Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji i stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn akt II SA/Po [...]

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2017r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku A. K.,, w której tut. Kolegium wydało w dniu [...] maja 2017r. decyzję znak: SKO- [...]/17 w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia [...] czerwca 1998r., znak: [...] - działając na podstawie przepisów art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z2015r., poz. 1659), art. 17 pkt 1, art. 127 §3, art. 138 §1 pkt 1 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja zapadła w następującym niespornym stanie faktycznym. Decyzją z [...] maja 2017r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]. z [...] czerwca 1998r., znak: [...] o warunkach zabudowy jednocześnie jednak stwierdziło, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podało, że uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2016r., sygn. akt II SA/Po 584/16, w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Jednakże z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r., sygn. akt P 46/13 nie stwierdzono nieważności tej decyzji. Pismem z dnia 30 maja 2017r. Pani A. K. wniosła o ponowne rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny v Poznaniu wydając w dniu 2 grudnia 2016r. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Po 5804/16 zakończył postępowanie w sprawie, w konsekwencji czego decyzja Kolegium dubluje ten prawomocny wyrok. Ponownie rozpoznając sprawę SKO nie podzieliło stanowiska A. K.. Wskazano, że wnioskiem z dnia 28 maja 1998r. Pan L. B. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo- magazynowego na działce położonej w [...]. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] (nr działki [...]) nr [...]

Decyzją z dnia [...] czerwca 1998r., znak: [...] Prezydenta [...]. ustalono Panu L. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w/w nieruchomości.

Pismem z dnia 13 października 2004r. Pani A. K. i P. G. M. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji o warunkach. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji, a po ponownym rozpoznaniu decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymało to rozstrzygniecie w mocy.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016r., sygn. akt II SA /Po 584/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2005r. Ponadto stwierdził, iż decyzja Prezydenta [...]. z dnia [...] czerwca 1998r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa. W wyroku tym Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni postanowień Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego Śródmieścia Miasta Ostrowa Wlkp., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ostrowie Wlkp. z dnia 30 marca 1994r., nr XXXVI/352/94. Zdaniem Sądu prawidłowa wykładnia przepisów w/w planu wskazuje, że decyzja o warunkach dla przedmiotowej nieruchomości została wydana z jego naruszeniem, które to naruszenie miało charakter rażącego naruszenia prawa. To z kolei uzasadniało uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016r. oraz [...] stycznia 2005r., na mocy których odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]. o warunkach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji z [...] maja 2017r., znak: [...] zauważyło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pomimo uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa nie stwierdził w powyższym wyroku nieważności decyzji o warunkach, i z tego względu w obrocie prawnym pozostawał wniosek Pani A. K. o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zasadnym więc było wydanie zaskarżonej decyzji, która rozstrzygnęła kwestię nieważności decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia [...] czerwca 1998r. Należy mieć jednak na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] maja 2015r., sygn. P [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku dokonał wykładni art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z powyższym wyrokiem i podał, że w niniejszej sprawie pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie, że decyzja o warunkach została wydana z rażącym naruszeniem prawa to stwierdzenie jej nieważności (po ponad 18 latach) stanowiłoby naruszenie wynikających z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady pewności prawa, zasady trwałości decyzji kształtujących sytuację prawną i zasady zaufania obywatela do państwa.

Zgodnie z przepisem art. 158 §2 Kpa jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 §2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

W konsekwencji stwierdza się, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz jest w pełni słuszna i zasadna. Ponadto samo jej wydanie było konieczne w sprawie zainicjowanej wnioskiem Pani A. K.. W jej uzasadnieniu podano także z jakich powodów odstąpiono od stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach.

Na powyższą decyzję skargę do Sądu złożyła A. K. wnosząc o:

Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 roku [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] /17 z dnia 15 maj a 2017 roku i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych w tym kosztów postępowania procesowego.

Decyzji tej zarzucono naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a., art. 156 k.p.a. i art. 158 k.p.a

W uzasadnieniu skargi skarżąca argumentowała, że Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II SA/Po 584/1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. Nr [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzję SKO Nr [...] z dnia [...].06.2016 r. Jednocześnie Sąd orzekł, że decyzja Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd wydając 2 grudnia 2016 roku rozstrzygnięcie w sprawie sygn. akt II SA/Po 584/16, działał na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 158 $ 2 k.p.a. Tym samym stwierdzić należy, iż Sąd dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. (orzekł na podstawie art. 158 § 2 k.p.a.) i tym samym zakończył ustępowanie w sprawie.

W związku z powyższym błędne było wydanie przez SKO w K. decyzji z dnia [...].05.2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. [...] oraz stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Kwestia nieważności decyzji została bowiem rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Poznaniu. Co prawda wyrok ten nie zawiera stwierdzenia nieważności lub odmowy stwierdzenia nieważności, ale mimo to zawiera jednoznaczne rozstrzygnięcie merytoryczne tej kwestii (pomimo braku w sentencji słów "stwierdzenie" i "nieważności"). Ustawodawca rozstrzygnął bowiem jednoznacznie, jakie konkretne rozstrzygnięcie należy wydać, gdy zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji należy ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. W rozstrzygnięciu nie odmawia się więc stwierdzenia nieważności. Takie właśnie orzeczenie wydał WSA w Poznaniu, kończąc tym samym postępowanie dotyczące nieważności decyzji.

W świetle powyższego, błędna jest decyzja SKO w K. z dnia [...] lipca 2017 roku Nr [...] utrzymująca w mocy swoją decyzję z [...].05.2017 r. Nr [...] Wydając w/w decyzje SKO w K. rozstrzygnęło ponownie sprawę zakończoną już prawomocnym orzeczeniem WSA, a więc dopuściło się naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a., art. 156 k.p.a. i art. 158 k.p.a. Tworząc tym samym stan niepewności prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna, a jej uzasadnienie zasługuje na akceptacje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego .

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja SKO w P. utrzymująca w mocy swoja własną decyzję z [...] maja 2017 r. , którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. i stwierdzono, że decyzja prezydenta miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa. Tymczasem sprawa z wniosku A. K. domagającej się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie o Sygnaturze II SA/Po 584/16 w punkcie II swego rozstrzygnięcia stwierdził, że cyt. : stwierdza, że decyzja prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r, Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa". Przesłanką takiego rozstrzygnięcia Sądu jako wynika to z uzasadnienia było ustalenie, że od zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy minęło już 18 lat, inwestycja została zrealizowana i nastąpiło nowe ukształtowanie stosunków cywilno-prawnych w tym własnościowych. Ziściły się więc negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji i wobec czego Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt.3 p.p.s.a w zw. z art. 158 §2 kpa stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Powyższy wyrok uprawomocnił się 2.12.2016 r. a wyrok wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został przesłany do SKO w P.. Zgodnie z Art. 170 p.ps.a. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Podmioty wymienione w tym przepisie są, zatem faktem i treścią orzeczenia związane, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Prawdą jest, że sądy administracyjne bardzo rzadko orzekają merytorycznie ponieważ ich kognicja w zasadzie jest ograniczona do kontroli prawidłowego, zgodnego z prawem działania organów. W tym stanie faktycznym mamy jednak do czynienia z merytorycznym ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym wydanym na podstawie art. 145 §1 pkt.3 ppsa w zw. z art. 158 §2 kpa. Ponowne orzekanie w sprawie przez organ jest więc rażącym naruszeniem prawa polegającym na nierespektowaniu istniejącego prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu .Zgodnie z art. 145 §1 pkt.2 p.p.s.a Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości ,jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Reasumując ponieważ doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez wydawanie orzeczenia w sprawie już prawomocnie zakończonej Sąd na zasadzie cytowanych przepisów orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonych decyzji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a Na koszt ten składa się uiszczony na podstawie §2 ust.5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowym ( Dz.U. nr 221 poz.2193) wpis w kwocie 200,- zł.