Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego C.S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...], Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach (dalej "Prezes SO") na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429) zwanej dalej "u.d.i.p." w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R.S., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia [...] listopada 2020 r. o odmowie udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2018 rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 325.

W uzasadnieniu decyzji Prezes SO ustalił, że R.S. wnioskiem

z dnia 9 października 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie

o udzielenie informacji opisanej wyżej.

Pismem z dnia 15 października 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wezwał go do wskazania okoliczności uzasadniających, że objęte wnioskiem informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego, wyznaczając 14-dniowy termin na uzupełnienie wniosku w tym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca złożył pismo z dnia 23 października 2020 r., z treści którego wynika, iż w jego ocenie informacja nie jest informacją przetworzoną.

Przed wydaniem decyzji z dnia 6 listopada 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Staszowie w piśmie z dnia 16 października 2020 r. pozyskał informacje Kierownika Sekretariatu I Wydziału Cywilnego, że w roku 2018 zarejestrowano w tym Sądzie 73 spraw w Repertorium C, wpisanych w systemie SAWA jako sprawy "bez symbolu", w tym 71 sprawy, których żądanie pozwu dotyczyło zapłaty.

Prezes SO podzielił zatem stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie, że ustalenie sygnatur wszystkich spraw o symbolu 325 - tj. spraw o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu zasądzonych na podstawie art. 445 Kodeksu cywilnego, stanowi, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Uwzględnić bowiem należy, że w Sądzie Rejonowym w Staszowie sprawy takie rejestrowane były "bez symbolu", w konsekwencji czego nie jest możliwe ustalenie sygnatur takich spraw w oparciu o sądowe urządzenia ewidencyjne służące do rejestrowania akt spraw sądowych. Dla udzielenia żądanej informacji niezbędna byłaby analiza akt 71 spraw, jakie zakończyły się w 2018 roku w tym Sądzie. Prezes SO podniósł, że udzielenie informacji tego rodzaju, jak wnioskowana, wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Mimo wezwania wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w tym zakresie. Ponad wszelką wątpliwość, analiza 71 akt spraw sądowych wymaga znacznego nakładu pracy, dodatków sił i środków, co potwierdza, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji przetworzonej.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył R.S., podnosząc, że "nie może ponosić konsekwencji niekompetencji pracowników sądu, którzy niewłaściwie rejestrowali sprawy w repertorium sądowym". Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podniósł, że nawet jeśli pracownicy sądu musieliby przeglądać 73 sprawy, to żądana informacja nie jest informacją przetworzoną.

W odpowiedzi na skargę Prezes SO w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymał w całości skargę R.S., zarzucając decyzjom obu instancji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 - 3 Konstytucji RP poprzez odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej przez udostępnienie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2018, zarejestrowanych w Repertorium C pod symbolem 325.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy obu instancji w uzasadnieniach podjętych decyzji nie wskazały zakresu nakładów, jakie muszą zostać poniesione, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji budzi wątpliwości w zakresie możliwości sądowych urządzeń ewidencyjnych służących do rejestrowania akt spraw sądowych, w tym elektronicznego systemu SAWA (Currenda), w szczególności w zakresie braku możliwości ustalenia spraw (ich sygnatur) wpisanych w Repertorium C o symbolu 325, tj. o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu. Analizując informację o produktach Currenda sp. z o.o., która oferuje swoim klientom rozwiązania do zarządzania złożonymi procesami prawnymi, od której został zakupiony program SAWA, który wskazuje w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, wydaje się niemożliwe, w ocenie strony, aby w dobie tak rozwiniętej elektronizacji program ten nie pozwalał na wygenerowanie listy spraw o symbolu 325. Oznaczałoby to, że elektronizacja sądów powszechnych poprzez zakup programów komputerowych nie we wszystkich płaszczyznach wprowadza ułatwienia w ich funkcjonowaniu.

Pełnomocnik podkreślił również fakt, że skarżący występujący o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdyż to podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej w przypadku wydania decyzji odmownej. Nadto sama konieczność anonimizacji nie przesądza o przetworzonym charakterze informacji. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji konieczność sięgnięcia do materiałów archiwalnych. Zdaniem pełnomocnika, jeżeli część żądanej informacji ma charakter przetworzony, a część prosty, to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji może podjąć różne działania, tj. w części udostępnić informację publiczną, a w części wydać decyzję odmowną w poparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.i.p.

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały przez stronę uiszczone.

Niniejsza sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID-19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 19 maja 2021 r. strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga R.S. nie zasługuje na uwzględnie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wyjaśnienia również wymaga, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie było konieczności przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów, a Sąd orzekał w oparciu o przedstawione akta sprawy.

Skarga dotyczy decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach (dalej w skrócie jako "Prezes", "organ") utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie odmawiającą udostępnienia R.S. informacji publicznej.

Wymaga w tym miejscu zauważyć, że ze względu na zakres i rodzaj wnioskowanej do udostępnienia informacji publicznej, przedmiot zaskarżenia, zarzuty skargi oraz stanowiska procesowe skarżącego i organu, Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, wyjaśniając motywy wydanego wyroku, posłuży się argumentacją prawną przedstawioną już przez tut. Sąd w sprawie II SA/Ke 911/20, uznając ją w przywołanej części za własną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 - dalej także: "u.d.i.p.", "ustawa"), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Ustawa ta jest zarazem rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ocenę legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Prezesa poprzedzić powinny rozważania, czy w świetle przepisów powołanej ustawy informacja wskazana we wniosku R.S., której udostępnienia żądał, jest informacją publiczną oraz czy żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.

Prezes Sądu Rejonowego w Staszowie należy niewątpliwie do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z mocy art. 10 i art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej, zaś w świetle art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.) organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu rejonowego należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.

W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje także publiczny charakter informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 9 października 2020 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Staszowie 15 października 2020 r.), w którym R.S. domagał się od Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie udostępnienia w zakresie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r. zarejestrowanych w repetytorium C pod symbolem 325.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi żadnych wątpliwości, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu stanowi przy tym nie tylko informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p. jest także rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentu urzędowego. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są zatem danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1106/16; z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 784/16 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając na uwadze powyższe ustalenia, przy dokonywaniu analizy zakresu wniosku skarżącego, należy zwrócić uwagę, że pojęcie informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. – wobec braku jego definicji legalnej – jest rozumiane w judykaturze w ujęciu potocznym z uwzględnieniem stanu faktycznego konkretnej sprawy. Przedmiotem udostępnienia mogą być bowiem zarówno informację proste, jak i przetworzone. W razie kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego, jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do tego rodzaju informacji publicznej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten – składając wniosek – może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu, bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. ,sygn. akt IV SAB/Wr 12/12, LEX 1271502 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529).

Informacja prosta jest definiowana jako taka, której treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, może się wiązać z potrzebą usuwania danych chronionych prawem, przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień lub wyciągów, a takie zabiegi czynią informacje proste - informacją przetworzoną.

W judykaturze pojęcie informacji przetworzonej ujmowane jest w dwóch ujęciach. Jedno rozumienie przetworzenia uwzględnia aspekt jakościowy zmian wprowadzanych w odniesieniu do informacji prostych, drugie zwraca uwagę na aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Oba te rozumienia "przetwarzania" informacji prostych nie stoją jednakże w sprzeczności z potocznymi intuicjami językowymi, nie wprowadzają zatem jakiegoś sztucznego rozumienia informacji przetworzonej. Nie stanowią też rozumień wzajemnie konkurencyjnych i wykluczających się, ale uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną. Posługując się niejednoznacznym terminem, ustawodawca dopuścił tę dwuznaczność. W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od nakładu koniecznej pracy i środków wiążących się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem, może być traktowana jako informacja przetworzona (tak wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11; z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z dnia 19 grudnia 2017 r., I OSK 1362/17; z dnia 18 grudnia 2019 r., I OSK 1056/18; z dnia 18 maja 2020 r., I OSK 4369/18; wszystkie w/w orzeczenia dostępne w CBOSA oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 3, teza 1).

Wobec tego ustalenie charakteru wnioskowanej informacji – prostej czy przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji żądanej przez wnioskodawcę.

Szeroki zakres i rozmiar informacji publicznej (informacji prostej), wymagający zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłócają podstawowe działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań – w konsekwencji oznacza, że żądanie dotyczy w istocie informacji o charakterze przetworzonym.

W rozpatrywanej sprawie, skarżący domagał się udostępnienia kopii wyroków wraz z ich uzasadnieniami, wydanych w roku 2018 w sprawach o symbolu 325, do którego kwalifikowane są sprawy o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu, rozpatrywane na podstawie art. 445 kodeksu cywilnego. Jest to jedna z wielu kategorii spraw kierowanych do sądów powszechnych, w których powództwo sprowadza się do żądania zasądzenia określonej kwoty pieniężnej od osób (podmiotów) wskazanych jako strona pozwana. Wyjaśnienia zawarte w pisemnych informacjach udzielonych przez pracowników sądowych (pisma z dnia 16 października 2020 r.), złożone przez Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie do akt sprawy w toku postępowania wskazują, że do końca 2018 roku nie rejestrowano spraw, którym nadawano symbol "325". W I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego w Staszowie w 2018 r. zarejestrowano 73 sprawy w Rep. "C" i wpisano jako sprawy "bez symbolu", z czego na podstawie ręcznie wpisanego przedmiotu sprawy – 71 spraw jest sprawami "o zapłatę". W 2018 r. zostało zakreślonych 40 spraw "bs" – jako powództwa uwzględnione w całości lub w części oraz powództwa oddalone.

Z wyjaśnień Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie wynika, że sądowe urządzenia ewidencyjne służące do rejestrowania akt spraw sądowych, w tym elektroniczny system SAWA (Currenda) nie dają możliwości ustalenia spraw (ich sygnatur) wpisanych w rep. C o symbolu 325, które w powyższym okresie w Sądzie Rejonowym w Staszowie były rejestrowane jako sprawy "bez symbolu", najprawdopodobniej "o zapłatę", a co w systemie wpisywane jest ręcznie. Podobnie, wyjaśnił organ, że nie jest możliwym ustalenie tych danych na podstawie sprawozdań statystycznych za rok 2018, w których nie wymienia się sygnatur akt poszczególnych spraw.

Udzielenie informacji żądanej przez wnioskodawcę wiązałoby się więc z analizą wszystkich akt spraw wpisanych do rep. C "bez symbolu" i zakończonych w 2018 r., a dotyczyłoby to co najmniej 71 spraw wpisanych w systemie SAWA jako sprawy "bez symbolu", w których żądanie pozwu dotyczyło "zapłaty". Niewątpliwie byłoby konieczne wydobycie akt tych spraw z archiwum zakładowego, przejrzenie ich w celu wyselekcjonowania tych, które dotyczyły zadośćuczynienia, zakończyły się wyrokiem i w których sporządzone zostało uzasadnienie, a następnie poddanie tych orzeczeń procesowi anonimizacji. Anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu integralności, kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Pamiętać należy, że sprawy o zadośćuczynienie związane są zazwyczaj z wystąpieniem określonego zdarzenia (np. pobicia, wypadku drogowego, leczenia operacyjnego itp.) na tyle charakterystycznego w danym środowisku, że celem wyłączenia możliwości jakiejkolwiek identyfikacji stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów uzasadnienia, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 października 2020 r., II SA/Łd 425/20).

W niniejszej sprawie nie zostało wprawdzie ustalone, ile spraw o zapłatę w roku 2018 dotyczyło żądania zadośćuczynienia i w stosunku do jakiej liczby uzasadnień konieczną byłaby anonimizacja, niemniej jednak, w ocenie Sądu, sam fakt konieczności poszukiwania tego rodzaju spraw z 71 akt sądowych, w których wystąpiło żądanie o zapłatę wpisanych do rep. C, związane jest z zaangażowaniem oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika organu zobowiązanego, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego czynności służbowych leżących w zwykłym zakresie jego zadań, zakłócając tym samym prawidłowe działanie Sądu Rejonowego. W ocenie Sądu, jest to liczba wystarczająca do przyjęcia, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną jako sumą informacji prostych. Wyszukanie, zestawienie, weryfikacja i przygotowanie do udostępnienia (np. w formie wykazu, czy tabeli) wielu informacji prostych powoduje konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy pracownika (pracowników) oddelegowanego do tych czynności i uzasadnia żądanie wykazania od wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego.

Tym samym, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji, powoduje, że zachodzi przypadek informacji przetworzonej.

Dokonując oceny działań podjętych przez Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 9 października 2020 r., stwierdzić należy, że wniosek został załatwiony prawidłowo w świetle przedstawionych wyżej reguł postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oba organy sądowe prawidłowo zakwalifikowały żądane przez skarżącego informacje jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., gdyż jej przygotowanie wymaga analizy znacznej liczby dokumentów (akt spraw o zapłatę), a następnie po identyfikacji tych wyroków, które zostały wydane w sprawach o zadośćuczynienie, odpowiedniego przekształcenia uzasadnień tj. zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną. Czynności te wymagają takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań.

W świetle powyższych rozważań przyjąć należy, że udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji w postaci utworzenia zbioru kopii wyroków z uzasadnieniami zapadłych w Sądzie Rejonowym w Staszowie w okresie całego roku kalendarzowego, wybranych pod kątem symbolu 325, pod jakim sprawy te powinny zostać zarejestrowane (bo bezspornym jest, że nie były), wymagałoby uprzedniego przetworzenia takiej informacji na potrzeby wniosku. Zbiór taki nie istniał bowiem w tej formie w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. także wyrok WSA w Lublinie z 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 371/20 ze skargi R.S. oraz przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1106/15). W tym ostatnim powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że specyfika wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami jest tego rodzaju, że częstokroć zawierają one nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób, w tym biegłych czy świadków. NSA uznał wobec tego, że uwzględnienie wniosku skarżącego wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z kopiowaniem dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej - bo wymagającej uważnej lektury uzasadnień wyroków - anonimizacji dokumentów. Anonimizacja w tego rodzaju przypadkach nie ogranicza się wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych.

Prawidłowo więc Prezes Sądu Rejonowego w Staszowie w reakcji na wniosek skarżącego uznał, że objęte tym wnioskiem informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i w piśmie z dnia 15 października 2020 r., doręczonym 21 października 2020 r., wezwał R.S. do wykazania, w terminie 14 dni, szczególnie istotnego dla interesu publicznego powodu, przemawiającego za udostępnieniem skarżącemu żądanej informacji. Bezspornym jest, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego obowiązku i zakwestionował ocenę, że złożony przez niego wniosek stanowi informację przetworzoną.

Prawidłowo zatem Prezes Sądu Rejonowego w Staszowie nie miał podstaw do udostępnienia żądanej informacji publicznej, co czyni wniesioną skargę bezzasadną, skoro Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach taką decyzję odmowną utrzymał w mocy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, że brak wskazania w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, jaka konkretnie ilość pracowników zostanie zaangażowana do wyszukania i przygotowania informacji, które podlegałyby udostępnieniu, jak również przedstawienia obliczeń związanych z ilością godzin, jaka tej pracy zostanie poświęcona, sprecyzowaniu rodzaju konkretnych obowiązków, które nie zostaną z tego powodu wykonane przez pracownika (pracowników), nie mogły powodować uwzględnienia skargi. Organ racjonalnie umotywował, dlaczego zostanie poniesiony znaczny nakład pracy na przygotowanie informacji dla skarżącego. To wystarczy, aby uznać, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Trudno oczekiwać od organu, że przeprowadzi tak szeroko zakrojony zakres analiz i obliczeń dotyczących nakładu pracy potrzebnego do wykonania wniosku, jak żąda tego skarżący, aby wykazać, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Sądowi z urzędu znane są zasady organizacji pracy w sądzie, dlatego przekonuje Sąd przedstawiona przez organy argumentacja, że przewidywany nakład pracy będzie na tyle duży, iż jego poniesienie powinno być poparte szczególną istotnością dla szerszego kręgu osób niż tylko dla samego skarżącego.

Trudno także rozstrzygać i oceniać w tej sprawie skuteczność wprowadzonej w sądzie elektronizacji i możliwości programowych programu SAWA, a w szczególności czy są one w pełni wykorzystywane przez pracowników sądowych. Najistotniejsze jest to, że ustalenie liczby spraw, które winny zostać zarejestrowane pod symbolem 325 w rep. C, wymagało analizy co najmniej 71 spraw o zapłatę zarejestrowanych w roku 2018, gdyż symbol 325 nie był wykazywany w sprawozdaniach ani w urządzeniach ewidencyjnych prowadzonych w Sądzie Rejonowym w Staszowie. W niniejszej sprawie nie jest rzeczą Sądu ocena przyczyn, dla których takiej statystyki i rejestrowania spraw o symbolu 325 nie prowadzono. Brak zarejestrowanych spraw o tym symbolu w rep. "C" jest niewątpliwy i stanowi element stanu faktycznego tej sprawy. Przyjęcie, że żądana informacja ma charakter przetworzony wynika wprawdzie przede wszystkim z tego, że sprawy o symbolu 325 nie były rejestrowane w rep. "C," ale to nie zmienia oceny, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.

Nie sposób uznać również, że organ mógł choć częściowo udzielić żądanych informacji. Niewątpliwie samo udostępnienie np. kopii wyroku, nawet jeśli miałoby się wiązać z dokonaniem jego anonimizacji, stanowi udostępnienie informacji prostej, bowiem nie polega na wytworzeniu nowej jakościowo informacji, a jedynie udostępnieniu informacji już istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Sytuacja ta ulega zmianie w momencie, gdy wniosek dotyczy pewnego zbioru informacji prostych, który to zbiór należy utworzyć wedle kryteriów wskazanych we wniosku (tu: skompletowania orzeczeń w sprawach zweryfikowanych co przedmiotu). Takie działanie wymaga już pewnego wysiłku ze strony organu udostępniającego informację, w celu wyszukania, zebrania i opracowania takiego zbioru. Jak wskazano powyżej dokonanie takiej analizy, i podjęcie szeregu czynności w celu wykonania wniosku o udostępnienie szeregu informacji prostych stanowi już patrząc całościowo – udostępnienie informacji przetworzonej. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2020 r., IV SA/Po 462/20, w sprawie dotyczącej analogicznego wniosku skarżącego). Na skutek braku wpisywania spraw o zadośćuczynienie do symbolu 325 w rep. "C", zbiór tego rodzaju spraw należałoby w wykonaniu wniosku skarżącego utworzyć i uprzednio go wyselekcjonować ze wszystkich spraw z powództwa o zapłatę.

Odnosząc się do kwestii związanej z podnoszonym przez organ zarzutem nadużywania przez skarżącego prawa do informacji, należy zauważyć, że w piśmie z 16 października 2020 r. skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego w Staszowie wskazano, że R.S. w 2020 r. występował 11 razy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii wyroków wydanych przez ten Sąd wraz z uzasadnieniami w sprawach cywilnych określonych przez symbol sprawy i okres zakończenia postępowań, przy czym ostatni z wniosków został złożony 15 października 2020 r. Zdaniem organu, tego rodzaju wnioski noszą znamiona nadużycia prawa, gdyż mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania Sądu Rejonowego w Staszowie i nie służą obiektywnie jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzą do poprawy funkcjonowania Sądu. Z dostępnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu bazy orzeczniczej sądów administracyjnych (CBOSA) wynika, że skarżący tego rodzaju wnioski, jak w niniejszej sprawie, złożył do sądów powszechnych w całej Polsce (por. przykładowo wyroki w sprawach: WSA w Łodzi sygn. akt: II SA/Łd 626/20, II SA/Łd 493/20, II SA/Łd 425/20; WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op 297/20; WSA we Wrocławiu sygn. akt: IV SA/Wr 237/20, IV SA/Wr 358/20, IV SAB/Wr 221/20; WSA w Gdańsku sygn. akt: II SAB/Gd 53/20, II SAB/Gd 61/20; WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SAB/Bd 35/20; WSA w Gliwicach sygn. akt III SAB/Gl 136/20; WSA w Poznaniu sygn. akt: IV SA/Po 462/20, IV SAB/Po 36/16; WSA w Rzeszowie sygn. akt: II SA/Rz 639/16, II SAB/Rz 41/20, II SAB/Rz 25/20).

Podkreślenia wymaga, że norma zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma na celu przeciwdziałanie lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10, LEX nr 1612055; z 7 grudnia 2010 r., I OSK 1737/10, LEX nr 745157).

Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 – 3 Konstytucji RP, wskazane w piśmie procesowym strony skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O wynagrodzeniu radcy prawnego, świadczącego pomoc prawną skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 68).