drukuj    zapisz    Powrót do listy

6153 Warunki zabudowy  terenu, Planowanie przestrzenne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Oddalono skargę, II SA/Po 210/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-07-16, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Po 210/26 - Wyrok WSA w Poznaniu

Data orzeczenia
2026-07-16 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130 art. 62 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Dnia 16 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2026 roku sprawy ze skargi P. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2025 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. nr [...] działając na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej u.p.z.p.), art. 101 § 1 i 3 oraz art. 123-124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej K.p.a.), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego wolnostojącego na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], toczące się pod sygnaturą [...], w związku z podjęciem uchwały Rady Miasta i Gminy [...] z dnia 27 marca 2024 r., nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi [...], w rejonie ulic: [...], gmina [...].

Przesłanką do podjęcia uchwały nr [...] z dnia 27 marca 2024 r. jest określenie zasad zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ujednolicenie i aktualizacja zapisów obowiązującego na przedmiotowym terenie prawa miejscowego, w tym ograniczenie intensywności zabudowy.

Organ wskazał, że procedura miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ternu wsi [...], w rejonie ulic: [...], gmina [...] jest na zawansowanym etapie. Obecnie zebrano wnioski od osób fizycznych i dokonano wyboru wykonawcy, ponadto zbierane są wnioski od instytucji określonych art. 17 u.p.z.p. Po przygotowaniu projektu planu miejscowego, zostanie on zaopiniowany przez odpowiednie organy i po ewentualnych korektach udostępniony mieszkańcom. Etap opiniowania i uzgadniania planuje się zakończyć do 31 grudnia 2024 r., a do końca lutego 2025 r. zakończy się etap konsultacji społecznych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie mógł zostać uchwalony na sesji Rady Miasta i Gminy [...] w marcu 2025 r. Organ wskazał również, iż toczy się dla przedmiotowego obszaru procedura zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, którego uchwalenie przewiduje się w październiku 2024 r.

Burmistrz zwrócił uwagę, że do akt procedury planistycznej złożone zostały wnioski w stosunku do przedmiotowej działki, zarówno przez właściciela nieruchomości, jak i właścicieli działek w sąsiedztwie. Wnioski te dotyczyły zabezpieczenia terenu nieruchomości na cele usługowo-handlowe, jak również wykluczenie możliwości realizacji usług handlu. W ocenie organu powyższe wskazuje na ryzyko, iż wnioskowane zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie budynku handlowego może być sprzeczne z założeniami projektowymi.

W tej sytuacji organ uznał za uzasadnione zawieszenie postępowania na 18 miesięcy (do 29 lipca 2025 r.).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. R., domagając się podjęcia postępowania i ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, która nawiązuje do występującej w sąsiedztwie funkcji handlowej i usługowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 19 listopada 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 62 ust. 1 u.p.z.p. orzekło o uchyleniu postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 26.08.2024 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Kolegium wskazało, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. winno zależeć nie tylko od samego podjęcia procedury planistycznej, ale także w szczególności od oceny tego czy dokumentacja planistyczna wskazuje na sprzeczność przeznaczenia terenu objętego planem z planowaną inwestycją, na jakim etapie są prace planistyczne, czy istnieje możliwość zakończenia tych prac w terminie wynikającym z art. 62 ust. 1 u.p.z.p.

Kolegium zwróciło uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajduje się na obszarze objętym uchwalą Rady Miasta i Gminy [...] z dnia 27 marca 2024 r., nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi [...], w rejonie ulic: [...], gmina [...]. Organ I instancji wskazał, że procedura planistyczna jest "na zaawansowanym etapie". Wyjaśnił przy tym, że zebrano wnioski od osób fizycznych i dokonano wyboru wykonawcy, ponadto zbierane są wnioski od instytucji określonych w art. 17 u.p.z.p., a po przygotowaniu projektu planu miejscowego, zostanie on zaopiniowany przez odpowiednie organy i po ewentualnych korektach udostępniony mieszkańcom. Cały etap opiniowania i uzgadniania planu Burmistrz Miasta i Gminy [...] planuje zakończyć do 31 grudnia 2024 r. a do końca lutego 2025 r. zakończyć etap konsultacji społecznych. Organ I instancji założył, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie mógł zostać uchwalony w marcu 2025 r. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że do akt procedury planistycznej w stosunku do przedmiotowej działki zostały złożone wnioski zarówno właściciela, jak i właścicieli działek sąsiednich, które dotyczą zabezpieczenia nieruchomości na cele usługowo- handlowe, jak i na cele wykluczające możliwość realizacji usług handlu.

W ocenie Kolegium organ I instancji nie wykazał zasadności zawieszenia postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Organ I instancji nie wykazał sprzeczności pomiędzy planowaną inwestycją a założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie został opracowany projekt planu. W tej sytuacji nie wiadomo na czym organ I instancji oparł swoje twierdzenie, że procedura planistyczna dla wskazanego terenu jest na zaawansowanym etapie. W procedurze planistycznej konieczne jest podjęcie szeregu czasochłonnych czynności, więc tym bardziej wymaga wykazania przez organ I instancji, że zawieszenie postępowania jest uzasadnione z uwagi na zachodzące realne prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień decyzji o warunkach zabudowy z projektowanymi ustaleniami planu. W przeciwnym razie, skorzystanie z instytucji zawieszenia jest nieuprawnione i może prowadzić do naruszenia granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji nie przedstawił argumentów przemawiających za zawieszeniem postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, co stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wniosek G. R. o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji wpłynął do organu I instancji w dniu 28 grudnia 2023 r. Natomiast pismem z 30 stycznia 2024 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie. Oznacza to, że maksymalny 18-miesięczny okres, o jakim mowa w art.62 u.p.z.p. upłynął 28 czerwca 2025 r. Mając na względzie fakt, iż upłynął czas, na który ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym umożliwia zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Skargę na powyższe rozstrzygniecie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. K. oraz T. K. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: art. 40 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia pełnomocnikowi skarżących zażalenia G. R. a w konsekwencji uniemożliwienia złożenia odpowiedzi na zażalenie, co skutkowało niemożnością przedstawienia argumentacji przesądzającej o zasadności utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia; art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, wyrażające się w błędnym uznaniu, że organ I instancji musi wykazać istnienie sprzeczności pomiędzy planowaną inwestycją a założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], obręb [...], gm. [...]; art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię, sprowadzającą się do błędnego uznania, że organ I instancji musi uprawdopodobnić, że prace planistyczne zostaną zakończone przed upływem terminu zawieszenia postępowania oraz, że organ ten musi wykazać, że uchwalenie planu nastąpi przed upływem maksymalnego okresu zawieszenia wynikającego z tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Spór dotyczy prawidłowości uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zawieszeniu postępowania przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego wolnostojącego na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...].

Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 62 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli:

1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo

2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.

Zawieszenie postępowania ma umożliwić gminie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ukształtowanie w ten sposób polityki przestrzennej. Fakultatywność zawieszenia postępowania w żadnym razie nie oznacza dowolności jego zawieszenia. Postanowienie o zawieszeniu podejmowane w ramach uznania administracyjnego musi zawierać szczegółowe uzasadnienie. Skorzystanie przez organ wykonawczy gminy z instytucji zawieszenia postępowania jest więc możliwe wówczas, gdy istnieje realne niebezpieczeństwo sprzeczności pomiędzy ustaleniami nowo uchwalonego planu, a decyzją o warunkach zabudowy (lokalizacji inwestycji celu publicznego), która to sprzeczność skutkowałaby ewentualną koniecznością stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 65 ust. 1 pkt. 2 u.p.z.p. Każdorazowo więc przed podjęciem ewentualnej decyzji o skorzystaniu z tej instytucji na prowadzącym postępowanie organie spoczywa obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zaawansowania procedury planistycznej pod kątem orientacyjnego terminu jej zakończenia i wstępnej oceny materiałów planistycznych co do zgodności lub ewentualnej kolizji z żądaniem przyszłego inwestora, który złożył wniosek o warunki zabudowy (zob. A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2021).

W orzecznictwie dotyczącym art. 62 ust. 1 u.p.z.p. (i zbliżonej do niego regulacji art. 58 ust. 1. u.p.z.p.) trafnie przyjmuje się, że kompetencję do zawieszenia postępowania należy rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak też ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu (por. wyroki NSA: z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1713/21, LEX nr 3508611, z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2685/15, LEX nr 2342053).

W każdym jednak przypadku przed podjęciem decyzji o zawieszeniu postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, na organie orzekającym spoczywa obowiązek po pierwsze, analizy zaawansowania procedury planistycznej pod kątem orientacyjnego czasu jej zakończenia, a po drugie weryfikacji dokumentacji planistycznej w celu stwierdzenia, czy żądanie wnioskującego o ustalenie warunków zabudowy nie pozostaje w kolizji z rozwiązaniami planistycznymi przewidywanymi w projekcie planu dla terenu objętego wnioskiem).

W kontekście przywołanych regulacji, w ocenie Sądu stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że organ I instancji nie sprostał powyższym wymogom jest prawidłowe.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń, co do aktualnego etapu prac planistycznych, konkretnych dat zaplanowanych czynności, przewidywanego okresu rozpoczęcia i zakończenia etapu opiniowania i uzgadniania, a w szczególności przyjęcia projektu planu miejscowego. Nie znając bowiem stanu zaawansowania procedury planistycznej, nie można ocenić, czy istnieje realne prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności (kolizji) postanowień decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji z postanowieniami projektowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podobnie za prawidłowe należy uznać stanowisko Kolegium, zgodnie z którym z treści postanowienia organu I instancji nie wynika, aby zachodziła sprzeczność pomiędzy planowaną przez G. R. inwestycją a ustaleniami przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Za niewystarczające należy bowiem uznać samo stwierdzenie organu, że w toku procedury planistycznej do akt sprawy złożono wnioski dotyczące przedmiotowej działki, zarówno przez jej właściciela, jak i właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wnioski te dotyczyły odpowiednio przeznaczenia terenu nieruchomości na cele usługowo-handlowe oraz wykluczenia możliwości realizacji usług handlu. Okoliczności te w żaden sposób nie potwierdzają jednak, aby pomiędzy planowaną inwestycją a ustaleniami przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodziła sprzeczność.

Podsumowując Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela stanowisko Kolegium, że skorzystanie przez organ z uprawnienia zawieszenia postępowania winno być uzależnione od wyniku jego ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania, których w postępowaniu przed organem I instancji zabrakło.

Słusznie również Kolegium zauważyło, że na moment orzekania upłynął już maksymalny okres na jaki mogło być zawieszone postępowanie. W tych okolicznościach więc zawieszenie postępowania jest niezasadne, a rolą organu I instancji jest rozpoznać wniosek G. R. o ustalenie warunków zabudowy.

Przechodząc do oceny zarzutu związanego z zaniechaniem doręczenia pełnomocnikowi skarżących zażalenia G. R., co w jego ocenie skutkowało niemożnością przedstawienia argumentacji przesądzającej o zasadności utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, Sąd zauważa, że naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem postanowienia, jedynie w sytuacji, gdy naruszenie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie naruszenie powyższe nie miału wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, co oznacza, że zarzut powyższy uznać należało za bezzasadny. Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a. również okazały się niezasadne.

Z opisanych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt