.a.) i art. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125, zwana dalej: u.o.d.o.p.z.z.z.p.), orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o nakazanie udostępnienia przez KPP kopii zapisu monitoringu wizyjnego obejmującego obszar celi nr 1 Policyjnej Izby Zatrzymań Komendy z okresu [...] lipca 2020 r. oraz kopii dokumentacji - zgodnie z jego wnioskiem do KPP z dnia 29 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z przyznanych mu kompetencji (art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p.) wynika upoważnienie do wydania decyzji administracyjnej nakazującej m.in. spełnienie żądania osoby, której dane osobowe dotyczą, w zakresie dostarczenia jej kopii tych danych, przetwarzanych przez danego administratora - nie zaś kopii dokumentów, a to wyłącznie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.

Stwierdził, że żądanie wnioskodawcy, dotyczące udostępnienia kopii zapisu monitoringu wizyjnego, nie odnosi się do przetwarzania jego danych osobowych.

W istocie skarżący żąda kopii nagrania z monitoringu, w którym ma być udostępniony

wizerunek osoby trzeciej. Jednocześnie wnosi, aby dane tej osoby (wizerunek- twarz) zostały "wypikselowane" lub w inny sposób uczynione nierozpoznawalne z uwagi na ochronę praw tej osoby. Opisane żądanie skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach kształtujących prawa osób, których dane dotyczą.

Organ wyjaśnił, że zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego, wszczynanego na wniosek, zakreśla wnioskodawca. Od jego woli uzależnione jest to, czym ma zająć się organ administracji. Natomiast zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego, toczącego się przed PUODO, zakreśla żądanie skierowane do administratora danych osobowych, a nie sama skarga do organu.

Organ wyjaśnił, że może prowadzić postępowanie administracyjne jedynie w zakresie, jaki został określony w żądaniu kierowanym do administratora danych osobowych. Ocenił, że żądania sformułowane przez skarżącego, tj. dotyczące nakazania KPP udostępnienia kopii nagrania z celi nr 1 Policyjnej Izby Zatrzymań Komendy z okresu [...] lipca 2020 r. oraz kopii dokumentacji nie wynikają z praw przysługującej osobie, której dane dotyczą, na mocy ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Wystąpienie wyżej wskazanych przesłanek, w ocenie PUODO, stanowi o innej uzasadnionej przyczynie w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., uniemożliwiającej wszczęcie postępowania w sprawie indywidualnej. Przyczyny te nie zostały skonkretyzowane w k.p.a., dlatego należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już toczy się, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W skardze złożonej na opisane postanowienie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o jego uchylenie w całości.

WSA w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego, ani nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.

Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznanej sprawie jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ powołał brak ustawowych kompetencji, a zatem w istocie brak przesłanki materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania skarżącego o nakazanie KPP udostępnienia kopii zapisu monitoringu wizyjnego, obejmującego obszar celi nr 1 Policyjnej Izby Zatrzymań Komendy z okresu [...] lipca 2020 r. oraz kopii dokumentacji, która została sporządzona w ww. czasie. Opisane bowiem żądania skarżącego odnosiły się do procesu przetwarzania jego danych osobowych przez KPP w związku z jego zatrzymaniem w Policyjnej Izbie Zatrzymań.

Z tego powodu WSA w Warszawie za prawidłowe uznał stanowisko organu, że zastosowanie w niniejszej sprawie miała ustawa o ochronie danych osobowych, przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Wskazana regulacja dotyczy kwestii przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. Czynności podejmowane przez Policję koncentrują się na zapobieganiu przestępczości, prowadzeniu postępowań przygotowawczych, wykrywaniu i ściganiu czynów zabronionych, jak również na czynnościach podejmowanych przez Policję w sytuacji niepewności, czy dane zdarzenie jest czynem zabronionym.

Jednocześnie Sąd I instancji przytoczył regulację art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p., zgodnie z którym osobie, której dane dotyczą, przysługuje, na jej wniosek, prawo dostępu do jej danych osobowych (ust. 1). Uwzględniając wniosek o dostęp do danych osobowych, administrator udostępnia lub przekazuje wnioskodawcy ich kopię albo sporządzony w przystępnej formie wyciąg z tych danych (ust. 2). Sąd zauważył, że z treści przytoczonego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca nie posługuje się pojęciem "kopii dokumentów zawierających dane osobowe", jest w nim natomiast używane pojęcie "kopii danych". Udostępnienie kopii danych zawartych w dokumentach nie jest zatem równoznaczne z obowiązkiem udostępnienia kopii dokumentów. Z kolei wykonanie obowiązku określonego w art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p. może być zrealizowane zarówno poprzez sporządzenie kopii lub odpisu dokumentu (nośnika) zawierającego dane osobowe oraz inne dane jak i poprzez podanie uprawnionemu treści jego danych osobowych, a z pominięciem informacji znajdujących się na nośniku, które nie są danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 rozporządzenia 2016/679 oraz danymi osobowymi osoby trzeciej.

Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, dotyczące braku dokładnego ustalenia przez organ przedmiotu jego żądania oraz pominięcia żądania określonego w pkt 1. W ocenie WSA w Warszawie, bezsprzecznym było bowiem, że w złożonym wniosku skarżący jednoznacznie wskazał, jakiego działania oczekuje od organu, a mianowicie domagał się nakazania KPP udostępnienia kopii zapisu monitoringu wizyjnego obejmującego obszar celi nr 1 Policyjnej Izby Zatrzymań Komendy z okresu [...] lipca 2020 r. oraz kopii dokumentacji, która została sporządzona w ww. czasie. Było to żądanie jasno określone i nie budziło po stronie organu wątpliwości co do jego zakresu.

Jednocześnie Sąd zaznaczył, że odrębną kwestią było, że tak sformułowane żądanie nie mieściło się w zakresie kompetencji PUODO przyznanych mu na mocy ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Zdaniem Sądu I instancji, trafność takiego stanowiska potwierdza treść art. 8 ust. 2 u.o.d.o.p.z.z.z.p.

I tak, jak stwierdził dalej Sąd I instancji, określone w art. 8 ust. 2 u.o.d.o.p.z.z.z.p. uprawnienia organu nadzorczego – PUODO, dotyczą nakazania przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: usunięcia uchybień; uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania, udostępnienia lub nieudostępnienia danych osobowych; zastosowania dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe; zabezpieczenia danych osobowych lub przekazania ich innym podmiotom; usunięcia danych osobowych, wprowadzenia czasowych lub stałych ograniczeń przetwarzania i przekazywania, w tym zakazu przetwarzania. Organ jest zatem upoważniony do wydania decyzji administracyjnej nakazującej m.in. spełnienie żądania osoby, której dane osobowe dotyczą, w zakresie dostarczenia jej kopii tych danych przetwarzanych przez danego administratora - nie zaś kopii nośników, na których te dane się znajdują, w tym dokumentów i to wyłącznie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Według Sądu I instancji, nie jest zatem możliwe nakazanie udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej.

W konsekwencji Sąd uznał, że prawidłowe były ustalenia organu co do braku podstaw prawnych wszczęcia postepowania i procedowania w sprawie z wniosku skarżącego. Z tego powodu w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 61 § 1 k.p.a., która umożliwia prowadzenie postępowania, zgodnego z żądaniem skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok

w całości.

Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 26 lutego 2021 r. nr DS.523.5723.2020.WP.AB.113894. Wystąpił o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych, a także zasądzenie z sum Skarbu Państwa na rzecz niżej podpisanego pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu kasacyjnie wg. norm przypisanych. Oświadczył, że koszty pomocy prawnej świadczonej skarżącemu kasacyjnie nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Na wezwanie Sądu I instancji uzupełnił skargę kasacyjną w ten sposób, że oświadczył, że nie domaga się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie złożonej skargi na ww. postanowienie z dnia 26 lutego 2021 r., pomimo iż koniecznym i zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych jako wydanego z naruszeniem przepisu prawa art. 61a § 1 k.p.a. i art. 12 oraz 23 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości wobec błędnego, nieprawidłowego uznania przez rzeczony organ, iż intencją skarżącego kasacyjnie było zwrócenie się o wydanie "kopii dokumentów" a nie "kopii danych".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W ślad za skarga kasacyjną, skarżący przy piśmie procesowym z dnia 8 marca 2022 r., na poparcie argumentów wniesionej skargi kasacyjnej, złożył odpis orzeczenia WSA w Warszawie wydany w innej sprawie skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że z treści zarzutu oraz z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie stawia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., ponieważ naruszenie ww. przepisu zostało powiązane z naruszeniem przepisu postepowania administracyjnego, tj. art. 61a § 1 k.p.a., a następnie – już w dalszym powiązaniu – z normą odsyłającą (do przepisów k.p.a.) zamieszczoną w art. 12 u.o.d.o.p.z.z.z.p i przepisem prawa materialnego, tj. art. 23 tej ostatniej ustawy, normującym prawo dostępu do danych osobowych na wniosek. Na takie odczytanie treści zarzutu pozwala wskazane powiązanie i zarzucany przez skarżącego kasacyjnie brak uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na błędnie przyjęte przez Sąd I instancji istnienie ogólnych procesowych przesłanek do odmowy wszczęcie postępowania (art. 61a § 1 k.p.a. i art. 12 u.o.d.o.p.z.z.z.p), które, jego zdaniem, a wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie istniały z uwagi na treść

art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p. Ten ostatni bowiem przepis mówi o kopii danych i o takie właśnie kopie (a nie kopie dokumentów/dokumentacji), według autora skargi kasacyjnej, skarżący zwrócił się do KPP. Mimo zatem nieprecyzyjnego, niepełnego przywołania w podstawie kasacyjnej przepisu prawa procesowego postawiony zarzut podlega rozpoznaniu właśnie jako zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w powiązaniu z przywołanymi powyżej przepisami.

Kluczowym przepisem dla oceny tak postawionego zarzutu jest zatem przepis art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p. Reguluje on, inicjowane na wniosek osoby, której dane dotyczą, prawo dostępu do jej danych osobowych, sposób uwzględnienia wniosku, zakres udzielanych informacji o przyczynach odmowy przyznania lub ograniczenia tego prawa, ich udokumentowania i pouczenia o prawach do wniesienia skargi do PUODO.

Z treści przepisu art. 23 ust. 1 u.o.d.o.p.z.z.z.p. wynika, że ustawodawca w sposób jednoznaczny ustanawia w nim prawo do dostępu do danych osobowych, a prawo to jest realizowane w sposób pozytywny dla strony (uwzględniający jej wniosek o dostęp do danych osobowych) przez udostępnienie lub przekazanie wnioskodawcy przez administratora ich kopii albo sporządzonego w przystępnej formie wyciągu z tych danych. Ustawodawca wyraźnie wskazuje zatem na kopię danych lub wyciąg z tych danych. Przepis nie przewiduje udostępnienia kopii dokumentów lub dokumentacji, o co w sposób jasny i skonkretyzowany wnosił skarżący we wniosku do KPP, a co podniósł następnie w ramach zarzutu zawartego w skardze do PUODO i dalej w zarzutach skargi wniesionej do WSA w Warszawie.

W prawie do żądania dostępu do danych oraz w prawie od uzyskania kopii danych nie mieści się jednak prawo do żądania udostępnienia nośnika danych. Jak słuszne podnosi organ w zaskarżonym postanowieniu, administrator nie ma bowiem obowiązku udostępniania osobie zainteresowanej nośnika, na którym przetwarzane są dane osobowe oraz danych, które nie stanowią danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO i – dodatkowo - nie dotyczą wnioskującego (zapis monitoringu). Jak z kolei stanowi przepis art. 4 pkt 5 u.o.d.o.p.z.z.z.p., ilekroć w ustawie jest mowa o danych osobowych - rozumie się przez to dane osobowe, o których mowa w art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych) (Dz.Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.). Przytoczona definicja legalna odsyłając do ściśle wymienionego przepisu RODO, nadaje pojęciu danych osobowych tę samą treść na gruncie u.o.d.o.p.z.z.z.p.

Rozpatrując postawiony zarzut, należy również przypomnieć, że z przepisem art. 23 ww. ustawy powiązana jest regulacja art. 8 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o.p.z.z.z.p.

W myśl tego przepisu, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych zbieranych w celach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (dane osobowe przetwarzane przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności), Prezes Urzędu, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych. Tym samym ustawodawca pozostaje konsekwentny i mówi o danych osobowych, konkretyzując na gruncie art. 23 ust. 2 tej ustawy, że udostępnia ich kopię lub wyciąg, ale już nie kopię dokumentacji i nagranie z monitoringu, jak zażądał skarżący. Wykonanie obowiązku określonego w art. 23 ust. 1 i ust. 2 u.o.d.o.p.z.z.z.p. może być realizowane zarówno poprzez sporządzenie kopii danych osobowych lub ich wyciągu zawierającego dane osobowe, jak i poprzez podanie uprawnionemu treści jego danych osobowych, z pominięciem informacji znajdujących się na lub w nośniku (w rozpatrzonej sprawie w dokumentacji i zapisie monitoringu wizyjnego), które nie są danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Trzeba zauważyć, że w odniesieniu do wyciągu, który nigdy nie jest pierwotnym dokumentem, czy nośnikiem, ustawodawca wskazuje, że powinien on być sporządzony w przystępnej formie. Chodzi o formę łatwą do zrozumienia lub do przyswojenia (zob. Słownik Języka Polskiego PWN https://sjp.pwn.pl/sjp/przystepny;2512642.html). Przystępną w swej treści również co do jej zakresu – danych osobowych. Udostępnienie kopii danych lub wyciągu zawierającego dane osobowe jest sposobem udostępnienia danych całkowicie odmiennym od udostępnienia kopii dokumentów lub zapisu wizyjnego.

Co więcej, żaden z przepisów RODO ani u.o.d.o.p.z.z.z.p. nie uprawnia PUODO do wydawania nakazów dotyczących udostępnienia (wydania) nośników danych (dokumentów, nagrań). Zgodzić się należy z organem, że prawo osoby, której dane dotyczą, wynikające z art. 23 u.o.d.o.p.z.z.z.p., obejmuje uzyskanie dostępu do danych osobowych i otrzymanie kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu, nie zaś nośników, na których dane te są utrwalone. Realizacja powyższych uprawnień wymaga zaś podjęcia działania przez osobę, której dane dotyczą, polegającego na skierowaniu do administratora żądania (np. żądania dostarczenia kopii danych podlegających przetwarzaniu). Jednakże takiego żądania, na gruncie kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy, skarżący nie sformułował. Wniósł bowiem o udostępnienie opisanej szczegółowo dokumentacji związanej z jego pobytem w izbie zatrzymań oraz zapisu wizyjnego pomieszczenia, w którym był zatrzymany, z tą uwagą, że chodziło o zapis z okresu jego nieobecności w tym pomieszczeniu.

Z powyższych przyczyn NSA uznał, że zarzut skargi kasacyjnej był nieuzasadniony i z tego powodu skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Jedynie dodatkowo należy wyjaśnić, że powołany przez skarżącego prawomocny wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2755/21, którym uchylono zaskarżone postanowienie PUODO o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego ani nie potwierdza zasadności podstaw kasacyjnych, ani, tym bardziej, nie powoduje skutku, o którym mowa

w art. 170 p.p.s.a. Związanie prawomocnym orzeczeniem nie oznacza, że dokonana wykładania przepisów rozciąga się na inne, nie powiązane ze sobą sprawy, nawet o zbliżonym stanie faktycznym. Celem unormowania zawartego w art. 170 p.p.s.a. jest zapewnienie jednolitości i logiki działania organów państwowych. Przepis ten uniemożliwia bowiem funkcjonowanie w obrocie prawnym, dotyczących tej samej materii wykluczających się wzajemnie rozstrzygnięć. Sensem tego przepisu nie jest natomiast "wymuszanie" jednolitej wykładni przepisów na składach orzekających w różnych sprawach (tak NSA w wyroku z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2555/22, Legalis nr 3124376).

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego

z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.