Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.

Decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. Prezydent Miasta odmówił przyznania B. G. dodatku mieszkaniowego, wskazując w uzasadnieniu wydanej decyzji, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2133; dalej także w skrócie jako: "u.d.m.") powierzchnia normatywna dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m², zaś powiększona o 30% - 45,50 m². Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w lokalu o powierzchni 48,18 m². Łączna powierzchnia pokoi i kuchni w lokalu wynosi 42,74 m², co stanowi 88,71% powierzchni użytkowej lokalu. Powierzchnia normatywna lokalu nie może być powiększona o 50%, ponieważ udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%. Z tych względów dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. G. podniósł, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a jego stan zdrowia jest zły, na co wskazuje załączona do odwołania dokumentacja medyczna.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 marca 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1, 3 i 5 u.d.m., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że strona zamieszkuje sama w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 48,18 m². Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m², a w przypadku skarżącego została ona przekroczona o więcej niż 30%. Dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, gdyby powierzchnia lokalu wynosiła 45,5 m². Jednocześnie powierzchnia lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50%, co czyni bezzasadnym ustalenie proporcji udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu. Kolegium wskazało jednak na ustalenia organu I instancji, z których wynikało, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60% ( przy czym organ odwoławczy omyłkowo wskazał, że "nie przekracza" 60%), albowiem wynosi 88,71%.

W ocenie Kolegium nie ma także możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 u.d.m., przewidującego zwiększenie normatywnej powierzchni o 15 m², albowiem skarżący nie jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, ani też nie jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawności wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

B. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podkreślając, że jego mieszkanie znajduje się drugim piętrze, wchodzenie i schodzenie po schodach wywołuje u niego ból kończyn dolnych, a stan jego zdrowia się pogarsza.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie skarżący dodatkowo podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odciąga mu 930 zł na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, w związku z czym nie ma on za co żyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.").

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 3 grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w związku z przekroczeniem norm powierzchni mieszkaniowej zajmowanego lokalu.

W ocenie Sądu organy obu instancji, w sposób spełniający rygory określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80, jak i art. 107 § 3 k.p.a. wykazały, jaka jest sytuacja skarżącego i wyjaśniły, z jakich powodów nie przysługuje mu dodatek mieszkaniowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, niezbędny do załatwienia sprawy, pochodził w zdecydowanej większości od samego skarżącego, który w treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wykazał powierzchnię użytkową lokalu wynoszącą 48,18 m ², a także łączną powierzchnię pokoi i kuchni – 42,74 m², składając ponadto w dniu 29 listopada 2019 r. oświadczenie, że nie porusza się na wózku inwalidzkim oraz przedkładając do akt administracyjnych sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, w którym to orzeczeniu nie ujęto wskazania do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Ustalenia faktyczne poczynione na podstawie zgromadzonego w ten sposób materiału dowodowego doprowadziły organy do prawidłowych wniosków, z których wynikało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, jednakże nie porusza się na wózku inwalidzkim, jak również posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, jednak bez wskazania do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Lokal mieszkalny zamieszkiwany przez skarżącego ma powierzchnię 48,18 m², zaś powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,74 m².

Art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. stanowi, że normatywna powierzchnia uprawniająca do uzyskania dodatku mieszkaniowego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m². Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 u.d.m.). Przepis ten dopuszcza przekroczenie ww. normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż wskazane powyżej wartości.

Bezsporną okolicznością w sprawie pozostaje, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w którym skarżący zamieszkuje i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wynosząca 48,18 m², przekracza kryterium ustalone dla jednej osoby. Z kolei stosując przelicznik 30% powierzchni, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 45,50 m². Powierzchnia użytkowa mieszkania skarżącego przekroczyła powierzchnię normatywną o 2,68 m². Organy trafnie orzekły, że tak ustalone kryteria względem skarżącego nie uprawniają go do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Ustalenie to było wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji bez konieczności ustalania stosunku powierzchni pokoi i kuchni do powierzchni użytkowej lokalu, niemniej jednak, jak prawidłowo ustaliły organy w toku postępowania administracyjnego, powierzchnia ta przekracza 60% powierzchni użytkowej lokalu skarżącego, zatem stan faktyczny sprawy nie wypełniał również hipotezy normy zawartej w art. 5 ust. 5 pkt 2 u.d.m., tj. nie zachodziła sytuacja, w której dodatek mieszkaniowy przysługiwałby ze względu na nieprzekroczenie przez powierzchnię użytkową lokalu o 50% powierzchni normatywnej.

Niekwestionowaną w sprawie okolicznością jest również, że skarżący legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie posiada prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a nadto nie porusza się na wózku inwalidzkim.

Nie zachodziła w związku z powyższym również możliwość zastosowania art. 5 ust. 3 u.d.m., zgodnie z którym normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948).

Przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja ta, odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m². Jak wyżej wykazano, sytuacja taka nie zachodziła w przypadku skarżącego.

Podkreślenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych świadczenie to ma na celu udzielenie wsparcia poprzez dofinansowanie do wydatków mieszkaniowych ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, jednak przyznanie tego dodatku zostało uzależnione przez ustawodawcę od łącznego spełnienia określonych warunków, które dotyczą: istnienia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub – w przypadku osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego - oczekiwania przez nie na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu (art. 2 u.d.m.), wysokości miesięcznego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3 u.d.m.) oraz wymogu zajmowania lokalu mieszkalnego o nie większej niż dokładnie określonej przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5 u.d.m.). Niespełnienie choćby jednej z opisanych powyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Obowiązkiem organów rozpoznających wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest zatem zbadanie wszystkich przesłanek i ocena, czy zostały one spełnione. Kryteria określone w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 5 u.d.m. mają bowiem charakter kumulatywny i obligatoryjny, co oznacza, że wszystkie one muszą wystąpić łącznie i niespełnienie chociażby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jako takie muszą być ściśle stosowane, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw, w tym także z uwagi na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osoby ubiegającej się o dodatek. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracji publicznej możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i uwzględniania innych, pozaustawowych kryteriów. Osobie, która nie spełnia ustawowych przesłanek, organy nie mogą przyznać dodatku mieszkaniowego. Dlatego też organy te nie mogą - na zasadzie słuszności - przyznawać dodatku mieszkaniowego osobom niespełniającym warunków do jego uzyskania, nawet w przypadku, gdy znajdują się one w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej lub zdrowotnej.

W przedmiotowej sprawie przesłanką odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego dodatku mieszkaniowego było wyłącznie ustalenie, że skarżący nie spełnił wyznaczonego przez ustawodawcę warunku dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające było prawidłowe i nie naruszało zasad postępowania administracyjnego, wynikających w szczególności z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W konsekwencji dla rozpoznania skargi nie mogły mieć znaczenia podnoszone w skardze okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącego oraz jego trudnej sytuacji materialnej.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.